I SA/Łd 595/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, może skutecznie złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, nie wykazując istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego jego przyznania w określonym zakresie, nie może być uwzględniony, jeśli strona nie wykaże istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która powstała po wydaniu poprzedniego postanowienia. Prawomocne postanowienie wiąże sąd i strony, a jego zmiana jest dopuszczalna jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności zasadniczo zmieniających sytuację materialną strony.Stan faktyczny
Skarżący R. L. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z 14 lipca 2015 r. przyznał częściowe prawo pomocy, zwalniając od wpisu ponad kwotę 200 zł, a oddalając wniosek o całkowite zwolnienie. Następnie WSA w Łodzi wyrokiem z 20 października 2015 r. oddalił skargę. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, nie wskazując jednak na zmianę swojej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok oraz straty z prowadzonej działalności gospodarczej za 2008 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
W dniu 22 kwietnia 2015 roku R. L. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok oraz stratę z prowadzonej działalności gospodarczej za 2008 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem nie jest zdolny do ich poniesienia.
Postanowieniem z 14 lipca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał R. L. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca twierdzi, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z jego emerytury, która po potrąceniach komorniczych wynosi 991 zł netto miesięcznie oraz działalność gospodarcza, która w 2014 roku przyniosła stratę na poziomie 67.846 zł. Mimo wezwania skarżący nie udzielił informacji dotyczących bieżących wyników z prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamieszkuje w domu należącym do jego żony, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności małżeńskiej, nie ponosząc z tego tytułu opłat, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.500 zł) referendarz uznał, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wysokość posiadanej na utrzymanie emerytury w zestawieniu z niezbędnymi kosztami utrzymania skarżącego, do których zaliczyć należy jedynie wyżywienie, bowiem nie wykazał on aby partycypowała w kosztach utrzymania domu, oraz posiadanie dodatkowego źródła dochodów w postaci działalności gospodarczej wskazują, że jest on w stanie wygospodarować środki na pokrycie opłaty w wysokości ułamka należnego wpisu od wniesionej skargi oraz ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa.
Wyrokiem z 20 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. W złożonym na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstw domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z emerytury w wysokości 993 zł netto miesięcznie. Nie przedstawił żadnych informacji dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą A., - R. L. z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że nie uległa ona zawieszeniu ani likwidacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem z emerytury posiada dodatkowe źródło dochodów w postaci działalności gospodarczej, a wiec jest w stanie pokryć ewentualne dalsze opłaty sądowe, których wysokość będzie niższa od wpisu od skargi wynoszącego 1.500 zł. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie wskazał na jakąkolwiek zmianę w jego dotychczasowej sytuacji materialnej powodującą radykalne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Kwota dochodów z emerytury posiadanych na utrzymanie pozostaje na zbliżonym poziomie, skarżący w dalszym ciągu uzyskuje dodatkowe dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, a więc skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedstawił w swym ponownym wniosku żadnych nowych okoliczności świadczących o jego braku zdolności do poniesienia kosztów sądowych niezbędnych na obecnym etapie postępowania, a więc opłaty sądowej w wysokości 100 zł. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku i przyznania mu zwolnienia od obowiązku jej poniesienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło