I SA/Łd 623/18
PostanowienieWSA w Łodzi2019-02-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia NSA Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zaskarżenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania staje się bezprzedmiotowe, gdy decyzja ostateczna, której dotyczyło wznowienie, została wcześniej uchylona wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zaskarżenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania staje się bezprzedmiotowe, gdy decyzja ostateczna, której dotyczyło wznowienie, została wcześniej uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. W takiej sytuacji dalsze rozstrzyganie o legalności decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym jest zbędne, ponieważ nie ma już przedmiotu rozstrzygnięcia organu podatkowego.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Wznowienie postępowania było wnioskowane w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego. SKO odmówiło uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TK nie wpływa na prawidłowość wymiaru zobowiązania. Spółka zarzuciła m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących kwalifikacji obiektów jako budynków lub budowli. Po wniesieniu skargi, WSA w Łodzi uchylił decyzję wymiarową, której dotyczyło postępowanie wznowieniowe.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżoną decyzją z [...]. utrzymało w mocy własną decyzję z [...]. odmawiającą uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji tego Kolegium z [...]., wydanej w przedmiocie określenia A Sp. z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem podatnika, w którym jako podstawę wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15.
Kolegium wznowiło postępowanie uznając, że wystąpiła przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.), a następnie — wymienioną na wstępie decyzją z [...]. — odmówiło uchylenia własnej decyzji z [...], przyjmując, że w wyniku jej uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawę tak jak decyzja dotychczasowa.
Po rozpoznaniu odwołania Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r. miał charakter tzw. "orzeczenia zakresowego"; jego skutkiem nie była utrata mocy obowiązującej całego kontrolowanego przepisu, lecz "wycięcie" z jego zakresu takiej części, która została uznana za sprzeczną z Konstytucją. Stąd też w niniejszej sprawie instytucja wznowienia postępowania nie mogła być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Kolegium podniosło dalej, że Trybunał w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 48/15, zwrócił uwagę, że nie jest wykluczone, by określone obiekty o cechach budynku ustawodawca uznał za budowle w przepisie specjalnym. Kolegium, kwalifikując zbiorniki do właściwej kategorii podatkowej, uwzględniło ponadto wskazówki zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09, do którego odwołał się Trybunał w swoim wyroku z 13 grudnia 2017 r. W konsekwencji Kolegium przyjęło, że choć należące do spółki zbiorniki magazynowania końcowego oraz zbiorniki fermentatorów posiadają cechy, o jakich mowa w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, to jednak z uwagi na ich wyjątkową specyfikę nie mogą zostać zakwalifikowane do budynków. Kolegium zauważyło, że zbiorniki biogazu rolniczego, to obiekty budowlane zaprojektowane i wykonane według norm, specjalistycznej konstrukcji dopasowanej do magazynowania biogazu rolniczego. Obiektom tym nie można przypisać uniwersalnego znaczenia w odniesieniu do ogólnego pojęcia "budynku", ponieważ ich cechy budowlane nie wynikają z prawa podatkowego lecz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze. Mając na uwadze wyjątkową specyfikę wspomnianych zbiorników Kolegium uznało, że obiekty te — pomimo posiadania fundamentów, przegród budowlanych, dachu i trwałego związania z gruntem — nie mogą zostać zaliczone do budynków. Kolegium zwróciło dalej uwagę, że "zbiorniki" zostały expresis verbis zaliczone do kategorii budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W przepisie tym ustawodawca wymienił wyłącznie budowle, a zatem ich reklasyfikacja na budynki w świetle prawa podatkowego była nieuzasadniona. Ponadto w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. 2014 r. poz. 81), zbiorniki biogazu rolniczego zostały zaliczone do "budowli rolniczych". Ostatecznie zatem Kolegium podzieliło pogląd, zgodnie z którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 48/15 nie miał wpływu na prawidłowość wymiaru zobowiązania podatkowego spółki w podatku od nieruchomości za 2013 r.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez A Sp. z o.o., która wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, podniosła zarzuty naruszenia:
– art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, czego przejawem było stanowisko organu;
– art. 245 § 1 pkt 1 O.p. poprzez nieuzasadnione niezastosowanie wniosków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 48/15, a w konsekwencji — nieuchylenie decyzji Kolegium z [...] r.;
– art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że urządzenia w postaci zbiorników magazynowania końcowego oraz zbiorników fermentatora, zamieszczonych w skonstruowanym dla nich budynku, stanowią budowle, pomimo że biogazownia rolnicza jako całość spełnia wszystkie warunki do uznania jej za budynek, co w świetle art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wyklucza możliwość kwalifikacji części tego obiektu jako budowli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd z urzędu zwraca uwagę, że po wniesieniu rozpatrywanej skargi (co miało miejsce 24 sierpnia 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 702/18, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]., wydaną w przedmiocie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przy tym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy.
Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Na gruncie tego przepisu chodzi o zdarzenia będące przeszkodami o charakterze trwałym, powodującymi niemożność lub niecelowość dalszego prowadzenia postępowania. Postępowanie sądowe może stać się bezprzedmiotowe z różnych przyczyn, do których należy zaliczyć przykładowo wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (postanowienia) przez organ, który wydał tę decyzję w ramach tzw. samokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), wygaśnięcie decyzji (postanowienia), będącej przedmiotem skargi albo wygaśnięcie decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji, bądź ziszczenie się skutku tejże decyzji (postanowienia) (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, s. 235; T. Woś, H. Knysiak, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 495 oraz wyrok NSA z 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]., wydana w wyniku wznowienia postępowania. Kolegium zajmowało się w tym postępowaniu oceną własnej decyzji z [...]., wydanej w przedmiocie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. Kontroli tej dokonano w kontekście przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 O.p., to jest z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15.
Należy zwrócić uwagę, że ta sama decyzja wymiarowa została poddana ocenie, przez pryzmat powołanego orzeczenia Trybunału, także przez sąd administracyjny. W wyniku tej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołanym wyżej wyrokiem z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 702/18, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]. Tym samym Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzję kontrolowaną przez organ podatkowy w niniejszej sprawie. Rozstrzyganie o legalności decyzji wydanej w wyniku postępowania nadzwyczajnego (wznowieniowego), w sytuacji gdy z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, jest zbędne. Skoro nie ma już przedmiotu rozstrzygnięcia organu podatkowego, nie jest potrzebna kontrola działalności tego organu.
Z tych też powodów Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, a zatem – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – podlega umorzeniu.
dch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło