I SA/Łd 598/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia za grudzień 2002 r. nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. I SA/Łd 598/12 Uzasadnienie W wyniku postępowania kontrolnego w firmie "A" należącej do G. O. stwierdzono nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] r. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w innej kwocie niż wynikała z deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 2002 r., co skutkowało zmianą rozliczenia miesiąca grudnia 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił tą decyzję decyzją z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na naruszenie art.200 § 1 O.p. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [....] r. określił kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. w wysokości innej niż wynikała ze złożonej przez podatnika deklaracji VAT-7. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...] r. W skardze na decyzję organu odwoławczego podatnik wywodzi, że zaskarżona decyzja wydana została po upływie terminu przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za analizowany miesiąc, co obligowało ten organ do umorzenia postępowania podatkowego w zakresie tego zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odniósł się do zarzutu przedawnienia wykazując jego bezzasadność. Stwierdził, że wydanie zaskarżonej decyzji stanowiło konsekwencję stanu faktycznego ustalonego w decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...] r. W dniu [...] r. pełnomocnik podatnika wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na fakt, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa ze skargi o stwierdzenie niezgodności z konstytucją § 48 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 268 ze zm.). Przepis ten był podstawą rozstrzygania w analizowanej sprawie, stąd wniosek strony skarżącej o rozważenie przez Sąd możliwości zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wniesionej skargi. Pełnomocnik strony przeciwnej pozostawił wniosek do rozstrzygnięcia przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Orzeczenie w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania wymagało ustaleń co do zawiśnięcia przez Trybunałem Konstytucyjnym sprawy ze skargi konstytucyjnej, od wyniku której zależy kierunek rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąd ustalił, że do akt innej sprawy zawisłej przed tym Sądem (sprawa I SA/Łd 1593/11), wniesione zostało pismo procesowe z dnia 1 marca 2012 r. z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Z pisma wynika, że w sprawie innego podatnika podatku od towarów i usług została wniesiona w dniu 21 lutego 2012 r. do Trybunału Konstytucyjnego skarga konstytucyjna. Z załączonych do wskazanego pisma procesowego pierwszych dwóch strony owej skargi wynika, iż wniesiono w niej o orzeczenie, że: - przepisy art. 10 ust. 2 oraz art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), obowiązujące w okresie od 5 lipca 1993 r. do 30 kwietnia 2004 r., a także przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 268 ze zm.), obowiązujący w okresie od 26 marca 2002 r. do 30 kwietnia 2004 r., w zakresie w jakim wskazane przepisy stanowią podstawę do odmowy przez organ podatkowy obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazaną na fakturze otrzymanej przez podatnika w związku z nabyciem przez niego towaru w postaci paliwa wykorzystanego do wykonywania czynności opodatkowanych, jeżeli źródłem kwestionowania obniżenia podatku należnego jest spowodowana przez wystawcę faktury lub osobę trzecią niezgodność między treścią faktury, a autentyczną istotą stwierdzonej w niej czynności, nie uzależniając rozstrzygnięcia organu podatkowego od tego czy podatnik przyjmując fakturę i dokonując na jej podstawie obniżenia podatku należnego działał w złej wierze lub nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wyraźnie określonych w przepisach prawa - są niezgodne z art. 20 i 22, z art. 64 ust, 1, 2 i 3 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 84 w związku z art. 2 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - przepis art. 21 § 3 w związku z art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w zakresie w jakim w okoliczności spowodowania przez wystawcę faktury lub osobę trzecią niezgodności między treścią, faktury, a autentyczną istotą stwierdzonej w niej czynności, nie uzależniając rozstrzygnięcia organu podatkowego od tego czy podatnik przyjmując fakturę i dokonując na jej podstawie obniżenia podatku należnego działał w złej wierze lub nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wyraźnie określonych w przepisach prawa, przyznaje organowi podatkowemu uprawnienie do ustalenia kwalifikacji prawnej czynności stwierdzonej dokumentem księgowym, tj. fakturą i ocenę zachowania podatnika bez zapewnienia gwarancji ich zweryfikowania w oparciu o ustalenia sądu dokonane w postępowaniu prowadzonym z udziałem tego podatnika i przewidującym zasadę bezpośredniości - jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ustalono jednak sygn. akt pod jaką zarejestrowano skargę w Trybunale Konstytucyjnym. Jednakże Sąd z urzędu powziął także informację, iż w dniu 16 stycznia 2012 r. do Trybunału Konstytucyjnego została złożona skarga konstytucyjna, w której podważono konstytucyjność § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w zakresie w jakim m.in. wymieniony przepis stanowi podstawę do zakwestionowania przez organ podatkowy obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazaną w fakturze otrzymanej przez podatnika w związku z nabyciem przezeń towaru wykorzystanego do czynności opodatkowanych, jeżeli przyczyną zakwestionowania obniżenia podatku należnego jest spowodowana przez wystawcę faktury lub osobę trzecią rozbieżność między treścią faktury a rzeczywistym charakterem stwierdzonej w niej czynności, nie uzależniając decyzji organu podatkowego od tego, czy podatnik przyjmując fakturę i dokonując na jej podstawie obniżenia podatku należnego działał w złej wierze lub nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wyraźnie określonych w przepisach prawa (sygn. akt Ts 11/12). Zgodnie z objętym tą skargą przepisem § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Analogiczne brzmienie posiada stanowiący podstawę zastosowania w niniejszej sprawie przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 268 ze zm.). Sąd stwierdza, że ocena legalności tegoż ostatniego przepisu jest, poza przedawnieniem zobowiązania podatkowego, istotna dla rozstrzygnięcia skargi. Jak bowiem wynika z zaskarżonej decyzji, organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikającego z faktur zakupu paliwa, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych, gdyż zostały wystawione przez podmioty niebędące właścicielem paliwa. Pomimo więc, iż przedmiotem skargi konstytucyjnej (o znanej już sygnaturze Ts 11/12) jest niemający zastosowania w tej sprawie przepis § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a), to jednakże z uwagi na jego identyczne brzmienie ze wskazanym § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a, rozstrzygnięcie konstytucyjności tego pierwszego będzie rzutować na ocenę konstytucyjności tegoż drugiego, a w konsekwencji i na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd uznał za celowe zastosowanie w analizowanej sprawie art.125 § 1 pkt.1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż zawieszenie postępowania w tym przypadku jest fakultatywne, a o zawieszeniu postępowania decydują względy celowościowe, przy czym ocena tej celowości należy do sądu (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romanowska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, s. 400 i n. oraz J.P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2004, s. 189 - 190). Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o powołany wyżej art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 ppsa, orzekł jak w sentencji. md