I SA/Łd 62/17

Dnia 4 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku nr [...]UNP:[...] w przedmiocie: określenia w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za II kwartał 2013 roku oraz zobowiązania podatkowego za III i IV kwartał 2013 roku oraz I i II kwartał 2014 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu K. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 22 grudnia 2016 roku K. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za II kwartał 2013 roku oraz zobowiązanie podatkowe za III i IV kwartał 2013 roku oraz I i II kwartał 2014 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.098 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z rodzicami, na których utrzymaniu się znajduje prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu są emerytury jego rodziców w łącznej kwocie ok. 3.600 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wspólnie z rodzicami w należącym do nich domu o powierzchni ok. 150 m2. Miesięczne udokumentowane wydatki związane z jego utrzymaniem zamykają się kwota ok. 530 zł (prąd, woda, ścieki, podatek od nieruchomości, telefon, telewizja, śmieci). Wnioskodawca oświadczył, że rodzina ponosi także wydatki na leki i leczenie w granicach 600 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie oprowadzi działalności gospodarczej, oświadczył, że znajduje się na utrzymaniu rodziców i poszukuje pracy. W tej sytuacji dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów procesu przez skarżącego należy dokonać oceny możliwości finansowych jego rodziców, bowiem stosownie do art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788) – dalej "k.r.o." rodzice i dzieci zobowiązani są do wzajemnej pomocy i alimentacji. Powyższy obowiązek obejmuje także obowiązek w zakresie ponoszenia kosztów sądowych. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są świadczenia emerytalne jego rodziców wysokości ok. 3.600 zł. Miesięczne udokumentowane wydatki związane z utrzymaniem domu zamykają się kwotą ok. 530 zł (prąd, woda, ścieki, podatek od nieruchomości, telefon, telewizja, śmieci). Wnioskodawca oświadczył, że rodzina ponosi także wydatki na leki i leczenie w granicach 600 zł miesięcznie, które jednak udokumentował jedynie na kwotę 34 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (3.098 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawca dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi kosztami niezbędnymi utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty stanowiącej ułamek (1/10) należnego wpisu od wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dodatkowo wnioskodawca jest osobą młodą, zdolna do pracy, której jak zadeklarował poszukuje. Powyższe pozwala przypuszczać, że jego sytuacja zawodowa ulegnie poprawie i pozwoli mu na partycypację w kosztach postępowania których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.