I SA/Łd 626/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-16

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpoznany w oderwaniu od wcześniejszego, prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zasadnicza zmiana okoliczności faktycznych?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku, nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Rozpoznanie takiego wniosku jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zasadniczo zmieniają sytuację materialną strony. W braku takich zmian, prawomocne postanowienie wiąże sąd.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie odrzucony z powodu niewykazania trudnej sytuacji materialnej i braku współpracy w wyjaśnieniu dochodów z działalności gospodarczej. Skarżący złożył ponowny wniosek, podając nowe dane dotyczące dochodów i wydatków, jednak nie udokumentował zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej ani wysokości uzyskiwanych z niej dochodów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu D. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu D. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 19 kwietnia 2013 roku D. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku. Postanowieniem z dnia 4 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy argumentując, że proste zestawienie deklarowanych na utrzymanie dochodów (3.000 zł netto z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącego jego ojca oraz renty matki) ze złożonymi oświadczeniami dotyczącymi wydatków (alimenty na rzecz żony 3.000 zł miesięcznie, wpłata do urzędu skarbowego 1.000 zł miesięcznie tytułem kosztów egzekucyjnych), które nie uwzględniają w żadnej mierze niezbędnych kosztów utrzymania wskazuje na deficyt dochodów nad ponoszonymi kosztami, którego źródeł pokrycia skarżący nie wskazał mimo wystosowanego do niego w tym zakresie wezwania. Z informacji pochodzących z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż zarówno skarżący jak i jego ojciec w dalszym ciągu prowadzą indywidualną działalność gospodarczą w postaci sprzedaży hurtowej odpadów i złomu, jednak skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, mimo wezwania nie nadesłał deklaracji VAT-7 umożliwiających ocenę kondycji finansowej jego firmy. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował bieżących obrotów z działalności gospodarczej ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, zaś deklarowane przez wnioskodawcę wydatki znacznie przekraczają posiadane na utrzymanie dochody czyniąc niewiarygodnym jego oświadczenia złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Po uprawomocnieniu się powyższego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w dniu 4 grudnia 2013 roku do sądu wpłynęło zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że jego źródłem utrzymania jest wynagrodzeniem w wysokości 1.600 zł brutto. Skarżący z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej i jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na dwoje dzieci w wysokości 3.000 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 4 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu argumentował, że w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował bieżących obrotów z działalności gospodarczej, którą jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w dalszym ciągu prowadzi ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, zaś deklarowane przez wnioskodawcę wydatki znacznie przekraczają posiadane na utrzymanie dochody czyniąc niewiarygodnym jego oświadczenia złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, na fakt utrzymywania się z wynagrodzenia w wysokości 1.600 zł brutto, okoliczność pozostawania w ustroju rozdzielności małżeńskiej z żoną i fakt obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym na dwoje dzieci w wysokości 3.000 zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca mimo związanej z wcześniejszym negatywnym rozstrzygnięciem jego wniosku o prawo pomocy świadomości konsekwencji wypływających z braku współpracy z sądem w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej, i możliwości płatniczych nie udzielił wyczerpujących informacji dotyczących ponoszonych niezbędnych kosztów utrzymania. Podobnie jak w przypadku poprzedniego wniosku skarżący w żaden sposób nie udokumentował faktu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, ani nie udokumentował wysokości uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, nie przedstawił umożliwiających dokonanie tych ustaleń deklaracji na podatek VAT. W żaden sposób nie rozwiał także wątpliwości dotyczących źródeł finansowania ponoszonych wydatków, które w zdecydowany sposób przekraczają wielkość deklarowanych na utrzymanie dochodów, mimo, że to w jego interesie leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku i przyznania mu całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło