I SA/Łd 620/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-26
Skład orzekający: Grzegorz Potiopa, Bożena Kasprzak, Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że jego zaburzenia rozwojowe (spektrum autyzmu, ADHD) uniemożliwiły mu prawidłowe zrozumienie sytuacji finansowej spółki i podjęcie działań zmierzających do zgłoszenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli u skarżącego zdiagnozowano zaburzenia rozwojowe, nie wykazał on, że miały one wpływ na jego zdolność do podejmowania decyzji w czasie pełnienia funkcji członka zarządu ani że uniemożliwiły mu złożenie wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie. Ponadto, skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości podatkowe. Pełnienie funkcji członka zarządu jest dobrowolne i wymaga zgody, a brak faktycznego zaangażowania w sprawy spółki nie zwalnia z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego, byłego członka zarządu spółki M. Sp. z o.o., który został pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 rok. Skarżący twierdził, że jego zaburzenia rozwojowe (spektrum autyzmu, ADHD) uniemożliwiły mu prawidłowe zarządzanie spółką i złożenie wniosku o upadłość. Organy podatkowe uznały, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość ani nie wskazał mienia spółki do zaspokojenia zaległości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 1001-IEW-1.4120.2.2025.32.EC w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 rok wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zaskarżoną decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania N. W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z dnia 12 grudnia 2024 r., którą orzeczono o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu M. Sp. z o.o., wraz z tą Spółką, za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 rok wraz z odsetkami za zwłokę.
Zgodnie z aktami sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wydał w dniu 12 grudnia 2024 r. decyzję, którą orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej podatnika jako byłego członka zarządu M. Sp. z o.o. wraz z tą Spółką za jej zaległości podatkowe:
- w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r. w kwocie 1.036,42 wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 435 zł oraz z tytułu odsetek od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za październik 2020 r. w wysokości 37 zł. Decyzję tę doręczono N. W. 26.12.2024 r., za pośrednictwem e-US (k. nr 537).
Z zachowaniem ustawowego terminu, strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zaskarżono tę decyzję w całości oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew.
Strona złożyła również następujące wnioski dowodowe:
1. o przesłuchanie N. W. na okoliczności: rozpoczęcia współpracy pomiędzy stroną a Ł. K.; objęcia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki, faktycznych możliwości sprawowania tej funkcji; relacji łączących stronę z Ł. K.; ustalenia kto faktycznie miał dostęp do Spółki i jej rachunków bankowych, systemów księgowych oraz korespondencji; ustalenia, czy N. W. miał świadomość działań i czynności podejmowanych przez Ł. K. w ramach Spółki i kiedy uzyskał wiedzę o tych czynnościach, czy Ł. K. informował stronę o podejmowanych działaniach; okoliczności znane N. W., a dotyczące Ł. K. związane z jego działalnością na rzecz Spółki, jak również innych podmiotów; okoliczności związane z osobą N. W., tj. stwierdzone u strony zaburzenia rozwojowe oraz dolegliwości z nimi związane, dotyczące podjętego leczenia i jego kierunku, a w konsekwencji na okoliczność istnienia po stronie N. W. przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony w trybie art. 116 O.p.;
2. o zwrócenie się do Sądu Okręgowego w Ł. IV Wydziału Karnego o wypożyczenie akt sprawy karnej prowadzonej pod sygn. akt [...] i dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy, których szczegółowego wskazania strona dokona po ich dołączeniu, poza wymienionymi poniżej:
a) protokołu przesłuchania świadka P. O., na okoliczność nabycia Spółki, prowadzenia rozmów w tym przedmiocie wyłącznie przez Ł. K., prowadzenia rozmów z Ł. K. również w przedmiocie zakupu innej spółki, której również bezpośrednio nie nabył Ł. K., a zatem na okoliczności dotyczące sposobu działania Ł. K., faktycznych celów jego postępowania, podobieństwa tego działania z wykorzystaniem osoby N. W. oraz cech osobowościowych strony,
b) protokołu przesłuchania świadka M. P., na okoliczność obsługi księgowej Spółki, współpracy w tym zakresie z Ł. K., dokonywania wszelkich ustaleń z Ł. K., a zatem na okoliczności dotyczące sposobu działania Ł. K., faktycznych celów jego postępowania, podobieństwa tego działania z wykorzystaniem osoby N. W. oraz cech osobowościowych strony;
c) protokołu przesłuchania świadka P. G. na okoliczność tego, jakie obowiązki w ramach współpracy z Ł. K. miała strona, jaką faktycznie funkcję pełnił N. W. w ramach współpracy z Ł. K., kto faktycznie zarządzał Spółką, a zatem na okoliczności dotyczące sposobu działania Ł. K., faktycznych celów jego postępowania, podobieństwa tego działania z wykorzystaniem osoby N. W. oraz cech osobowościowych Strony.
Ponadto wniesiono o przesłuchanie wskazanych wyżej świadków również w ramach postępowania prowadzonego przed organem drugiej instancji, na okoliczności jak wymienione w punktach a) - c);
3. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, w jakiej dacie nastąpiła faktyczna niewypłacalność Spółki uzasadniająca zgłoszenie wniosku o upadłość;
4. o dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej dotyczącej osoby N. W. w postaci:
a) konsultacji lekarskiej z 5.06.2024 r.,
b) badania przeprowadzonego przez Centrum Autyzmu pod kątem diagnostyki występowania u Strony spektrum autyzmu,
c) zaświadczenia wydanego przez lekarza psychiatrę z 9.08.2024 r. zawierającego opis rozpoznanych u N. W. zaburzeń,
d) opinii psychologicznej sporządzonej w ramach Instytutu Psychologii i Psychiatrii Sądowej w W. z 23.10.2024 r.,
e) zwolnienia wystawionego dla N. W. przez lekarza psychiatrę z numerem statystycznym choroby F43, na okoliczności:
• związane z osobą N. W., tj. towarzyszące zaburzenia osobowości, występowanie u strony dysfunkcji na poziomie poznawczym, emocjonalnym, społecznym, całościowych zaburzeń rozwojowych ze spektrum autyzmu i ADHD, cech niedojrzałości, które negatywnie wpływają na postrzeganie przez N. W. rzeczywistości lub jej wycinka oraz mają wpływ na subiektywny sposób widzenia przez Stronę określonych zdarzeń lub sytuacji,
• ustalenia, że dysfunkcje u N. W. wynikają ze zdarzeń oraz doświadczeń z przeszłości, jak również sytuacji, na których zaistnienie i przebieg strona nie miała realnego wpływu i były one całkowicie od strony niezależne;
5. o dopuszczenie dowodu z postanowienia w przedmiocie zasięgnięcia opinii biegłego w postępowaniu karnym, na okoliczność istnienia u N. W. dysfunkcji w stopniu uzasadniającym wątpliwości co do poczytalności strony;
6. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych, tj. psychologa i psychiatry, na okoliczności:
a) ustalenia czy w świetle rozpoznanych u N. W. zaburzeń w postaci:
• F90.9 - zaburzenia hiperkinetyczne, nieokreślone (konsultacja lekarska z 5.06.2024 r. - w aktach sprawy),
• spektrum autyzmu w klasyfikacji ADOS-2 (wynik badania przeprowadzonego przez mgr D. M. Centrum Autyzmu - w aktach sprawy),
• całościowych zaburzeń rozwojowych - ze stwierdzonym spektrum autyzmu i ADHD (zaświadczenie lekarskie z 9.08.2024 r. - w aktach sprawy),
• zaburzeń w obszarze funkcjonowania emocjonalnego i społecznego ze stwierdzeniem cech niedojrzałości, u N. W. występują dysfunkcje na poziomie: poznawczym, emocjonalnym lub/i społecznym, całościowych zaburzeń rozwojowych ze spektrum autyzmu i ADHD, cech niedojrzałości, dysfunkcje w ewentualnie innym stwierdzonym obszarze, które:
- mogą negatywnie wpływać na postrzeganie przez Stronę rzeczywistości
lub jej wycinka,
- mogą mieć wpływ na subiektywny sposób widzenia przez Stronę określonych zdarzeń lub sytuacji,
b) ustalenia jakie czynniki w świetle występujących u strony, wskazanych wyżej, dysfunkcji decydują o sposobie widzenia i oceny danej sytuacji, sposobie oraz wyborze podejmowanych działań,
c) ustalenia jakie jest źródło powstałych po stronie N. W. dysfunkcji, w szczególności, czy wynikają one z wyborów dokonywanych ściśle przez stronę i są konsekwencją podejmowanych przez nią świadomych wyborów, czy też ich źródła należy szukać w innych zdarzeniach lub doświadczeniach z przeszłości oraz czy wynikają one z sytuacji, na których zaistnienie i przebieg strona nie miała realnego wpływu,
d) a także na okoliczność towarzyszących stronie dysfunkcji, poziomu tych dysfunkcji, braku możliwości przypisania Stronie winy, chociażby nieumyślnej, w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w świetle całokształtu okoliczności tej sprawy.
Do odwołania załączono:
- konsultację lekarską z 5.06.2024 r.,
- badanie przeprowadzone przez Centrum Autyzmu pod kątem diagnostyki występowania u N. W. spektrum autyzmu,
- zaświadczenie wydane przez lekarza psychiatrę z 9.08.2024 r. zawierające opis rozpoznanych u N. W. zaburzeń,
- opinię psychologiczną sporządzoną w ramach Instytutu Psychologii i Psychiatrii Sądowej w W. z 23.10.2024 r.,
- zwolnienie wystawione dla N. W. przez lekarza psychiatrę z numerem statystycznym choroby F43,
- postanowienie w przedmiocie zasięgnięcia opinii biegłego w postępowaniu karnym.
Pełnomocnik N. W. zarzucił decyzji:
1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz dokonanie dowolnych ustaleń w tej sprawie, polegających w szczególności na:
a) błędnym przyjęciu, że wobec N. W. zachodzi chociażby wina nieumyślna w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co spowodowało przypisanie odpowiedzialności podatkowej w trybie art. 116 O.p.,
b) zaniechaniu dokonania pełnych i wyczerpujących ustaleń w sprawie pomimo posiadania przez organ pierwszej instancji informacji, które pozwoliłyby na pełniejsze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
c) oparciu się przez organ pierwszej instancji w sposób wybiórczy i fragmentaryczny na okolicznościach sprawy, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych istotnych okoliczności, co do których organ powziął wiedzę w toku rozpoznawania sprawy,
d) dowolnym ustaleniu, iż po stronie Spółki - w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez N. W. powstał stan niewypłacalności, który skutkował koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, względnie dowolnym ustaleniu daty, w której ta niewypłacalność wystąpiła i daty, w której winien zostać złożony wniosek, a w konsekwencji błędnym objęciu odpowiedzialnością Pana N. W.,
e) dokonaniu ustaleń, o których mowa powyżej w punkcie 4 przy jednoczesnym zaniechaniu powołania biegłego odpowiedniej specjalności celem obiektywnego ustalenia tych okoliczności;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 O.p., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że N. W., jako były członek zarządu Spółki ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki, podczas gdy:
a) dokonanie przez organ pierwszej instancji ustaleń w zakresie powstania po stronie Spółki stanu niewypłacalności oraz ewentualnego terminu, w którym należałoby złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło w sposób dowolny przy jednoczesnym zaniechaniu powołania biegłego z zakresu rachunkowości celem dokonania ustaleń w tym przedmiocie,
b) pomimo tego, że w stosunku do N. W. zachodzą przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność w tym zakresie, nawet przy przyjęciu, iż po stronie Spółki powstał stan niewypłacalności, który winien skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, nie sposób przyjąć - w okolicznościach faktycznych sprawy - aby Strona ponosiła winę w zaniechaniu jego złożenia, przy uwzględnieniu jakiejkolwiek postaci winy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi opisaną na wstępie decyzją z 7 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w dniu 2.05.2021 r. Spółka złożyła w Łódzkim Urzędzie Skarbowym w Łodzi deklarację CIT-8 za 2020 r., w której wykazała (k. nr 410-411): należny podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie 3.090,00 zł; zaliczkę na ww. podatek za październik 2020 r. w kwocie 3.090,00 zł. Z materiału dowodowego wynika, że na poczet ww. zaległości Spółka nie dokonała żadnej wpłaty.
W wyniku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego w stosunku do Spółki, uzyskano kwoty, które zostały częściowo rozliczone na ww. zaległości Spółki i do zapłaty pozostały kwoty: 1.036,42 zł z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r., wraz z odsetkami za zwłokę, 37,00 zł odsetki stałe od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r., której byt ustał wraz ze złożeniem zeznania, a które Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew objął orzeczeniem o odpowiedzialności podatkowej strony.
Wypowiadając się w kwestii przedawnienia zaległości objętych odpowiedzialnością oraz prawa do wydania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności strony, wskazując na treść art. 108 § 2 pkt 3 lit. a O.p. organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w związku z wystawieniem 17.08.2021 r., przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi, na zaległości Spółki tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Natomiast postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatnika za zobowiązania M.Sp. z o.o wraz z tą Spółką zostało wszczęte 30.07.2024 r., zatem z zachowaniem regulacji określonych w art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 O.p. Zobowiązania dotyczą podatku CIT-8 za 2020 r. oraz odsetek stałych od nieuiszczonej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r.
Termin płatności podatku CIT-8 za 2020 r. przypadał 30.06.2021 r., zatem ustawowy termin przedawnienia tej należności przypada na 31.12.2026 r., natomiast termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych przypadał na 20.11.2020 r. zaś ustawowy termin przedawnienia odsetek od tej należności na 31.12.2025 r. Powyższe wskazuje, że na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności podatnika za zaległości podatkowe spółki w CIT nie przedawniły się. Tym samym organ pierwszej instancji wydając decyzję w dniu 12.12.2024 r. dochował ustawowych terminów określonych w art. 118 O.p.
W dalszej części uzasadnienia organ dokonał analizy ustawowych przesłanek orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu Sp. z o.o., wraz z tą Spółką za jej zaległości podatkowe.
Zauważył w szczególności, że strona funkcję prezesa zarządu pełniła w okresie 12.06.2019 r. - 9.08.2021 r., a zatem terminy płatności zobowiązań objętych decyzją przypadały w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu Spółki.
Organ wskazał następnie na bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku spółki, potwierdzonej postanowieniem z 30 marca 2023 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M. Sp. z o.o. Ustalono wówczas, że Spółka nie posiada nieruchomości i ruchomości, nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, posiada rachunek bankowy, na którym występują zbiegi egzekucji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, nie posiada środków na koncie bankowym, które podlegałyby egzekucji, a te które stwierdzono na koncie to tarcza PFRON – nie podlegające egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest zaś tożsame ze stwierdzeniem bezskuteczności prowadzonej egzekucji, skoro zamyka drogę do dalszej egzekucji wierzytelności z majątku w ramach tego postępowania.
Przechodząc do analizy kolejnej przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej organ stwierdził, że podatnik nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jak również nie wykazał, że w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, bądź też że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy strony.
W ocenie organu w sprawie spełniona została przesłanka oznaczająca niewypłacalność Spółki, przejawiająca się zaprzestaniem regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 P.u.) Najstarsze obciążające Spółkę zaległości dotyczą zobowiązań w podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. z terminem płatności na 25.07.2019 r. Spółka nie uregulowała również zobowiązań za kolejne następujące po sobie okresy rozliczeniowe, tj. od lipca 2019 r. do marca 2020 r., których termin płatności upływał odpowiednio od 26.08.2019 r. do 27.04.2020 r. Potwierdza to, że w okresie, w którym strona pełniła funkcję prezesa zarządu M. Sp. z o.o. wystąpiły w Spółce okoliczności świadczące o jej niewypłacalności. Spółka zaprzestała w sposób trwały regulowania swoich zobowiązań podatkowych – należności w podatku VAT, których termin płatności przypadał w okresie lipiec 2019 r. – kwiecień 2020 r. Nadto, nie regulowała zobowiązań w podatku PIT za grudzień 2019 r., marzec-kwiecień 2020 r., sierpień 2020 r., listopad – grudzień 2020 r. oraz w podatku CIT za 2020 r.
Powyższe wskazuje, że Spółka miała trudności z regulowaniem zobowiązań. Potwierdzeniem tego jest zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
W badanej sprawie termin zapłaty podatku VAT za czerwiec 2019 r. upływał 25.07.2019 r., drugie niezapłacone zobowiązanie w podatku VAT dotyczyło lipca 2019 r. z terminem płatności 26.08.2019 r., następne zobowiązania obejmowały kolejne okresy od sierpnia 2019 r. do marca 2020 r. Zatem wskazana w art. 11 ust. 1 P.u. niewypłacalność Spółki (podstawa do wystąpienia z wnioskiem) wystąpiła w listopadzie 2019 r., licząc 3-miesięczny termin od drugiego z rzędu, niespłaconego w terminie wymagalnego zobowiązania. Wobec powyższego wniosek o upadłość Spółki winien być złożony pod koniec grudnia 2019 r., tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Decyzja w sprawie określenia podatku VAT została co prawda wydana dopiero w 2021 r., jednak wysokość tego podatku N. W. znał już w dacie wystawienia faktur uznanych za "puste". Podatek, o którym mowa w decyzji (art. 108 ust. 1 VAT), jest bowiem konsekwencją wystawienia fikcyjnych faktur i podlega wpłacie w wysokości wykazanej na fakturze. Mimo zaistnienia do tego podstaw, jako prezes Spółki N. W. nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, nie otwarto też postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Organ stwierdził również że w latach 2013-2018 oraz w 2020 r. zobowiązania Spółki nie przewyższały jej aktywów. W 2020 r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej aktywów. Biorąc pod uwagę sprawozdania finansowe Spółki za lata 2013-2020, nie wystąpiła przesłanka bilansowa niewypłacalności. Z uwagi na brak złożenia przez Spółkę sprawozdań finansowych za kolejne lata podatkowe, organ odwoławczy nie mógł dokonać oceny jej kondycji finansowej i ekonomicznej w tym okresie. Tym samym, nie można było – jak stwierdził organ - ustalić czy stan niewypłacalności Spółki wystąpił przez okres 24 miesięcy w kolejnych latach podatkowych, ani czy w sprawie wystąpiła bilansowa przesłanka niewypłacalności, w rozumieniu art. 11 ust. 2 P.u. Jednakże, zgodnie z przepisami ustawy Prawo upadłościowe, obie przesłanki - płynnościowa i bilansowa mają charakter alternatywny i równorzędny, dlatego do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystarczające jest już pojawienie się jednej z nich. W tej sprawie wystąpiła przesłanka płynnościowa, którą organ drugiej instancji omówił wyżej na str. 27-29 tej decyzji.
Przechodząc do oceny ustaleń w zakresie braku winy strony w niezłożeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, organ zauważył, że w świetle zgromadzonych dowodów brak jest okoliczności świadczących o pozbawieniu jej możliwości prowadzenia spraw Spółki, czy jej reprezentacji. Brak podjęcia działań zmierzających w kierunku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, świadczy o niezachowaniu przez stronę należytej staranności.
Organ zaznaczył, że N. W. podniósł, iż istnieją u niego dysfunkcje, które uzasadniają wątpliwości co do jego poczytalności i uniemożliwiają przypisanie stronie winy, chociażby nieumyślnej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i są one całkowicie niezależne od niego, a wynikają z wychowania w domu, w którym była przemoc fizyczna i psychiczna, konieczności wczesnego poszukiwania pracy, okresowych bezdomności w młodym wieku. Odwołujący się wskazywał, że zostały u niego zdiagnozowane zaburzenia rozwojowe - ze spektrum autyzmu i ADHD (co organ odwoławczy opisał na str. 7 decyzji), i na te okoliczności załączył do odwołania konsultację lekarską z 5.06.2024 r., badanie z Centrum Autyzmu w G. z 15.07.2024 r., zaświadczenie lekarza psychiatry z 9.08.2024 r., opinię psychologiczną z Instytutu Psychologii i Psychiatrii Sądowej w W. z 23.10.2024 r. oraz zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę 30.12.2024 r. z kodem choroby F43.
Organ podkreślił, że powyższe zostało przez stronę podniesione dopiero na etapie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew. W toku postępowania pierwszo-instancyjnego N. W. nie powoływał się na te okoliczności.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przeprowadził dowód z:
- dokumentacji medycznej, psychologicznej, wymienionej na str. 3 tej decyzji,
- wszystkich pism procesowych złożonych do odwołania.
Wynika z nich jednoznacznie, że u N. W. zdiagnozowano zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz ADHD i całościowe zaburzenia rozwojowe, które to nieprawidłowości mogą w sposób zniekształcający oddziaływać na podejmowane decyzje, ich zrozumienie i przewidzenie ewentualnych konsekwencji. Organ odwoławczy dał temu wiarę podkreślając jednocześnie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, żeby N. W. będąc członkiem zarządu Spółki miał ograniczone prawo do czynności prawnych, otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności, był niezdolny do samodzielnej egzystencji, był niepoczytalny albo ubezwłasnowolniony, wymagał ustanowienia kuratora lub wsparcia osób trzecich. Ponadto, materiał dowodowy nie wskazuje też, żeby odwołujący się miał problemy z wykonywaniem przyjętych na siebie obowiązków członka zarządu Spółki lub żeby podejmował kroki do złożenia rezygnacji ze sprawowanej funkcji właśnie ze względów zdrowotnych
W ocenie organu odwoławczego, nie wystąpiły okoliczności określone w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p., które świadczyłyby o braku odpowiedzialności strony za wskazane zaległości podatkowe Spółki.
Odnosząc się zaś do kwestii wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala zaś przyjąć, że Spółka, nie posiadała majątku, do którego możliwe byłoby skierowanie skutecznej egzekucji, a tym samym majątku, z którego w znacznej części pokryć można by jej zobowiązania podatkowe. Organ zauważył, że podatnik nie posiadał wiedzy o mieniu spółki podnosząc, że pełnił funkcję prezesa tylko formalnie, a sprawami spółki faktycznie zajmował się Ł. K., który oszukał podatnika namawiając go na współpracę. Podatnik wskazał, że nie ma kontaktu z Ł. K. i nie ma za dużej wiedzy, gdzie może znajdować się majątek spółki.
Na koniec organ odwoławczy omówił wnioski dowodowe i sposób ich załatwienia.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję DIAS z dnia 7 sierpnia 2025 r., zarzucając jej :
1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegające na przyjęciu, że:
a. w dacie pełnienia przez N. W. funkcji członka zarządu Spółki powstała niewypłacalność, która winna skutkować złożeniem przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości,
b. wobec N. W. zachodzi chociażby wina nieumyślna w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co spowodowało przypisanie jemu odpowiedzialności podatkowej i przeniesienie tej odpowiedzialności ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na skarżącego jako prezesa jej zarządu w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej, nawet gdyby przyjąć, że stan rzeczy w spółce w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu faktycznie wskazywał na konieczność złożenia przedmiotowego wniosku,
2. naruszenie art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w konsekwencji dokonanie dowolnych ustaleń w sprawie w zakresie okoliczności mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, polegające w szczególności na:
a. zaniechaniu przeprowadzenia dowodów, które przyczyniłyby się do obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy, w tym zarówno podjęcia czynności dowodowych przez organ z urzędu, jak również czynności dowodowych, wnioskowanych przez stronę i przy tym nieuzasadnionej odmowy przeprowadzenia niemal wszelkich dowodów, o które wnioskowała Strona,
b. oparciu się w toku postępowania w sposób wybiórczy i fragmentaryczny na okolicznościach tej sprawy, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych istotnych okoliczności, co do której organ powziął wiedzę w toku jej rozpoznawania lub pozostawieniu niektórych okoliczności jako nierozstrzygnięte pomimo zwrócenia na nie uwagi przez organ,
3. naruszenie art. 8 § 1 i 2 kpa poprzez:
a. prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania obywateli do władzy publicznej, w szczególności w kontekście odmowy przeprowadzenia dowodów, które dla interesu strony mogłyby być korzystane i to w niemal pełnym zakresie,
b. brak podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych, chociażby miały one okazać się ostatecznie nawet niekorzystne dla strony,
c. brak rozważenia zasadności odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, przy jednoczesnym zaniechaniu rozważenia różnic, jakie występują w niniejszej sprawie z typowymi sytuacjami w tego rodzaju sprawach,
4. naruszenie art. 10 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia czynności wysłuchania skarżącego w toku postępowania, pomimo tego, że strona wnosiła o to zarówno przed organem I jak i II instancji, a tym samym bezzasadną odmowę przedstawienia przez skarżącego własnych argumentów bezpośrednio przed organem,
5. naruszenie art. 75 kpa poprzez odmowę przeprowadzenia przez organ dowodów, które mogłyby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy,
6. naruszenie art. 75 w zw. z art 84 kpa poprzez zaniechanie powzięcia przez organ opinii w zakresach wymagających posiadania wiedzy specjalnej oraz dokonania w tych zakresach samodzielnych ustaleń lub też zaniechanie dokonania tych ustaleń, w szczególności:
a. ustalenie, że po stronie spółki — w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez N. W. powstał stan niewypłacalności, który skutkował koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości - przez N. W., względnie dowolnym ustaleniu daty, w której ta niewypłacalność wystąpiła i daty, w której winien zostać złożony wniosek, a w konsekwencji błędnego objęcia odpowiedzialnością z tego tytułu N. W.,
b. zaniechanie ustalenia wpływu towarzyszących N. W. zaburzeń rozwojowych na kwestie podejmowanych przez Niego decyzji, pomimo tego, że jednocześnie organ nie zanegował samego faktu ich istnienia.
Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a ściślej art. 116 Ordynacji podatkowej, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że N. W., jako były członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki M. Sp. z o.o., podczas gdy:
- dokonanie przez organ ustaleń w zakresie powstania po stronie spółki stanu niewypłacalności oraz ewentualnego terminu, w którym należałoby złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w imieniu spółki nastąpiło sposób dowolny przy jednoczesnym zaniechaniu powołania biegłego z zakresu rachunkowości celem dokonania ustaleń w tym zakresie,
- w szczególności zaś pomimo tego, że w stosunku do N. W. zachodzą przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność w tym zakresie, bowiem nawet przy przyjęciu, iż po stronie spółki powstał stan niewypłacalności, który winien skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, w terminie ustalonym przez organ, nie sposób przyjąć - w okolicznościach faktycznych sprawy - aby ponosił on winę w zaniechaniu dokonania tego, przy uwzględnieniu jakiejkolwiek postaci winy.
W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Przechodząc do istoty sprawy, w pierwszej kolejności poddać trzeba ocenie kwestię dopuszczalności wszczęcia postępowania wobec skarżącego oraz wydania decyzji z punktu widzenia przepisów odnoszących się do przedawnienia prawa do jej wydania. Z art. 118 § 1 O.p. wynika, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Analizując, czy zobowiązania spółki będące przedmiotem postępowania nie uległy przedawnieniu, podnieść trzeba, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym termin przedawnienia rozpoczyna bieg od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a kończy się z upływem 5 lat, z zastrzeżeniem jednak instytucji zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia (mających wpływ na końcowy termin przedawnienia).
W badanej sprawie, zobowiązania dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. oraz odsetek od nieuiszczonej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za październik 2020 r. Zatem, jak słusznie wskazał organ, odwołując się do treści art. 70 § 1 O.p. ustawowy termin płatności podatku CIT za 2020 r. przypadał na 30 czerwca 2021 r., zatem termin upływu pięcioletniego okresu przedawnienia przypada na 31 grudnia 2026 r., natomiast termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r. przypadał na 20.11.2020 r. i upływał 31 grudnia 2025 r.
Z przepisów wynika również, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 108 § 3 O.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak trafnie podkreślił organ w zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w związku z wystawieniem 17.08.2021 r., przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi, na zaległości Spółki tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Natomiast postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania M.Sp. z o.o wraz z tą Spółką zostało wszczęte 30.07.2024 r., tj. z zachowaniem regulacji określonych w art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 O.p.
Powyższe wskazuje zatem, że w sprawie nie upłynął zarówno termin przedawnienia zaległości podatkowej ciążącej na M. sp. z o.o., ani też termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatnika za zobowiązania podatkowe spółki w podatku CIT za badany okres.
Przechodząc natomiast do przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki M.sp. z o.o. przypomnieć należy, iż w myśl art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Z kolei, stosownie do przepisu art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl przepisu art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu można podzielić na pozytywne i negatywne, przy czym zaistnienie tych ostatnich winien wykazać członek zarządu, aby uchronić się od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
W ocenie Sądu, poprzedzonej analizą okoliczności faktycznych i prawnych, w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie strona skarżąca nie wykazała przesłanek negatywnych, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż w przypadku wystąpienia wszystkich przesłanek pozytywnych przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, organ nie ma możliwości odstąpienia od rozstrzygnięcia co do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności ze spółką byłego członka zarządu. W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka została zawiązana 5.12.2012 r., na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod firmą: M Sp. z o.o. z siedzibą w K. (k. nr 389). Do KRS wpisana została postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy KRS, 6.12.2012 r. pod numerem [...] (k. nr 386-387v.). Przedmiotem działalności Spółki były m.in. pozaszkolne formy edukacji, działalność wspomagająca edukację, doradztwo związane z zarządzaniem, reklama, działalność w zakresie informacji, handel hurtowy i detaliczny. Kapitał zakładowy Spółki wynosił 5.000,00 zł i dzielił się na 100 równych udziałów po 50,00 zł każdy udział. Wszystkie udziały w kapitale zakładowym Spółki objął M. R.M. będący wspólnikiem. Zarząd Spółki składał się z jednego lub więcej członków powoływanych i odwoływanych uchwałą wspólników. Na prezesa Spółki wspólnicy powołali M. R. M. (k. nr 389). Uchwałą nr 2 z 14.12.2017 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki odwołało z funkcji prezesa zarządu Spółki pana M. R. M. i powołało na funkcję prezesa zarządu Spółki P. S. O. (k. nr 339-341v.). Uchwałą nr 1 z 31.01.2018 r., zawartą w akcie notarialnym Rep. A Nr [...], Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników M. sp. z o.o. zmieniło umowę Spółki, uchylając jej dotychczasowe brzmienie, jednocześnie nadając nowe, będące tekstem jednolitym umowy, w którym jako siedzibę Spółki wskazano P. (k. nr 341-346v.). W dniu 12.06.2019 r. w wyniku zawarcia umowy sprzedaży udziałów Spółki pomiędzy P. S. O. i G. E. O., a Ł. K. i N. W., N. W. nabył 95 udziałów w kapitale zakładowym Spółki, a Ł. K. 5 udziałów (k. nr 328-330v.). Uchwałą nr 1 z 12.06.2019 r., zawartą w akcie notarialnym Rep. A Nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki zmieniło jej umowę w zakresie siedziby wskazując W. (k. nr 327-328v.). Uchwałą nr 2 z 12.06.2019 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki odwołało z funkcji prezesa zarządu P. S. O. i powołało na tę funkcję skarżącego N. W., który złożył oświadczenie, że przyjmuje powołanie (k. nr 321-323). Uchwałą nr 1 z 3.09.2020 r., zawartą w akcie notarialnym Rep. A Nr [...], Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki zmieniło jej umowę w zakresie siedziby wskazując Ł. (k. nr 307-309v.). Uchwałą nr 2/08/2021 z 9.08.2021 r. Zgromadzenie Wspólników Spółki odwołało N. W. z funkcji prezesa zarządu i powołało na tę funkcję A. L. (k. nr 294-295). Postanowieniem z 23.06.2023 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] w Ł., XX Wydział Gospodarczy KRS, na podstawie art. 12 ust. 3 i art. 24 ust. 6 ustawy KRS wykreślił z rejestru A. L. jako osobę wchodzącą w skład zarządu Spółki. Jednocześnie postanowieniem z 26.06.2023 r., sygn. akt [...], Sąd wezwał A. L. jako wspólnika Spółki do powołania zarządu w Spółce (k. nr 290-292v.). W piśmie z 30.06.2023 r. A. L. wskazał, że nie brał udziału w żadnym posiedzeniu zarządu i nie posiada wiedzy czy zarząd został powołany, a sprawa Spółki jest przedmiotem postępowania w sądzie (k. nr 289).
Postanowieniem z 18.07.2023 r. Sąd ponownie wezwał A. L. do powołania zarządu w Spółce wskazując, że jako jedyny wspólnik Spółki jest do dokonania tej czynności zobowiązany (288-289v.). W związku z tym, że postępowanie nie doprowadziło do powołania zarządu w Spółce, Sąd Rejonowy dla [...] w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy KRS postanowieniem z 31.07.2023 r., umorzył postępowanie przymuszające jako bezskuteczne. Postanowieniem z 7.11.2024 r., Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. sygn. akt [...] rozwiązał Spółkę bez przeprowadzenia likwidacji i dokonał jej wykreślenia z rejestru, postanowienie uprawomocniło się 6.12.2024 r.
Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazujące, że w dacie upływu terminu płatności podatku CIT za 2020 r. oraz zaliczki na ten podatek za 10/2020 r. objętego orzeczeniem odpowiedzialności za zaległości podatkowe M.Sp. z o.o., skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżący podpisał się na wniosku z 12.06.2019 r. o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców w KRS w zakresie kapitału Spółki (k. nr 330-332), zaś 12.06.2019 r. podpisał się na oświadczeniu o przyjęciu powołania do zarządu Spółki na funkcję prezesa oraz, jako prezes zarządu Spółki, na wykazie członków zarządu Spółki, (k. nr 321-322v.). Jego podpis widnieje również na protokole z obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 12.06.2019 r., na którym podjęto uchwałę o ustanowieniu jednolitego tekstu umowy Spółki oraz uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki, a także na oświadczeniu zarządu Spółki o wniesieniu wkładu na kapitał zakładowy (k. nr 317-321v.) Skarżący złożył swój podpis na protokole z obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 3.09.2020 r., na którym podjęto uchwałę o wyrażeniu zgody na zbycie 5% udziałów Spółki należących do Ł. K. na jego rzecz (k. nr 311v.). Skarżący brał udział w Nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników 3.09.2020 r., na którym podjęto uchwałę o zmianie siedziby Spółki na siedzibę w Ł. i podpisał się na wniosku z 3.09.2020 r. o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców w KRS w zakresie zmiany siedziby Spółki (k. nr 307-309, 311-313). W dniu 28.01.2021 r. jako prezes zarządu Spółki zawarł umowę najmu lokalu i podpisał wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców w KRS w zakresie zmiany adresu Spółki (k. nr 302-304). Jego podpis widnieje na oświadczeniu z 4.03.2021 r. o adresie do korespondencji osoby reprezentującej zarząd Spółki (k. nr 296v.). Podpisał również uchwałę Zgromadzenia Wspólników Spółki z 9.08.2021 r., którą odwołano go z funkcji prezesa Spółki i powołano na to stanowisko pana A. L. (k. nr 294-295v.).
W toku postępowania skarżący zarzucał, że nie sprawował faktycznie funkcji członka zarządu Spółki w okresie powstania zobowiązań podatkowych. Podnosił, że jego cechy osobowościowe oraz zaburzenia rozwojowe spowodowały, że w wyniku nawiązania współpracy z Ł. K. tenże posłużył się nim i wykorzystał do obsadzenia stanowiska członka zarządu Spółki, którą w rzeczywistości zarządzał. Skarżący wskazywał, że nie miał wiedzy, co dzieje się w Spółce od strony formalnej i że to Ł. K. dokonywał ustaleń dotyczących obsługi księgowej Spółki i to on faktycznie zarządzał Spółką.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie zaznaczył w zaskarżonej decyzji, że dla ustalenia pełnienia funkcji członka zarządu spółki w czasie, w którym powstały zaległości spółki, nie ma znaczenia to, czy członek zarządu faktycznie wykonywał swoje obowiązki, gdyż użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie - pełnienie obowiązków członka zarządu - oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji, a nie jedynie faktycznego wykonywania obowiązków członka zarządu. Przepis art. 116 O.p. w żadnym miejscu nie używa bowiem formuły "faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu", a jedynie "pełnienie funkcji członka zarządu". Tę zaś funkcję określona osoba pełni od momentu jej powołania (art. 201 § 1 K.s.h.), do momentu wygaśnięcia jej mandatu (art. 202 § 1- § 3 K.s.h.), jej śmierci, rezygnacji albo odwołania (art. 202 § 4 K.s.h.). Członek zarządu ma przy tym pełne prawo do złożenia rezygnacji z tej funkcji w każdym czasie (art. 202 § 5 K.s.h. w związku z art. 746 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. - dalej k.c.). Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 K.s.h.). Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych "pełnienie obowiązków członka zarządu" rozumieć należy jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu.
Zatem, ustalenie na podstawie zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym lub na podstawie innych istotnych w tym zakresie dokumentów, że dana osoba pełniła funkcję członka zarządu spółki, w znaczącym dla rozstrzygnięcia sprawy okresie, jest wystarczające dla przyjęcia zaistnienia przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki określonej w art. 116 § 2 O.p. Badanie we wskazanej powyżej sytuacji, czy dana osoba faktycznie tę funkcję wykonywała nie mieści się w dyspozycji powołanego wyżej przepisu. Poza tym podkreślić należy, że sprawowanie funkcji członka zarządu jest dobrowolne i wymaga zgody powoływanego na to stanowisko i taką zgodę skarżący wyraził na piśmie 12.06.2019 r. Wskazywany przez niego fakt podjęcia diagnostyki w kierunku zaburzeń rozwojowych, dysfunkcji poznawczych oraz społecznych i rozpoznanie u niego zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz ADHD, a także zgromadzony materiał dowodowy nie dają podstaw do uznania, aby w momencie składania oświadczenia o przyjęciu powołania do zarządu Spółki, skarżący nie miał zdolności do podejmowania czynności prawnych lub były one ograniczone. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika również, żeby takie okoliczności zachodziły w trakcie sprawowania przez niego funkcji prezesa zarządu Spółki. Podkreślenia wymaga też, że w każdym czasie członek zarządu może zrezygnować z pełnienia tej funkcji, a skarżący tego nie uczynił.
Jak wynika z opinii psychologicznej z 23.10.2024 r., załączonej do odwołania od decyzji pierwszej instancji, skarżący uznał, że fakt objęcia stanowiska w zarządzie Spółki będzie dobrze wyglądał w CV, a bycie prezesem w zasadzie nie zmieniło niczego (str. 5 opinii). Z kolei, w odwołaniu skarżący zwrócił uwagę na to, że Ł. K. przeprowadził go przez proces otwierania kont dla Spółki, zawarcia umowy na prowadzenie biura, zatrudnił księgowego oraz zajmował się sprawami Spółki i przesuwał w czasie wdrożenie go w te czynności, a on sam nie zdawał sobie sprawy z tego co dzieje się w Spółce od strony formalnej. Skarżący podnosił też, że po podpisaniu umowy z biurem wirtualnym w zakresie siedziby Spółki przekazał upoważnienie do działania w jej imieniu Ł. K., a wystawianie faktur VAT za 06/2019 r. - 03/2020 r. oraz obsługa kont bankowych Spółki odbywały się za pomocą narzędzi internetowych i narzędzi autoryzujących należących do Ł. K. (str. 11 odwołania). Skarżący, jak wskazał w piśmie z 24.09.2024 r., zajmował się obsługą sprzedaży, pracą w magazynie i pakowaniem towarów - co robił też przed objęciem funkcji prezesa Spółki (k. nr 483v.), jednak przez cały ten czas pozostawał członkiem zarządu Spółki. Materiał zgromadzony w sprawie nie ujawnia, żeby podważono skuteczność uchwał Zgromadzenia Wspólników M.Sp. z o.o. W tej sytuacji, zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, że bez znaczenia pozostają wszelkie rozważania czy strona została oszukana czy wykorzystana do niezgodnych z prawem działań osób trzecich.
Za błędny należy uznać również zarzut wskazujący na brak możliwości odniesienia się strony do decyzji określającej zobowiązanie, wydanej dla Spółki, ponieważ przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedzialność podatnika za zaległości w podatku CIT za 2020 rok, wynikające ze złożonej przez Spółkę deklaracji, zaś decyzja określająca wysokość zobowiązania spółki została wydana w przedmiocie zaległości w zakresie podatku od towarów i usług, zatem nie podlega weryfikacji w rozpoznawanej sprawie.
Ocena zasadności decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony, jako byłego członka zarządu M. Sp. z o.o., wraz z tą Spółką, za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2019 r. i od stycznia do marca 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego była przedmiotem badania przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 621/25.
Kolejną z przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., jest bezskuteczność w części lub w całości egzekucji zaległości z majątku podatnika.
O bezskuteczności egzekucji możemy mówić w przypadku gdy, m.in.: w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyskano żadnych kwot, w toku postępowania egzekucyjnego uzyskano jedynie część kwot objętych tytułem wykonawczym (częściowa bezskuteczność), egzekucja została zakończona postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność, egzekucja nie została zakończona, ale w efekcie analizy zastosowanych środków, można twierdzić, że egzekucja jest w całości lub w części bezskuteczna, bezskuteczność egzekucji dotyczy innych zaległości niż te, za które przenoszona jest odpowiedzialność, również dochodzonych przez sądowe organy egzekucyjne.
Jednocześnie podkreślić trzeba, że pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane ani w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym czy kodeksie postępowania cywilnego). Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Należy przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela.
Z ustaleń organów wynika że, na zaległości spółki M. objęte tym postępowaniem Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wystawił 17 sierpnia 2021 r. tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] na zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r., które uznano za doręczone Spółce z 8 sierpnia 2022 r. Ponadto organ wystawił również tytuły wykonawcze obejmujące zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 12/2019 r., 03-04/2020 r., 08/2020 r., 11-12/2020 r. oraz za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2019 r. i od stycznia do marca 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Na podstawie tytułów wykonawczych, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zawiadomieniem z 18.08.2021 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank Polska S.A. Odpowiedzią z 18.08.2021 r., bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęć z uwagi na zbieg egzekucji; zawiadomienie o zajęciu zostało uznane za doręczone Spółce 8.08.2021 r.
Dnia 17.08.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew skierował również zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nr [...] do W. K., doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 22.08.2022 r., uznane za doręczone Spółce 1.09.2022 r. (k. nr 167-171). Pismem z 25.08.2022 r. dłużnik zajętej wierzytelności nie uznał zajętej wierzytelności, zakwestionował jej powstanie i wskazał, że Prokuratura Rejonowa w K. prowadzi postępowanie w celu wyjaśnienia, kto złożył podpisy na umowie pożyczki zawartej z M. Sp. z o.o.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew nie uzyskał żadnych kwot na pokrycie zaległości podatkowych objętych tym postępowaniem. Z zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot wynika, że kwoty wyegzekwowane były rozliczone na koszty egzekucyjne należne od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r., od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r., od nieuiszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 11/2019 r., 05/2020 r., 09/2020 r.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, poza podjętymi wyżej czynnościami, wystąpił z zapytaniem do Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK. Otrzymał informacje, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych oraz jako właściciel pojazdu (k. nr 234-235, 248-250). Korzystając z aplikacji W. Organ egzekucyjny ustalił, że Spółka nie występuje jako strona transakcji handlowych, ani jako strona czynności cywilno-prawnych. Spółka złożyła ostatnie zeznanie CIT-8 za 2020 r., w którym wykazała dochód w wysokości 34.337,18 zł. Od 5.07.2021 r. Spółka nie jest płatnikiem podatku VAT (k. nr 252-254, 262-264). Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wystąpił też do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku M. sp. z o.o. Na posiedzeniu Sądu 28.07.2022 r. prezes zarządu Spółki pan A. L. oświadczył, że nie posiada żadnej wiedzy o M. sp. z o.o., a 22.08.2022 r. złożył do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oświadczenie, w którym wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku i nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji przystąpienia do Spółki (k. nr 230, 238-239). Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, zawiadomieniem z 19.12.2022 r., uznał sprawę za zakończoną (k. nr 245). Organ egzekucyjny ustalił, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, tj. Ł., ul. [...] 31/21. Informację tę potwierdził [...] Komisariat Policji w Ł. (k. nr 246-247). Ostatnie zapytania skierowane za pomocą aplikacji OGNIVO pozwoliły organowi egzekucyjnemu uzyskać informację o czynnym rachunku bankowym prowadzonym dla Spółki w A. Bank Polska S.A., zajętym w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (k. nr 191-192). W odpowiedzi bank poinformował o zbiegu egzekucji (k. nr 111-116). Dnia 20.04.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew przekazał do ZUS I Oddział w Łodzi adnotację celem dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego (k. nr 117-130). Dnia 31.05.2022 r. ZUS I Oddział w Łodzi sporządził plan podziału kwoty wyegzekwowanej, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi na zaległości z tytułu odsetek od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych 12/2019 r., 03-04/2020 r., 08/2020 r., 11-12/2020 r., oraz jednorazowo przekazał uzyskane środki na poczet ww. należności. Z powodu braku przekazywania kolejnych środków z zajętego rachunku bankowego Organ egzekucyjny wystąpił do A. Bank Polska S.A. o udzielenie informacji o obrotach na zajętych rachunkach. W odpowiedzi z 23.03.2023 r. bank przekazał wydruk z historii operacji na rachunku Spółki, poinformował, że w okresie ostatnich 6 miesięcy nie odnotowano żadnych operacji, a saldo wynosi 1.550,34 USD (k. nr 255-257). Pismem z 24.03.2023 r. organ egzekucyjny zwrócił się do banku o odpowiedź na temat przyczyny braku realizacji zajęcia. W odpowiedzi z 30.03.2023 r. bank wskazał, że są to środki niepodlegające egzekucji (tarcza PFR). Dnia 5.04.2023 r. bank odmówił realizacji zajęcia z ww. środków pieniężnych (k. nr 258-261).
Organ egzekucyjny, prowadząc czynności egzekucyjne wobec majątku Spółki, poszukiwał wszelkich składników majątku mogących stanowić źródło środków pieniężnych. W wyniku tych czynności nie doszło do realizacji zaległych zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny nie ustalił innych wierzytelności oraz rachunków bankowych, do których można skierować skuteczną egzekucję należności, jak również nie ustalił składników majątkowych, w tym ruchomości. W związku z powyższym postanowieniem z 30.03.2023 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. Sp. z o.o. z uwagi na stwierdzenie, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (k. nr 287). Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zostało zaskarżone.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi prawidłowo stwierdził, że spełniła się przesłanka bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.
Okolicznością uwalniającą członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe w myśl art. 116 § 1 O.p. jest wykazanie przez niego, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ww. ustawie, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że będąc członkiem zarządu Spółki skarżący winien był podjąć działania zmierzające do ogłoszenia jej upadłości, bowiem Spółka w tym czasie wykazywała przesłanki świadczące o jej niewypłacalności. Podstawy prawne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości M. Sp. z o.o. znajdują się w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm, dalej P.u.). W art. 11 P.u. ustawodawca określił, kiedy istnieje niewypłacalność będąca podstawą ogłoszenia upadłości. Wskazał, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Przyjmuje się domniemanie, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące. Natomiast, dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, któremu odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące (ust. 2). Przy czym przyjmuje się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne pozostają powody zaprzestania wykonywania zobowiązań podatkowych (tj. np. brak środków pieniężnych, czy też inne). Nieistotny też jest rozmiar nieregulowanych przez dłużnika zobowiązań oraz to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nawet brak realizowania zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność, w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ustawy. W kontekście ww. przesłanki ogłoszenia upadłości, wskazanej w art. 11 ust. 1 i la P.u., z niewypłacalnością dłużnika mamy do czynienia w sytuacji, w której niespłacone zostało w terminie drugie z rzędu wymagalne zobowiązanie, a opóźnienie w jego spłacie wynosi przynajmniej 3 miesiące. Wymienione wyżej przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny. W związku z tym zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, a jego reprezentantów obliguje do złożenia stosownego wniosku, jeżeli chcą uniknąć ponoszenia odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Istotne jest zatem ustalenie kiedy Spółka zaprzestała płacenia długów albo, kiedy jej zobowiązania przekroczyły wartość majątku, nawet gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywała.
Przepis art. 116 § 1 O.p. regulujący możliwość wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki wskazuje pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Art. 21 ust. 1 P.u. określa, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Czasem właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest czas, w jakim zarząd spółki, nie będąc w stanie realizować zobowiązań względem jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Moment zgłoszenia wniosku ma charakter obiektywny, a punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego.
W toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził, że w Spółce wystąpiła niewypłacalność w oparciu o art. 11 ust. 1 P.u., Spółka zaprzestała bowiem wykonywania swoich zobowiązań. M. Sp. z o.o. posiadała zaległości w podatku VAT za 06-12/2019 r. oraz 01-03/2020 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 12/2019 r., 03-04/2020 r., 08/2020 r., 11-12/2020 r., a także z tytułu nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r. Zaległości Spółki obejmują także dodatkowe zobowiązania z tytułu podatku VAT ustalone Spółce przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej decyzją z 6.12.2021 r., na podstawie art. 112 b ust. 1 pkt 1c VAT za 06/2019 r., 09/2019 r. - 03/2020 r. Ponadto, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Spółka posiadała także zaległości na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z tytułu niespełniania obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia za okres 1.01.2021 r. - 31.01.2021 r. w kwocie 8.400,00 zł (k. nr 156-161); z tytułu nieuregulowania opłaty dodatkowej za każdorazowe nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania w kwocie 50,00 zł, naliczonej 9.07.2021 r. na rzecz prezydenta m.st. Warszawy (k. nr 78-79); na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z tytułu braku zwrotu pomocy z FGŚP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w łącznej kwocie 23.117,67 zł, wymagalnego za 08-10/2020 r. (k. nr 174-181). Jak wynika z pisma Dyrektora I Oddziału ZUS w Łodzi, Spółka posiadała również zaległości wobec ZUS (k. nr 128, 132-133).
Z powyższego wynika, że najstarsze zaległości w podatku VAT, obciążające Spółkę, dotyczą 06/2019 r. z terminem płatności na 25.07.2019 r. Spółka nie uregulowała również zobowiązań za kolejne następujące po sobie okresy rozliczeniowe, tj. od 07/2019 r. do 03/2020 r., których termin płatności upływał odpowiednio od 26.08.2019 r. do 27.04.2020 r. Potwierdza to, że w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu M. Sp. z o.o. wystąpiły w Spółce okoliczności świadczące o jej niewypłacalności.
Ustawodawca w 21 ust. 1 P.u. określił, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W badanej sprawie termin zapłaty podatku VAT za 06/2019 r. upływał 25.07.2019 r., drugie niezapłacone zobowiązanie w podatku VAT dotyczyło 07/2019 r. z terminem płatności 26.08.2019 r., następne zobowiązania obejmowały kolejne okresy od 08/2019 r. do 03/2020 r. Zatem wskazana w art. 11 ust. 1 P.u. niewypłacalność Spółki (podstawa do wystąpienia z wnioskiem) wystąpiła w listopadzie 2019 r., licząc 3-miesięczny termin od drugiego z rzędu, niespłaconego w terminie wymagalnego zobowiązania. Wobec powyższego wniosek o upadłość Spółki winien być złożony pod koniec grudnia 2019 r., tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Ponadto, Spółka ma również w podatku dochodowym od osób fizycznych za 12/2019 r., 03-04/2020 r., 08/2020 r., 11-12/2020 r., a także z tytułu nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 10/2020 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r.
Mimo zaistnienia do tego podstaw, jako prezes Spółki skarżący nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, nie otwarto też postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Co do zaistnienia przesłanki bilansowej niewypłacalności organ drugiej instancji, dokonując na podstawie art. 11 ust. 2 P.u. oceny jej wystąpienia wskazał, że przeanalizowania wymagają dane pochodzące ze sprawozdań finansowych Spółki za lata 2013-2020, z uwzględnieniem po stronie pasywów kwot wskazanych w decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 6.12.2021 r., dotyczących podatku od towarów i usług określonych na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Mimo, że ta decyzja została wydana 6.12.2021 r., to kwoty podatku w niej określonego, wynikały z kwot wcześniej wykazanych na fakturach VAT i podlegały zapłacie niezależnie od obowiązku podatkowego, który powstaje na zasadach ogólnych, tj. niezależnie od comiesięcznych, czy kwartalnych rozliczeń podatku. Decyzja w tej części ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że zobowiązania w niej wskazane - w szczególności podatek wskazany na fakturach - były wymagalne nie z dniem jej wydania, ale w pierwotnym terminie płatności. Zatem, należało uwzględnić także zobowiązania wynikające z wydanej dla Spółki decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 6.12.2021 r. i do zobowiązań Spółki za 2019 r. i 2020 r.
Badając kondycję finansową Spółki organ drugiej instancji posłużył się złożonymi przez Spółkę bilansami za lata 2013-2020, które znajdują się w materiale dowodowym (k. nr 335-336v., 351-352, 356-358, 370-372v., 393-399v.). Powyższe zestawienie wskazuje, że w latach 2013-2018 oraz w 2020 r. zobowiązania Spółki nie przewyższały jej aktywów. W 2020 r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej aktywów. Biorąc pod uwagę sprawozdania finansowe Spółki za lata 2013-2020, nie wystąpiła przesłanka bilansowa niewypłacalności. Z uwagi na brak złożenia przez Spółkę sprawozdań finansowych za kolejne lata podatkowe, organ odwoławczy nie mógł dokonać oceny jej kondycji finansowej i ekonomicznej w tym okresie. Tym samym, nie da się ustalić czy stan niewypłacalności Spółki wystąpił przez okres 24 miesięcy w kolejnych latach podatkowych, ani czy w sprawie wystąpiła bilansowa przesłanka niewypłacalności, w rozumieniu art. 11 ust. 2 P.u. Jednakże, zgodnie z przepisami ustawy Prawo upadłościowe, obie przesłanki - płynnościowa i bilansowa mają charakter alternatywny i równorzędny, dlatego do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystarczające jest już pojawienie się jednej z nich. W tej sprawie wystąpiła przesłanka płynnościowa, którą organ drugiej instancji omówił na str. 27-29 tej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu braku powołania biegłego celem ustalenia sytuacji finansowej Spółki i jej niewypłacalności w sprawie, zdaniem Sądu, dokonana przez organy analiza stanu nieuregulowanych zobowiązań i sprawozdań finansowych jest wystarczająca dla zbadania przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania Spółki i nie ma potrzeby pozyskania opinii biegłego w sprawie. W kwestii tej wypowiadał się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, jak w wyroku z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 2045/21. Ten sam Sąd, w wyroku z 19.01.2024 r., sygn. akt III FSK 3652/21 orzekł, że ustalenie czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie nie należy do kategorii wiadomości specjalnych.
Z tych względów, organ drugiej instancji słusznie zdaniem Sądu, postanowieniem z 23.04.2025 r. oddalił wniosek dowodowy strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia w jakiej dacie nastąpiła faktyczna niewypłacalność Spółki uzasadniająca zgłoszenie wniosku o upadłość, zgłoszony w odwołaniu od decyzji. Jak wynika z wskazanych wyżej wyroków sądu, nie jest konieczne powołanie w tym celu biegłego, w trybie art. 197 § 1 O.p.
Reasumując tę część wywodów, ocenie Sądu, zasadnie organy uznały, że skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma obowiązek prowadzenia spraw spółki, ma też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki osób dopuszczonych do faktycznego zarządzania spółką. Oznacza to, że powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, winien mieć wiedzę co do sposobu jej funkcjonowania, zawieranych transakcji, a także kontrahentów spółki. Powinien być także należycie zorientowany co do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązaniach tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych oraz do sytuacji zadłużenia spółki czy stanu jej niewypłacalności. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale także odpowiedzialność za sprawy spółki. W związku z powyższym, z okoliczności niewypełniania przyjętych dobrowolnie obowiązków członka zarządu nie można wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. W toku postępowania organ pierwszej instancji, w postanowieniu z 12.07.2024 r. (doręczonym stronie w trybie art. 150 O.p. 30.07.2024 r.), poinformował skarżącego o przepisach prawa, według których osoba trzecia może uwolnić się od odpowiedzialności (k. nr 472-474). Wówczas skarżący nie udzielił odpowiedzi na pismo. Organ odwoławczy słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że ciężar wykazania przesłanek uwalniających członków zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spoczywa na członkach zarządu i nie mogą oni domagać się od organów podatkowych, by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na ich korzyść.
Z decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 6.12.2021 r. orzekającej o obowiązku zapłaty przez Spółkę podatku na podstawie art. 108 ust. 1 VAT, w związku z wystawianiem przez Spółkę tzw. "pustych faktur" wynika, że Spółka nie rozliczała prawidłowo podatku VAT za 06-12/2019 r. i 01-03/2020 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Spółka wystawiała za te okresy faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a jednocześnie nie odprowadzała należnego podatku VAT w nich wykazanego. To doprowadziło do powstania zaległości, których Spółka nie regulowała (decyzja z 6.12.2021 r. k. nr 423-452), a które doprowadziły do jej niewypłacalności. Rolą członka zarządu spółki jest dbanie o prawidłową realizację wykonywanych przez nią obowiązków, w tym obowiązków podatkowych. Odpowiedzialność za to spoczywa na członku zarządu. Natomiast, wskazanie, że to Ł. K. faktycznie zajmował się działalnością Spółki, pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki i nie stanowi o braku winy strony w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.
Skarżący podniósł, że istnieją u niego dysfunkcje, które uzasadniają wątpliwości co do jego poczytalności i uniemożliwiają przypisanie stronie winy, chociażby nieumyślnej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; są one całkowicie niezależne o niego, a wynikają z wychowania w domu, w którym była przemoc fizyczna i psychiczna, konieczności wczesnego poszukiwania pracy, okresowych bezdomności w młodym wieku. Wskazywał, że zostały u niego zdiagnozowane zaburzenia rozwojowe - ze spektrum autyzmu i ADHD i na te okoliczności załączył do odwołania konsultację lekarską z 5.06.2024 r., badanie z Centrum Autyzmu w G. z 15.07.2024 r., zaświadczenie lekarza psychiatry z 9.08.2024 r., opinię psychologiczną z Instytutu Psychologii i Psychiatrii Sądowej w W. z 23.10.2024 r. oraz zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę 30.12.2024 r. z kodem choroby F43.
Powyższe okoliczności zostały przez stronę podniesione dopiero na etapie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przeprowadził dowód z dokumentacji medycznej, psychologicznej i wszystkich pism procesowych złożonych do odwołania. Według organu wynika z nich, że u skarżącego zdiagnozowano zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz ADHD i całościowe zaburzenia rozwojowe, które to nieprawidłowości mogą w sposób zniekształcający oddziaływać na podejmowane decyzje, ich zrozumienie i przewidzenie ewentualnych konsekwencji. Organ odwoławczy dał temu wiarę, jednocześnie podnosząc, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, żeby skarżący będąc członkiem zarządu Spółki miał ograniczone prawo do czynności prawnych, otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności, był niezdolny do samodzielnej egzystencji, był niepoczytalny albo ubezwłasnowolniony, wymagał ustanowienia kuratora lub wsparcia osób trzecich. Ponadto, materiał dowodowy nie wskazuje też, żeby skarżący się miał problemy z wykonywaniem przyjętych na siebie obowiązków członka zarządu Spółki lub żeby podejmował kroki do złożenia rezygnacji ze sprawowanej funkcji właśnie ze względów zdrowotnych. Nadto, rozpoczął diagnostykę dopiero w 2024 r., a więc już około 3 lat po odwołaniu z funkcji prezesa zarządu Spółki. Z załączonej opinii Instytutu Psychologii i Psychiatrii Sądowej w W. wynika ponadto, że cechy niedojrzałości w obszarze funkcjonowania emocjonalnego i społecznego cyt.: "(...) mogą w sposób zniekształcający wpływać na proces podejmowania decyzji, rozumienia jej i przewidzenia ewentualnych konsekwencji". Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na słowo: "mogą", które nie jest równoznaczne ze słowem muszą, co nie oznacza, że na te procesy faktycznie oddziałują. Sam fakt wystąpienia zaburzeń rozwojowych, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie uzasadnia odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności także z tego względu, że nie ma potwierdzenia, że te zaburzenia ujawniły się w czasie właściwym dla zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i miały wpływ na podejmowane przez stronę działania. Jednocześnie z tej opinii psychologicznej wynika, że skarżący jako metodę radzenia sobie z problemami i ze stresem wskazał spożywanie alkoholu i narkotyków. Powyższe potwierdza też konsultacja z lekarzem psychiatrą z 5.06.2024 r. Mimo, że używanie alkoholu i przyjmowanie substancji psychoaktywnych może mieć wpływ na stan strony i ocenę przez nią sytuacji, to należy mieć na uwadze, że w taki stan skarżący wprawiał się sam, a takie działanie nie może stanowić przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie nie dał wiary temu, że zdiagnozowane u Pana N. W. dysfunkcje wywołały dalece posunięte konsekwencje uniemożliwiające objęcie Go odpowiedzialnością za zobowiązania Spółki, gdyż to nie wynika z dowodów.
W kontekście powyższego, w świetle zgromadzonych dowodów, brak jest okoliczności świadczących o pozbawieniu skarżącego możliwości prowadzenia spraw Spółki, czy jej reprezentacji. Podsumowując, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie tego wniosku nastąpiło bez jego winy.
Skarżący nie wskazał również mienia M. Sp. z o.o., z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych ww. Spółki w znacznej części. Z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że nie została także spełniona przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. uwalniająca stronę od odpowiedzialności podatkowej.
Zgodnie ze wskazaniem zawartym w treści tego artykułu członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ pierwszej instancji pismem z 6.09.2024 r. (doręczonym 11.09.2024 r., k. nr 479-481) wezwał skarżącego do wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja pozwoliłaby na zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. W piśmie z 24.09.2024 r. strona wskazała, że Ł. K. jest osobą, która posiada wiedzę co do majątku Spółki, a sprzęt komputerowy, suplementy diety i inne potencjalnie wartościowe rzeczy Ł. K. trzymał w domu, w swojej piwnicy i garażu zewnętrznym pod adresem: Ł., ul. [...]. Ponadto, skarżący podał, że dla Spółki były zakładane konta bankowe, jednak jedyny bank o jakim strona pamięta to A. Bank. Wskazał również, że w Spółce pełnił funkcję prezesa, która była wyłącznie formalna, a sprawami Spółki faktycznie zajmował się Ł. K.. Wszystkie operacje z udziałem Spółki wykonywał pan Ł. K.. Skarżący podał, że nie ma kontaktu z Ł. K. i nie ma za dużej wiedzy, gdzie może znajdować się majątek Spółki (k. nr 482-485).
Odnosząc się do tych informacji organ pierwszej instancji wskazał w decyzji, że posiadał informacje o rachunkach bankowych Spółki - w tym czynnym rachunku A. Bank Polska S.A., który zajął w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, natomiast co do wskazywanego mienia Spółki organ wyjaśnił, że skarżący nie określił jego wartości, a ponadto mienie miało pozostawać pod adresem niezwiązanym ze Spółką. Inne rzeczy nie zostały zidentyfikowane, a przede wszystkim podkreślić trzeba, że Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. Sąd Gospodarczy XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z 7.11.2024 r,. sygn. akt [...], orzekł o rozwiązaniu M.Sp. z o.o. bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis o wykreśleniu Spółki uprawomocnił się 6.12.2024 r. Powyższe jednoznacznie wskazuje na brak jakiegokolwiek mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby uregulowanie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części oraz na brak prowadzenia działalności przez Spółkę. Zatem, skarżący nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania M. Sp. z o.o. na podstawie tej przesłanki.
Sąd w pełni podziela stanowisko wynikające z zaskarżonej decyzji, w tym w zakresie rozpatrzenia wniosków dowodowych strony, wynikające ze stron 38-41 zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, zdaniem Sądu, organy podjęły w rozpatrywanej sprawie niezbędne czynności dla ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wbrew zarzutom strony, dokonały pełnych i wyczerpujących ustaleń w sprawie, uzyskały informacje z dostępnych baz danych, wystąpiły do skarżącego celem uzyskania wyjaśnień i dowodów, które wyłączałyby jego odpowiedzialność. Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organy, w ocenie Sądu, prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wyciągnęły poprawne wnioski i prawidłowo zastosowały do poczynionych ustaleń przepisy prawa materialnego. Dokonały właściwej oceny odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu Spółki w świetle przesłanek wynikających z art. 116 § 1 i § 2 O.p. Organy prowadziły postępowanie podatkowe w sposób realizujący ogólne zasady postępowania wymienione w art. 121, art. 122, art. 124 O.p. Zaskarżone decyzje odpowiadają wymogom art. 210 O.p. Materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie jest kompletny, a jego ocena została przeprowadzona z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, jak i wzajemnej korelacji dowodów zebranych w sprawie. Dokonano oceny okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla jej rozstrzygnięcia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Fakt, że dokonano odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego od stanowiska prezentowanego przez stronę nie świadczy o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania podatkowego. W ocenie Sądu, w sprawie przeanalizowane zostały wszystkie przesłanki określone w art. 116 O.p. w sposób zasługujący na aprobatę.
Z uwagi na powyższe, sformułowane przez pełnomocnika strony zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, należy ocenić jako nieuzasadnione.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło