I SA/Łd 635/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-03

Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bożena Kasprzak, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone, a koszty postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, powinny zostać ustalone z uwzględnieniem miarkowania?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy organ administracji, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględni skargę strony i uchyli zaskarżoną decyzję, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym (art. 161 § 1 pkt 3 PPSA). Sąd może dokonać miarkowania kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, na podstawie art. 206 PPSA, nawet jeśli skarga została uwzględniona z innych przyczyn niż podniesione przez stronę, a jedynie na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W trakcie postępowania przed WSA, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis stanowiący podstawę decyzji za niezgodny z Konstytucją, uwzględnił skargę strony w trybie autokontroli, uchylił własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Następnie pełnomocnik strony złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego i przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i przyznano adwokatowi E. W. kwotę 1200 zł powiększoną o VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. postanawia 1. umorzyć postępowanie; 2. przyznać i nakazać wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. W. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pani M. B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z [...] ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W sprawie został wyznaczony termin rozprawy na 3 grudnia 2013 r. W dniu 23 września 2013 r. wpłynął do sądu wniosek o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. W piśmie tym wskazano na wydany w dniu 18 lipca 2013 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznaczony sygn. SK 18/09, mocą którego przepis art. 20 ust 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. uznany został za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust 1 Konstytucji. Mając na uwadze powyższy wyrok organ stwierdził , że zaskarżona decyzja jak i ją poprzedzająca wydane zostały w oparciu o ten właśnie przepis. W tych okolicznościach , działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją wydaną w dniu [...]uwzględnił w całości skargę strony i uchylił własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ustalającą zobowiązanie podatkowe za 2005 r. i umorzył postępowanie w sprawie. In fine wniosku, na zasadzie art. 206 p.p.s.a. wniesiono o miarkowanie kosztów postępowania. W załączeniu przesłano decyzję z [...] W piśmie z 2 października 2013 r. zatytułowanym wniosek o umorzenie postępowania wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu ustanowiony pełnomocnik strony potwierdził wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. wskazanej wyżej decyzji , wnosząc o umorzenie postępowania . Wniosek o przyznanie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej usprawiedliwił nakładem pracy jaki poniósł w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, ponieważ na skutek uwzględnienia skargi przez organ, w ramach tzw. autokontroli, stało się ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie organ korzystając z uprawnienia przyznanego na podstawie cytowanego przepisu, uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Skoro z obrotu prawnego został wyeliminowany akt administracyjny stanowiący przedmiot skargi, to postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bezprzedmiotowość postępowania stanowi podstawę do jego umorzenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie pierwszym postanowienia umorzył postępowanie sądowe. O kosztach postępowaniach sąd orzekł na zasadzie art. 200 w zw. z art. 206 oraz art. 250 p.p.s.a. przy uwzględnieniu regulacji Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm. ). Przepis art. 206 p.p.s.a. dopuszcza miarkowanie kosztów w razie częściowego uwzględnienia skargi. Zdaniem składu orzekającego przesłanka częściowego uwzględnienia skargi , o jakiej w tym przepisie , jest spełniona także, gdy sąd uzna skargę za zasadną (zaskarżony akt za wadliwy w stopniu uzasadniającym usunięcie go z obrotu prawnego), choć z całkowicie innych przyczyn niż podniesione w skardze - a tak właśnie było w omawianym przypadku. Powodem uwzględnienia skargi był wyłącznie opisany wcześniej wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W postanowieniu z 22.12.2004 r. w sprawie sygn. akt OZ 720/04 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd ,że otrzymywane w ramach art. 250 p.p.s.a. wynagrodzenie pełnomocnika związane jest z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia , czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielone jest wyrazem tego , że poprzez instytucję przyznania pomocy prawnej Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu a sąd , jako dysponent środków publicznych , odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to , że czynność takiego pełnomocnika winna podlega kontroli w zakresie skutków jakie ma wywołać w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe przesłanki sąd doszedł do przekonania ,że pełnomocnik ustanowiony w sprawie z urzędu swoim działaniem opisanym szczegółowo w piśmie zatytułowanym wniosek, potwierdził jedynie wydanie decyzji przez organ w trybie autokontroli i na tej podstawie wniósł o umorzenie postępowania sądowego a także wskazał na zakres podjętych czynności , które odnosiły się do czynności przygotowawczych mających być zwieńczonymi pismem precyzującym stanowisko strony w przypadku gdyby doszło do procedowania sprawy w związku z zarzutami skargi a nie wobec jej uwzględnienia z innych powodów niż w niej wskazano. W tych okolicznościach sąd dokonując miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika miał na uwadze jego nakład pracy w kontekście wpływu na wydane rozstrzygniecie , i przyjął ,że jest to 50 % wynagrodzenia o jakim mowa w § 6 pkt 5 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. , powiększone o kwotę podatku od towarów i usług według § 2 ust 3 tego rozporządzenia. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło