I SA/Łd 610/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-05-08
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wcześniejszy wniosek został prawomocnie oddalony, a strona nie wykazała zasadniczej zmiany swojej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wykazania przez stronę zasadniczej zmiany okoliczności faktycznych, które powstały po wydaniu prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy i wpływają na jej sytuację materialną. Brak wykazania takich zmian, a także nieudzielenie przez stronę wyczerpujących informacji o swojej sytuacji finansowej, uzasadnia oddalenie kolejnego wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony postanowieniem referendarza sądowego z 18 października 2016 roku z powodu braku wykazania przez skarżącego jego sytuacji materialnej i finansowej. Skarżący złożył ponowny wniosek, jednak nie wykazał zasadniczej zmiany swojej sytuacji materialnej, a jedynie podał nowe dane dotyczące majątku i wydatków, nie precyzując wysokości dochodów z pracy dorywczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
Postanowieniem z 18 października 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił P. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą wnioskodawcy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok.
W uzasadnieniu wskazano, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udzielił, żadnych informacji dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów oświadczył, że po likwidacji działalności gospodarczej pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedyny majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 80 m2 obciążony hipoteką na rzecz banku oraz udział wynoszący ½ w nieruchomości zabudowanej o powierzchni 110 m2 a także samochód Volkswagen T4 z 2000 roku o wartości 4.000-5.000. Skarżący udokumentował poniesienie w okresie od sierpnia do września br. wydatków w łącznej kwocie ok. 1.915 zł w tym kwoty 750 zł tytułem alimentów i kwoty 728 zł tytułem raty kredytu, jednak mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie udzielił informacji dotyczących źródeł pokrycia dokonywanych przelewów. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, który mimo wezwania nie wskazuje źródeł swojego bieżącego utrzymania i jednocześnie ponosi co miesiąc wysokie wydatki z tytułu spłaty kredytu i alimentów czyni niewiarygodnymi jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania. Tezę te wzmacnia dodatkowo okoliczność, że występując ze skargą w przedmiotowej sprawie wnioskodawca bez wezwania opłacił należny od niej wpis sądowy w wysokości 1.500 zł Z uwagi na powyższe w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku i przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z 11 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku załączając formularz PPF z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, od 2015 roku pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 160 m2 i wartości 300.000 zł obciążony hipoteką na rzecz banku oraz udział wynoszący ½ w nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym o wartości ok. 200.000 zł, a także samochód Volkswagen T4 o wartości 5.500 zł. Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie ponosi wydatki w wysokości 750 zł z tytułu alimentów, 750 zł na spłatę kredytu oraz ok. 400 zł tytułem kosztów utrzymania i 100 zł wydatków na benzynę. Skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania aktualnie jest praca dorywcza jednak nie wskazał wysokości dochodów z tego tytułu, korzysta także z pomocy rodziców.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 18 października 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu jego sytuacji materialnej, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem strony ubiegającej się o pomoc państwa w opłaceniu kosztów sądowych jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji finansowej tym czasem wnioskodawca nie wskazuje wysokości dochodów posiadanych na utrzymanie z prac dorywczych czy wielkości pomocy uzyskiwanej od rodziców. Brak udzielenie powyższych informacji w zestawieniu z wysokością ponoszonych co miesiąc wydatków rzędu 2.000 zł, z których większość nie może zostać potraktowana jako stanowiące niezbędne koszty utrzymania osoby ubogiej, przeczy twierdzeniom strony, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie niniejszej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego i przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło