I SA/Łd 608/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata B. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 postanawia: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2013r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu R. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem opatrzonym datą 2 września 2013r. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi o tym, że pełnomocnikiem skarżącego został wyznaczony adwokat B.P. Pismem opatrzonym datą 9 września 2013r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. poinformowała Sąd z kolei o tym, że nastąpiła zmiana pełnomocnika skarżącego z urzędu i został nim adwokat Ł. K. W dniu 20 września 2013r. adwokat B. P. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu i oświadczył, że wynagrodzenie to nie zostało pokryte w całości ani w części. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że podjął swe czynności, zapoznając się m.in. z aktami sprawcy w dniach 9 – 10 września 2013r. oraz sporządzając kserokopie akt. W związku ze zmianą pełnomocnika z urzędu, o czym został poinformowany w dniu 13 września 2013r. skontaktował się z adwokatem Ł. K. w celu ustalenia sposobu przekazania materiałów i notatek dotyczących niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zagadnienie przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przez pełnomocników wyznaczonych z urzędu normuje art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia nie zawiera jednak uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych w wypadku adwokatów – w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata w sprawach, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym w nim związanym. Stąd też sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne, realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna w urzędu została stronie udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z 18 października 2007r., II FZ 515/07; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008r., II SA/Bk 835/07; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010r., I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010r., II FZ 143/10; postanowienie NSA z dnia 25 października 2011r., I OZ 790/11, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012r., II OZ 214/12 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316 – 317). Sytuacja, o jakiej wyżej mowa, ma miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 września 2013r. adwokat B. P. złożył wniosek o sporządzenie kserokopii kart 3 – 9 akt sądowych oraz kart 878 – 861 i 838 – 822 segregatora nr III akt administracyjnych. Wniosek ten dotyczył więc skargi, zaskarżonej decyzji oraz wydanych w niniejszej sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012r., II FSK [...] i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010r., I SA/Łd [...]. W piśmie opatrzonym datą 9 września 2013r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. poinformowała też Sąd o zmianie pełnomocnika z urzędu. Zmiana ta oznaczała, że adwokat B. P. przestał być pełnomocnikiem skarżącego z urzędu, a został nim adwokat Ł. K. We wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat B. P. podniósł wprawdzie, iż podjął w sprawie czynności mające polegać "m.in. na zapoznaniu się z aktami sprawy", "sporządzeniu kserokopii akt", "skontaktowaniu się" z nowo wyznaczonym pełnomocnikiem "w celu ustalenia sposobu przekazania materiałów i notatek", lecz z akt sprawy nie wynika, aby poza złożeniem wskazanego wyżej wniosku w dniu, w którym dokonano zresztą zmiany pełnomocnika z urzędu, podejmował w sprawie jeszcze jakieś inne czynności. Wskazane czynności miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, aby "nakład pracy" z nimi związany był znaczny. Nie można ich uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej, skoro nie łączyły się z nimi żadne czynności procesowe i nie przyczyniły się one w żaden sposób do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Zapoznanie się z aktami sprawy, czy też sporządzenie kserokopii niektórych dokumentów, tak jak to miało miejsce w tym wypadku, może stanowić jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie pomocy prawnej stronie, a nie jej udzielenie. Poza tym postępowanie przed Sądem nie zostało nawet zakończone, a sprawa oczekuje dopiero na wyznaczenie terminu rozprawy. Wobec powyższego, na mocy powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w postanowieniu. AK.