I SA/Łd 594/09

Dnia 11 sierpnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – J. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J.N. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 5-letnim synem J. Nie posiada żadnego majątku. Otrzymuje rentę chorobową w wysokości 318,15 zł. Cierpi na mistenię, anemię aplastyczną, cukrzycę typu III, dnę moczanową oraz hiperlipoproteinemię. Posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy do dnia 30 listopada 2009 roku. W utrzymaniu pomaga mu matka. Jednakże z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 7 lipca 2009 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie przez skarżącego wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, podania kwoty pomocy finansowej udzielanej przez matkę oraz wskazania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie syna J., zakup lekarstw i podstawowe świadczenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 16 lipca 2009 roku wyjaśnił, że nie posiada kont i lokat bankowych. Matka udziela mu pomocy finansowej w kwocie ok. 350 zł miesięcznie. Syn J. pozostaje na utrzymaniu drugiej żony. Ponadto w piśmie z dnia 30 lipca 2009 roku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że pozostaje w separacji faktycznej ze swoją czwartą żoną i w ustroju rozdzielności majątkowej. W związku z tym nie jest w stanie udzielić informacji na temat osiąganych przez nią dochodów i posiadanego majątku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych wyjaśnień zawartych w pismach z dnia 16 i 30 lipca 2009 roku wynika, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 30 listopada 2009 roku. Cierpi na szereg schorzeń (mistenię, anemię aplastyczną, cukrzycę typu III, dnę moczanową oraz hiperlipoproteinemię). Z tego tytułu pobiera rentę chorobową w wysokości 318,15 zł. Ponadto w utrzymaniu pomaga mu matka, przeznaczając na ten cel kwotę rzędu 350 zł. Jednocześnie skarżący pozostaje w separacji faktycznej z czwartą żoną i nie posiada informacji dotyczącej jej majątku i dochodów. Jego syn J., z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, pozostaje na utrzymaniu drugiej żony. Ponadto skarżący nie posiada majątku o wartości powyżej 3000 euro. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego i jego możliwości płatnicze niewątpliwie ograniczone zaistniałą sytuacją zdrowotną, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. W związku zaś z faktem, że pozostałe koszty sądowe zostaną rozłożone w czasie, a niezdolność skarżącego do pracy nie ma charakteru stałego i została orzeczona do dnia 30 listopada 2009 roku, należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe. Podkreślić przy tym należy, że powyższej oceny sytuacji materialnej skarżącego nie zmienia fakt pozostawania małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej i separacji faktycznej. Wszakże zgodnie z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązani są oni do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W interesie skarżącego – jako osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych – leży zatem podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem uzyskania informacji dotyczącej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych żony. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)