I SA/Łd 61/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia NSA J. Brolik, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 roku sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 1999 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu S. K. z funduszu Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 3 600,00 (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. w dniu [...] wydał imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej przez pracowników Urzędu Skarbowego w firmie Pana Z. J. Zakresem kontroli objęto podatek od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1999 r. W dniu [...] pracownicy Urzędu Skarbowego Ł. ustalili, iż Pan Z. J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A, nie posiada żadnej dokumentacji podatkowej za kontrolowany okres. Według oświadczenia podatnika cała dokumentacja podatkowa została skradziona (prawdopodobnie we wrześniu 2000 r.). Kradzież ta została zgłoszona w Komendzie Policji w Ł przy ul. A, gdzie podatnik otrzymał potwierdzenie zgłoszenia kradzieży, jednakże i to potwierdzenie wraz z podręczną teczką zostało skradzione jesienią 2001 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1999 r. Rozstrzygnięcie to uzasadniono tym, iż Pan Z. J. utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego za wskazany okres, w związku z brakiem odpowiednich dokumentów uprawniających do tego odliczenia. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. w dniu [...] podatnik złożył odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż możliwość skorzystania z uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, uzależniona jest od posiadania odpowiednich dokumentów księgowych, co wynika z § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W przypadku zaginięcia dokumentacji podatkowej podatnik powinien, nie czekając na wezwanie organu podatkowego, postarać się o odtworzenie tych dokumentów, ponieważ obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa podatkowego. Podatnik, który nie odtworzy brakujących faktur zakupu naraża się na utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w tych fakturach. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Pan Z. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona ogólnie zarzuciła organowi odwoławczemu, iż nie przeanalizował on dostatecznie argumentów przedstawionych w odwołaniu – a mianowicie nie przyjął oświadczenia od Biura Usług Księgowych, prowadzącego dokumentacje księgową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w pełni podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy nie ma on faktur potwierdzających nabycie towarów i usług, z których wynikałaby suma podatku naliczonego. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póź. zm.), podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie, a nie obowiązek do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z póź. zm.) w § 54 ust. 3 stanowiło, iż podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty. Na podatników nałożony został obowiązek przechowywania oryginałów i kopii faktur, faktur korygujących, rachunków uproszczonych, rachunków korygujących dotyczących rachunków uproszczonych i not korygujących, a także duplikatów tych dokumentów przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, rachunek lub notę (§ 56 ust. 1 w/w rozporządzenia). Analiza powyższych przepisów prawnych w sposób jednoznaczny wskazuje, iż podatnik chcąc skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym musi posiadać odpowiednie dokumenty, między innymi faktury stwierdzające nabycie towarów i usług z wyszczególnionymi kwotami podatku naliczonego. Dokumentów takich nie można zastąpić oświadczeniem osoby, która dokonywała zapisów księgowych w ewidencjach prowadzonych dla celów tego podatku, czy też oświadczeniem kontrahenta dokonującego sprzedaży towaru bądź usługi opodatkowanej. Brak takich dokumentów księgowych wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, gdyż kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określona w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług (art. 19 ust. 2 ustawy o VAT). Ustawodawca określił również, jak powinien zachować się podatnik w sytuacji, gdy zagubi fakturę, która była podstawą do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przepis § 55 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia stanowił, że jeżeli oryginał faktury, faktury korygującej, rachunku uproszczonego lub rachunku korygującego dotyczącego rachunku uproszczonego ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca ponownie wystawia fakturę lub rachunek zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury lub rachunku. Faktura lub rachunek uproszczony wystawiony ponownie misi zawierać wyraz "DUPLIKAT" oraz datę jego wystawienia. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.