I SA/Łd 615/09

Dnia 1 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad i grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. D.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad i grudzień 2005 roku. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie spowoduje zwiększenie wyrządzonej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Następnie pismem z dnia 10 sierpnia 2009 roku, z uwagi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że organy podatkowe odmówiły podatniczce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także rozłożenia na raty płatności z niej wynikających. Tymczasem wskutek zajęcia kont bankowych, a także samochodu wykorzystywanego w działalności gospodarczej, podatniczka z obiektywnych przyczyn nie może jej kontynuować, a jednocześnie nie ma żadnych innych źródeł dochodów. Poczynione przez organy podatkowe zabezpieczenia generują kolejne koszty. Podatniczka nie ma środków finansowych na wykupienie zamówionego wcześniej towaru, który jest przechowywany przez A Sp. z o.o. z siedzibą w P. Niezapłacona kwota z tytułu składowania tego towaru w magazynie wynosi aktualnie 3.487,86 zł i stale rośnie. Jednocześnie B S.A. wezwał podatniczkę do zapłaty zadłużenia z tytułu zaciągniętej pożyczki pod rygorem wypowiedzenia umowy. Ponadto z uwagi na brak środków finansowych w związku z niewykonywaniem jakichkolwiek czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej spowodowane zajęciem kont i samochodu wykorzystywanego w tej działalności, podatniczka została wezwana do zapłaty przez C Sp. z o.o. z tytułu zadłużenia w D. za świadczone usługi telekomunikacyjne. Podatniczka nie dysponuje przy tym środkami na opłacenie składek ZUS. Nie posiada również kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Jednorazowa spłata tej kwoty pozostaje poza wszelkimi możliwościami finansowymi skarżącej. Kwota należności głównej generuje przy tym dalszy dług w postaci odsetek, których wartość w istocie stanowi sankcję finansową za formalną wadliwość dokumentów SAD (brak pieczęci), za którą podatniczka nie ponosi odpowiedzialności. Jednocześnie wartość kwoty odsetek wzrasta z dnia na dzień i będzie rosła dopóty, dopóki podatniczka nie zapłaci zaległości głównej. Stan zdrowia podatniczki, który uniemożliwia jej pracę oraz utrata kontrahentów wskutek zaprzestania faktycznego wykonywania działalności, powodują, że dług podatniczki będzie narastał, co pogłębi nieodwracalne negatywne skutki w jej stanie majątkowym. W konkluzji, pełnomocnik skarżącej wskazał, że w przedmiotowym stanie faktycznym odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody zarówno w zakresie skutków majątkowych, jak i zdrowotnych, a zatem zachodzą okoliczności uzasadniające jej wstrzymanie określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że adresatem powyższej normy prawnej jest sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając więc w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest określenie należności pieniężnej z tytułu zobowiązania w podatku w podatku od towarów i usług. Znaczna szkoda związana z wykonaniem tego rodzaju zobowiązania będzie występowała wówczas, gdy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia nie będzie mógł takiej szkody wynagrodzić. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogłyby wystąpić wtedy, gdyby przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego byłoby co najmniej kłopotliwe, to jest gdyby uiszczona określona decyzją należność nie była możliwa do zwrotu lub zwrot ten byłby mało realny. Tego rodzaju ocena skutków spełnienia świadczenia mogłaby wystąpić w takim wypadku, gdyby groziła utratą przedmiotu świadczenia, który nie mógłby jednocześnie zostać zastąpiony innym przedmiotem z uwagi na jego cechy charakterystyczne, czy właściwości lub gdyby chodziło o zagrożenie utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 281811, postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 48/06, niepubl., a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 403/08, niepubl.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku, gdy przedmiotem sporu jest zobowiązanie pieniężne tego rodzaju skutki z reguły nie następują, ponieważ spełnione świadczenie na ogół poddaje się zwrotowi, o ile zachodzą ku temu podstawy. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że analiza całokształtu okoliczności wskazanych we wniosku nie pozwala przyjąć, że sytuacja skarżącej jest na tyle wyjątkowa, iż spełnienie świadczenia pieniężnego wynikającego z decyzji powodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawet jeżeli zobowiązanie podatkowe zostanie wyegzekwowane przymusowo, a następnie okaże się, że w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi zajdą przesłanki do jego zwrotu, organ podatkowy zobligowany będzie wyegzekwowaną należność zwrócić podatniczce. Określone w decyzji zobowiązanie należy bowiem do kategorii zobowiązań publicznoprawnych, co tym samym powoduje, że nie zachodzi niebezpieczeństwo definitywnej utraty wyegzekwowanej kwoty. Jeśli zaś chodzi o szkodę, która wiązałaby się ze spełnieniem świadczenia wynikającego z zaskarżonej decyzji, to w ocenie Sądu niebezpieczeństwo wystąpienia takiej szkody nie zachodzi, zarówno w sferze skutków materialnych, jak i zdrowotnych. We wniosku strona skarżąca wskazała wprawdzie, że zaprzestała prowadzenia działalności w wyniku zajęcia kont bankowych i samochodu wykorzystywanego w tej działalności. Podkreśliła przy tym, że nie posiada środków finansowych na wykupienie zamówionego wcześniej towaru przechowywanego przez A Sp. z o.o. w P. Dodała, że brak tychże środków stał się przyczyną skierowania do niej wezwań do zapłaty z tytułu zadłużenia w B oraz w D S.A. Niemniej jednak z analizy akt sprawy, w tym zwłaszcza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że przyczyną złej kondycji finansowej skarżącej jest kryzys gospodarczy występujący w branży handlowej, w ramach której prowadzi ona działalność gospodarczą. Ponadto przedstawione zaświadczenie lekarskie w żadnej mierze nie uprawdopodobnia okoliczności wskazujących na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zagrożenie utraty życia lub zdrowia skarżącej. Z zaświadczenia tego wynika jedynie, że skarżąca cierpi na chorobę przewlekłą i leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Ł. W tej sytuacji należało zatem uznać, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, iż w niniejszej sprawie występowały przesłanki niezbędne do uwzględnienia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd, dokonując analizy akt sprawy, nie dopatrzył się również występowania przesłanek ustawowych warunkujących uwzględnienie wniosku skarżącej. Już tylko końcowo w tym miejscu wskazać można, że odmowa uwzględnienia wniosku na obecnym etapie sprawy nie oznacza, iż strona nie będzie mogła uzyskać wnioskowanego rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w przyszłości. W razie zmiany okoliczności, Sąd może bowiem, w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a., zmienić lub uchylić postanowienie w tej sprawie w każdym czasie (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt OZ 406/04, ONSAiWSA 2005/2/43). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. (MSi)