I SA/Łd 647/09

Dnia 25 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – D. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sygn. akt I SA/Łd 64709 U Z A S A D N I E N I E D.G. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Prowadzona działalność gospodarcza uległa zawieszeniu i nie przynosi żadnych dochodów. Wykazany zaś w załączonej deklaracji PIT-36 przychód wynika ze sprzedaży zajętych towarów przez komornika. Jednocześnie skarżący wskazał, że w 2008 i 2009 roku przeszedł dwa zabiegi operacyjne i obecnie jest w trakcie rehabilitacji. Ze względu na stan zdrowia nie może pracować i prowadzić działalności gospodarczej. W utrzymaniu pomagają mu rodzice. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2009 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w 2008 roku, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym także rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą z okresu ostatnich 3 miesięcy, podanie kwoty pomocy finansowej udzielanej przez rodzinę oraz wskazanie kwoty środków przeznaczanych na własne utrzymanie oraz wysokości kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, pod adresem którego skarżący zamieszkuje - w terminie 10 dni, a następnie zarządzeniem z dnia 8 września 2009 roku dodatkowo wezwano pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia, czy skarżący pozostaje nadal w związku małżeńskim z I.G., wskazania składników majątkowych należących do małżonki skarżącego i wysokości osiąganego przez nią dochodu wraz z nadesłaniem wyciągów z posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, podania wysokości dochodu i oszczędności rodziców, z których pomocy korzysta skarżący, wskazania, czy posiada udziały w spółkach prawa handlowego i podania ich wartości oraz nadesłania umowy potwierdzającej fakt bezpłatnego użyczenia skarżącemu lokalu, w którym zamieszkuje, w tym także umowy najmu lokalu należącego do A Spółki z o.o. – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwania pełnomocnik skarżącego przedstawił wyciągi z firmowych rachunków bankowych skarżącego, oświadczenia skarżącego oraz kserokopię umowy najmu z dnia 1 czerwca 2009 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych wyjaśnień i informacji wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga dochodu, gdyż od 1 stycznia 2009 roku firma B praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast w 2008 roku skarżący osiągnął dochód brutto w kwocie 3.730,54 zł. Skarżący utrzymuje się z pomocy udzielnej przez rodziców - jak wskazał - w postaci posiłków, ubrań i środków czystości. Wysokość dochodu rodziców skarżącego wynosi przy tym ok. 1.500 zł miesięcznie. Rodzice skarżącego nie posiadają żadnych oszczędności. Jednocześnie skarżący jest właścicielem 80.498 udziałów w B Sp. z o.o. o wartości nominalnej 8.049.800 zł, a ponadto w jego posiadaniu znajduje się lokal należący do A Sp. z o.o. w G., w którym zamieszkuje na podstawie umowy najmu. Nie ponosi przy tym opłat z tytułu czynszu za ww. lokal. Ponadto z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim z I.G. Żona skarżącego jest właścicielką mieszkania w S. Osiąga dochód z tytułu umowy o pracę. Jednakże skarżący nie posiada wiedzy dotyczącej wysokości tych dochodów, a ponadto z uwagi na brak zgody żony nie może przedstawić wyciągów z jej rachunków i lokat bankowych. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, fakt posiadania 80.498 udziałów w B Sp. z o.o. o wartości nominalnej 8.049.800 zł, pozwala bezspornie przyjąć, że sytuacja finansowa skarżącego i jej rodziny pozwala mu na poniesienie kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego pozostaje przy tym fakt niewywiązania się skarżącego z obowiązku wskazania składników majątkowych należących do jego żony oraz podania wysokości osiąganego przez nią dochodu i nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych. W ocenie Referendarza sądowego zawarta umowa majątkowa małżeńska wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej między małżonkami, którą skarżący złożył do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 1108/08, w żadnej mierze nie uzasadnia zarówno braku udzielenia zgody żony skarżącego na ujawnienie danych objętych wezwaniem z dnia 8 września 2009 roku, jak i braku przekazania posiadanych środków finansowych na rzecz skarżącego celem uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W interesie skarżącego – jako osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych – leży zatem podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem uzyskania informacji dotyczącej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych żony. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, iż jest ona jednym ze współwłaścicieli C. Powszechnie przy tym wiadomo, że pełnienie tej funkcji wymaga posiadania znacznych środków finansowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)