I SA/Łd 63/16

Dnia 15 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej J. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 zł (sześćset złotych) ; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 31 grudnia 2016 roku J. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą jej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.099 zł, skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytur w kwocie ok. 1.571 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, ponieważ w 2000 roku cały będący jej własnością majątek podarowała synowi i synowej w jego skład wchodził udział w ½ w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym o wartości 200.000 zł. Skarżąca zamieszkuje na zasadzie dożywocia w podarowanym córce domu, ponosząc stałe miesięczne koszty jego utrzymania w postaci opłat za prąd w wysokości ok. 140 zł, dodatkowo około 40 zł miesięcznie stanowi opłata za telefon. Skarżąca oświadczyła także, że ponosi koszty dodatkowego ubezpieczenia w PZU, którego składka w przeliczeniu na miesiąc wynosi ok. 15 zł oraz koszty dojazdu i prywatnych wizyt lekarskich w wysokości ok. 280 zł miesięcznie, z kolei na leki skarżąca wydaje ok. 400 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. B. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z emerytury w wysokości ok. 1.571 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w domu podarowanym synowi i synowej na zasadzie dożywocia. Skarżąca ponowi stałe miesięczne koszty swojego utrzymania w postaci opłat za prąd w wysokości ok. 140 zł, dodatkowo około 40 zł miesięcznie stanowi opłata za telefon. 15 zł to koszty dodatkowego ubezpieczenia. W związku ze swoim stanem zdrowia strona ponosi koszty dojazdu i prywatnych wizyt lekarskich w wysokości ok. 280 zł miesięcznie, oraz leków w wysokości ok. 400 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (3.099 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania (do których nie można zaliczyć wydatków na prywatne wizyty lekarskie i dodatkowe ubezpieczenie), pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 600 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Należy także wskazać, że wnioskodawczyni przekazała nieodpłatnie dzieciom cały będący jej własnością majątek o wartości 200.000 zł. z treści zaś art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Z powyższych okoliczności wynika więc, że wnioskodawczyni nie jest osobą pozostającą w ubóstwie, bez możliwości uzyskania pomocy materialnej od członków rodziny. (por. np.: postanowienie NSA z 5 lutego 2010 roku sygn. akt I FZ 479/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na cbois.nas.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. E.J.