I SA/Łd 616/11
WyrokWSA w Łodzi2011-08-26
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno, Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zakwestionować prawo do odliczenia podatku VAT z powodu braku oryginałów lub duplikatów faktur, jeśli podatnik posiadał je w momencie kontroli, a następnie utracił dokumenty?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może dokonywać ustaleń sprzecznych z treścią ksiąg podatkowych, o ile nie stwierdzi ich wadliwości lub nierzetelności. W sytuacji gdy podatnik posiadał oryginalne faktury w momencie kontroli, a następnie je utracił, organ powinien uwzględnić inne wiarygodne dowody potwierdzające prawo do odliczenia podatku VAT. Brak oryginałów lub duplikatów faktur nie może automatycznie skutkować odmową prawa do odliczenia, jeśli podatnik wykazał, że dokumenty były prawidłowe i zostały utracone po kontroli.Stan faktyczny
S. K. prowadził działalność gospodarczą i został zobowiązany do zapłaty podatku VAT za listopad 2006 roku na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej. Podczas kontroli w czerwcu 2007 r. kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości w dokumentacji podatkowej. Po kontroli doszło do kradzieży i zniszczenia dokumentów. Podatnik przedłożył odtworzoną dokumentację, jednak organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku z powodu braku oryginałów lub duplikatów faktur.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2006 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz S. K. kwotę 1 614 (jeden tysiąc sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 616/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. nr [...] określającą S. K. za listopad 2006 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług podlegające wpłacie do budżetu w kwocie 9.915 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 18 – 21 czerwca 2007 r. w firmie P.H.U. "A" S. K., w zakresie prawidłowości i rzetelności danych wykazanych w deklaracjach VAT-7 za październik, listopad i grudzień 2006 r., kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości.
Przedmiotem działalności podatnika w tym okresie była sprzedaż usług hotelowych, gastronomicznych, alkoholi, papierosów, napojów, paliw, artykułów spożywczych, chemicznych i przemysłowych.
W celu potwierdzenia zakupów strony, pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o przeprowadzenie czynności sprawdzających u kontrahenta S. K. Z odpowiedzi tego organu z dnia [...] r., że w dokumentacji firmy B, T. D., Zakład Pracy Chronionej R., nie występuje faktura VAT nr [...] z dnia [...] r. na wartość netto 24.120,00 zł i podatek VAT 5.306,40 zł, potwierdzająca sprzedaż na rzecz podatnika, 9.000 litrów oleju napędowego.
Po wezwaniu podatnika do dostarczenia przedmiotowej faktury, pismem z [...] r. strona poinformowała organ pierwszej instancji o kradzieży i zniszczeniu dokumentacji podatkowej za lata 1998, 2002, 2004 i 2006.
W związku z powyższym wezwaniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zobowiązał podatnika do odtworzenia zaginionej dokumentacji w terminie miesiąca od dnia otrzymania wezwania. Termin ten na prośbę strony był dwukrotnie przedłużany.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. T. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: październik, listopad i grudzień 2006 r. W dniu [...] r. podatnik przedłożył organowi pierwszej instancji odtworzone rejestry zakupów VAT za wskazany okres oraz duplikaty faktur VAT, zaewidencjonowane w tych rejestrach.
Postanowieniem z [...] r. organ zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2006 r., gdyż w sprawie za październik 2006 r. (w której wystąpił analogiczny stan faktyczny) strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Wyrokiem dnia z [...] r. [...] WSA w Ł. uchylił decyzję organu odwoławczego w sprawie dotyczącej października 2006 r., wskazując, że organy podatkowe nie mogą dokonywać ustaleń sprzecznych z treścią ksiąg podatkowych, o ile nie stwierdzą ich wadliwości lub nierzetelności.
Wydanie tego wyroku spowodowało, że ustąpiły przesłanki do dalszego zawieszenia postępowania podatkowego za listopad i grudzień 2006 r.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. włączył do postępowania podatkowego kolejną, złożoną przez podatnika 8 grudnia 2009 r. dokumentację podatkową, tj. duplikaty faktur VAT oraz odtworzony rejestr zakupu VAT za ten miesiąc.
W protokole z [...] r. z badania ksiąg w zakresie podatku od towarów i usług m.in. za miesiąc listopad 2006 r. organ pierwszej instancji stwierdził nierzetelność rejestrów zakupów VAT okazanych do kontroli podatkowej, przeprowadzonej w dniach 18 – 21 czerwca 2007 r., a które po tej kontroli i rozpoczęciu czynności sprawdzających uległy zniszczeniu. Nie stwierdzono nierzetelności odtworzonych rejestrów, w których zapisy są zgodne z przedstawionymi duplikatami faktur VAT.
W decyzji z dnia [...] r. nr [...] , Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zakwestionował podatek naliczony w kwocie 8.751 zł, z uwagi na brak oryginałów faktur VAT bądź ich duplikatów, których podatek ten dotyczył.
W odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania ..., dotyczących obowiązku przechowywania dokumentów oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 181 oraz art. 193 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wyników kontroli podatkowej, a przez to zaniżenie podatku VAT podlegającego odliczeniu. W ocenie strony decyzja organu pierwszej instancji jest sprzeczna również ze stanowiskiem WSA zawartym w uzasadnieniu wyroku z [...] r.,[...].
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał na przepisy art. 86 ust. 2 i art. 112 ustawy z dnia [...] r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT", § 22 i § 23 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2005 r. Nr 95, poz.798 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze", oraz art. 86 Ordynacji podatkowej, które obligują podatnika do podjęcia działań w celu odtworzenia zniszczonej dokumentacji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że żaden z przepisów ustawy o VAT oraz wydanych do niej aktów wykonawczych nie zwalnia podatnika z obowiązku udokumentowania fakturą VAT lub duplikatem tej faktury, prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego. Okolicznością zwalniającą z tego obowiązku nie może być nawet udokumentowana kradzież dokumentów źródłowych, której organ pierwszej instancji nie kwestionował.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. S. K. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenia następujących przepisów:
- art. 187 § 1 i § 3, art. 191 i art. 193 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia z ustalonym w sprawie materiałem dowodowym oraz pominięcie dowodu i brak uzasadnienia w sprawie odmowy uznania mocy dowodowej protokołu kontroli skarbowej,
- art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie stanowiska wyrażonego w wyroku WSA z [...] r., [...] ,
- art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez zaniżenie wartości zakupów netto i tym samym zaniżenie podatku VAT naliczonego podlegającego odliczeniu w miesiącu objętym zaskarżoną decyzją.
W konsekwencji powyższego podatnik zarzucił naruszenie uprawnienia do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wątpliwości w niniejszej sprawie mogłyby istnieć jedynie wówczas, gdyby postępowanie podatkowe było pierwszą czynnością organu podatkowego, w której okazałoby się, że nie posiada on wymaganych dokumentów. Skarżący zwrócił uwagę na chronologię zdarzeń: w czasie kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2007 r. kontrolujący dysponowali wszystkimi oryginalnymi dokumentami księgowymi, w tym za listopad 2006 r. Dopiero w nocy z 5 na 6 października 2007 r. dokonano kradzieży i spalenia pojazdu skarżącego wraz z dokumentami. Dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawców przestępstwa. Skarżący podkreślił, że zaginięcie dokumentów nastąpiło po przeprowadzeniu kontroli.
Skarżący podniósł również, że w związku ze wszczęciem postępowania podatkowego podejmował próby pozyskania duplikatów faktur, jednakże udało się to tylko w stosunku do nielicznych kontrahentów, bowiem wielu z nich zlikwidowało działalność, przeniosło się za granicę bądź zmieniło adres, na skutek czego korespondencja zwracana była przez Pocztę. Na prośby o wystawienie duplikatu faktury, zignorowanie przez niektórych, mogła wpłynąć świadomość braku realnej sankcji z tego tytułu.
Zdaniem skarżącego przepisy rozporządzenia wykonawczego dotyczące przechowywania faktur, miały jeden podstawowy cel, którym było umożliwienie organom podatkowym sprawdzenia, czy nabycie i sprzedaż były należycie udokumentowane. W przedmiotowej sprawie cel ten został spełniony, bowiem kontrolujący dokonali takiego sprawdzenia, zatem protokół z kontroli podatkowej powinien być uwzględniony jako dowód w postępowaniu. Tymczasem organ bez podania uzasadnionych przyczyn w dalszym ciągu dowód ten kwestionuje, bądź przynajmniej ignoruje.
W ocenie skarżącego organ błędnie odczytał treść stanowiska Sądu przyjmując, że możliwe jest przeprowadzenie kolejnego "badania ksiąg", udokumentowanego protokołem, w którym wykazana zostanie nieprawdziwość poprzedniego protokołu. Takie założenie byłoby uzasadnione jedynie w przypadku fizycznej możliwości przeprowadzenia takiego "kontrdowodu", a tak nie jest w przedmiotowej sprawie.
Podatnik nie zgadza się ze sporządzeniem "protokołu z badania ksiąg" na podstawie szczątkowych dowodów zgromadzonych w toku postępowania i podnosi, że jedynym protokołem z badania ksiąg w tej sprawie jest wyłącznie protokół z kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniach 18 – 21 czerwca 2007 r., gdyż tylko wówczas dostępne były księgi. W jego ocenie dowodem w sprawie nie może być ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dokument nazwany tylko przez organ "protokołem z badania ksiąg".
Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na treść uzasadnienia wyroku z [...] r., w którym Sąd przedstawił analizę pojęcia protokołu z badania ksiąg i jego mocy dowodowej. Zdaniem strony działania organów podatkowych zmierzają do obalenia mocy dowodowej protokołu z badania ksiąg za pomocą innego dokumentu, którego nie można uznać za taki protokół.
Skarżący uznał za konieczne przytoczenie wielokrotnie formułowanej w orzecznictwie tezy, że żaden organ administracji publicznej ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.
Skarżący stwierdził, że w jego przypadku istniały prawidłowe dokumenty do dokonania odliczenia podatku naliczonego i zostało to potwierdzone. Teraz jednak organy podatkowe przyjęły formalistyczny punkt widzenia i w konsekwencji umknął im rzeczywisty stan rzeczy. Stratę i szkodę jaką poniósł skarżący, organy wykorzystują do przyjęcia stanowiska korzystnego dla siebie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma wyrok WSA w Ł. z [...] r., [...] , rozstrzygający sprawę skarżącego w zakresie zobowiązania w podatku VAT za październik 2006 r., w której zaistniał analogiczny stan faktyczny. Zawieszając postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie do czasu wydania tego wyroku, organ uznał, że jest on ważny również dla rozstrzygnięcia sprawy za listopad 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku z [...] r., Sąd wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji nie stwierdził wadliwości lub nierzetelności ksiąg podatkowych (rejestrów VAT) prowadzonych przez podatnika. Zatem rejestry VAT za miesiąc październik (w tym przypadku listopad) 2006 r. posiadały tzw. "wzmocnioną" moc dowodową w sprawie i korzystały z domniemania autentyczności oraz wiarygodności. Sąd zgodził się z twierdzeniem organu odwoławczego, że rejestr zakupów VAT za miesiąc październik 2006 r. był jednym z wielu dowodów w sprawie (oprócz duplikatów faktur), jednakże organ nie dokonał jego oceny i nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji dowodów, które podważałyby jego wadliwość lub rzetelność, czym naruszył przepis art. 193 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Na pewno brak potwierdzenia sprzedaży u kontrahenta skarżącego na podstawie faktury nr [...] z dnia [...]r. nie dyskwalifikował rejestru zakupów VAT za miesiąc październik 2006 r. Nierzetelność części dowodów nie może powodować dyskwalifikacji księgi podatkowej w całości. Jeżeli organ podatkowy dysponuje uznanymi za wiarygodne dowodami podważającymi treść zapisów księgi podatkowej, to dane zawarte w tych dowodach mogą, wraz z zakwestionowanymi danymi z księgi, służyć ustaleniu podstawy opodatkowania. Jednakże okoliczności te powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Wykonując zalecenia Sądu w protokole z dnia [...] r. dotyczącym badania ksiąg w zakresie podatku od towarów i usług m.in. za miesiąc listopad 2006 r. organ pierwszej instancji stwierdził nierzetelność rejestrów zakupów VAT okazanych do kontroli podatkowej, przeprowadzonej w dniach 18 – 21 czerwca 2007 r., a które po tej kontroli i rozpoczęciu czynności sprawdzających uległy zniszczeniu. Nie stwierdził natomiast nierzetelności odtworzonych rejestrów, w których zapisy są zgodne z przedstawionymi duplikatami faktur VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika (...).
Na podstawie art. 112 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani przechowywać ewidencje prowadzone dla celów rozliczania podatku oraz wszystkie dokumenty związane z tym rozliczaniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Analogiczną treść zawiera § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur oraz faktur korygujących, a także duplikaty tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Powyższa regulacja stanowi powtórzenie przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej. W myśl art. 86 § 1 tej ustawy podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez "księgi podatkowe" rozumie się księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Tak więc przepis art. 86 § 1 Ordynacji podatkowej obejmuje również obowiązek przechowywania ewidencji VAT oraz dokumentów związanych z tymi ewidencjami (które są jednocześnie dokumentami związanymi z rozliczeniem podatku).
Na podstawie art. 74 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.), okres przechowywania ksiąg rachunkowych wynosi 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dotyczą.
Łącznie z księgami podatkowymi muszą być przechowywane, aż do upływu okresu przedawnienia zobowiązania, związane z ich prowadzeniem dokumenty. Są to różnego rodzaju deklaracje, ewidencje, dowody wewnętrzne, ich zestawienia itp., które dokumentują zdarzenia objęte księgami podatkowym. Przez ten sam okres muszą być również przechowywane rachunki, co wynika z art. 88 § 1 Ordynacji podatkowej.
W myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę lub fakturę korygującą, zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury lub faktury korygującej.
Należy przyznać rację skarżącemu, że obowiązek przechowywania dokumentacji podatkowej został wprowadzony, aby możliwe było sprawowanie nadzoru i kontroli nad wykonywaniem zobowiązań podatkowych, które się jeszcze nie przedawniły. W niniejszej sprawie pierwsza kontrola została dokonana przy pełnej dokumentacji, co jest bezsporne.
Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, tj. począwszy od dnia 1 maja 2004 r., przepisy prawa krajowego należy interpretować przy uwzględnieniu prawa wspólnotowego. Brzmienie przepisów krajowych dotyczących prawa do odliczenia nie określa ostatecznie jego zakresu i nie musi być decydujące. W istocie bowiem podatnicy mogą wywodzić swoje prawa do odliczenia ze stosownych postanowień dyrektyw VAT.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. a) VI Dyrektywy, obowiązującej w Polsce w dacie zaistnienia stanu faktycznego sprawy, w celu wykonania prawa do odliczeń, podatnik musi w odniesieniu do odliczeń określonych w art. 17 ust. 2 lit. a), posiadać fakturę, sporządzoną zgodnie z art. 22 ust. 3.
W myśl art. 22 ust. 3 lit. c) Państwa Członkowskie ustalają kryteria, według których można określić, kiedy dokument może być uznany za fakturę.
W wyroku w sprawie C-85/95 pomiędzy John Reisdorf a Finanzamt Köln-West (Niemcy), ETS stwierdził, że artykuł 18(1)(a) i artykuł 22(3) VI Dyrektywy zezwalają państwom członkowskim na przyjęcie jako faktury nie tylko oryginału, ale również jakiegokolwiek innego dokumentu pełniącego rolę faktury, który spełnia kryteria określone przez same państwa członkowskie, i upoważniają je do żądania przedłożenia oryginału faktury w celu stwierdzenia prawa do odliczenia podatku naliczonego, a także do przyjęcia innych dowodów w sytuacji, gdy podatnik nie posiada oryginału, potwierdzających, iż transakcja, której dotyczy odliczenie, miała faktycznie miejsce. Artykuł 18, zgodnie ze swoją nazwą, dotyczy jedynie skorzystania z prawa do odliczenia i nie odnosi się do wykazania istnienia tego prawa po skorzystaniu z niego przez podatnika.
Z wyroku tego wynika zatem, że jeśli podatnik dokona odliczenia na podstawie faktury, którą później utraci, wówczas może za pomocą innych dowodów wykazywać, że w okresie rozliczeniowym, za który odliczył podatek, faktycznie otrzymał i posiadał tę fakturę.
W praktyce bez faktury lub jej duplikatu, zwykle trudno jest udowodnić, że niegdyś podatnik dokonał odliczenia właśnie na jej podstawie, zaś dopiero później dokument ten utracił. W niniejszej sprawie jednak sytuacja była zupełnie odmienna, gdyż w momencie przeprowadzenia kontroli w dniach 18 – 21 czerwca 2007 r. skarżący przedłożył wszystkie faktury na podstawie których dokonał odliczenia, a kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości w jego dokumentacji.
Należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu wyroku z [...] r., [...] WSA w Ł. dopuścił możliwość określenia podstawy opodatkowania odmiennie niż uczynił to podatnik, w sytuacji gdy organ podatkowy będzie dysponował dowodami uznanymi za wiarygodne, podważającymi treść zapisów księgi podatkowej, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w dniu dzisiejszym, organ nie wykonał zaleceń WSA w Ł. zawartych w wyroku z [...] r., gdyż ograniczył się tylko do technicznego sporządzenia protokołu, w którym stwierdził nierzetelność rejestrów zakupów VAT wyłącznie z powodu braku faktur lub ich duplikatów. Taka sytuacja – zdaniem Sądu - nie oznacza dysponowania wiarygodnymi dowodami podważającymi treść zapisów księgi podatkowej. W ocenie Sądu wiarygodne dowody można uzyskać w zupełnie inny sposób, np. wskutek przeprowadzenia czynności sprawdzających u kontrahentów strony, którzy byli wystawcami zniszczonych faktur i dokonania oceny takich dowodów. Natomiast w niniejszej sprawie wskazano jedynie, że postępowanie takie zostało przeprowadzone jeszcze przed datą wydania wyroku WSA z [...] r. i tylko w odniesieniu do faktury nr [...] z dnia [...]r., wystawionej przez firmę B T. D., Zakład Pracy Chronionej R..
Podkreślić należy przy tym, że faktura ta nie dotyczy okresu rozliczeniowego należącego do przedmiotu niniejszej sprawy.
Reasumując, zdaniem Sądu stanowisko organów pozostaje w sprzeczności zarówno z uzasadnieniem wyroku WSA w Ł. z dnia [...] r., jak i z treścią artykułów 18(1)(a) i 22(3) VI Dyrektywy, co miało wpływ na wynik sprawy. Poza sporem jest bowiem, że w momencie dokonania odliczenia podatnik posiadał stosowne faktury, które później utracił, zaś organ na podstawie wiarygodnych dowodów nie wykazał, że dokumenty te były nierzetelne lub wadliwe.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do określenia podstawy opodatkowania i dokonania wymiaru podatku w oparciu o dowody, które można uznać za wiarygodne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd orzekł jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło