I SA/Łd 655/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I SA/Łd 655/10 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło K. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...], uchylającej decyzję tego organu z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji doręczył K. P. w dniu 8 stycznia 2010 r. Odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania K. P. wniósł w dniu 19 lutego 2010 r., o czym świadczy pieczęć listu poleconego nadanego w Urzędzie Pocztowym A. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podatnik motywował brakiem winy w jego uchybieniu. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 stycznia 2010 r. Instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 162 Ordynacji podatkowej. Aby organ administracji publicznej mógł przywrócić termin do wniesienia odwołania muszą być spełnione jednocześnie 4 przesłanki: zainteresowany musi złożyć prośbę o przywrócenie terminu, musi ją złożyć w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, zainteresowany musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Decyzja z dnia [...] r. została doręczona w trybie art. 148 Ordynacji podatkowej. W dniu 8 stycznia 2009 r. K. P. odebrał decyzję osobiście (zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w aktach sprawy). Zdaniem organu fakt uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest bezsporny. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie zawierał przyczyn uchybienia terminu, pismem z dnia 30 marca 2010 r. Kolegium wezwało podatnika do wskazania i uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o tym, że w okresie od 8 stycznia do 15 lutego 2010 r., bez swojej winy nie mógł złożyć odwołania, poprzez złożenie dokumentów, takich jak np. zwolnienie lekarskie. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r. K. P. wyjaśnił: "Uprzejmie wskazuję i uprawdopodobniam, że bez mojej winy nie złożyłem odwołania w okresie od 8 stycznia 2010 roku do 15 lutego 2010 roku od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku znak: [...] ustalającą wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za 2009 rok". W dalszej części odpowiedzi K. P. wskazał, że nie pouczono go o skutkach niezłożenia odwołania od decyzji wydanej w trybie samokontroli, w czym wnioskodawca upatruje podstępnego zachowania organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że na podstawie art. 226 Ordynacji podatkowej organ pierwszej instancji ma kompetencje do rozstrzygnięcia odwołania we własnym zakresie, gdy uzna, że zasługuje ono na uwzględnienie w całości. Oczywiście organy podatkowe obowiązane są do informowania i pouczania stron postępowania o prawie do złożenia odwołania oraz do wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, jednakże nie można rozszerzać obowiązku informowania na analizę wszystkich pozytywnych, czy też negatywnych konsekwencji zachowania się strony. Kolegium stwierdziło, że w treści decyzji, którą K. P. doręczono 8 stycznia 2009 r. była zawarta informacja o terminie i trybie wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego wysiłku w danych warunkach. Ponieważ wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, Kolegium uznało, że nie została spełniona przesłanka do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wymagana przepisem art. 162 Ordynacji podatkowej. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez K. P.. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone w wymagalnym terminie, za pośrednictwem Urzędu Miejskiego w P., ale nie dotarło do SKO. Dlatego skarżący złożył zażalenie (a nie tylko wniosek o przywrócenie terminu), dołączając ukryte odwołanie. Skarżący zarzucił, że Urząd Miejski w P. nawet nie wspomniał, nie poinformował i nie pouczył go w swojej drugiej decyzji z dnia [...] r., że zatrzyma to odwołanie i nie przekaże do SKO. Powyższe ma zasadnicze i kluczowe znaczenie, ponieważ w odwołaniu była zawarta istota roszczeń i zastrzeżeń skarżącego co do zastosowanej procedury, metod postępowania i traktowania obywatela przez Urząd Miejski w P. i Starostwo Powiatowe w P. oraz współdziałanie tych Urzędów razem przeciwko obywatelowi i podatnikowi. Skarżący wskazał, że w obu tych pismach (odwołanie i zażalenie) obszernie i wyczerpująco przedstawił i wyjaśnił stosowane niedozwolone (niedopuszczalne) praktyki i ogłupiające procedury oraz metody działania przez oba te Urzędy, wręcz uwłaczające godności petenta, obywatela i człowieka. Skarżący oświadczył, że zaskarża groźby karalne stosowane bezzasadnie przez Prezydenta Miasta P., dotyczące ukarania jego oraz jego 84-letniej matki grzywną 720 stawek dziennych albo pozbawieniem wolności do 3 lat, albo obu tym karom łącznie, w celu składania przymusowych informacji, o których wzywany nie ma informacji, a Urząd Miasta ma te informacje bo to właśnie jego zawiadomiło Starostwo Powiatowe. Zaskarża sobiepańskie dokonywanie zmian klasyfikacji jego prywatnego gruntu poza jego wiedzą i wolą, ignorując właściciela oraz traktując go wyłącznie przedmiotowo i tylko w celu wymierzenia dodatkowego podatku. Zaskarża również wypełnianie pod przymusem i pod karalną groźbą, pod dyktando niezrozumiałego, wręcz ogłupiającego "formularza wg ustalonego wzoru" o nieznanych podatnikowi zmianach klasyfikacji jego prywatnej własności (gruntu), poza jego wolą, wiedzą i jakimkolwiek wnioskiem czy prośbą; o zmianach, którego nie był i nie jest autorem, czyli wypełnianie za Starostwo Powiatowe w P., które jest faktycznym autokratycznym autorem tylko sobie znanych zmian. Ponadto zarzuca Urzędowi Miejskiemu w P. naruszenie następujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7-9,12, 65 i128. Wnosi o przywrócenie klasyfikacji swojego gruntu, podstawy opodatkowania oraz wysokości podatku sprzed 21 marca 2009 r. tj. dnia wprowadzenia zaskarżanych zmian. Na koniec skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Jak wynika z akt sprawy decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. została doręczona K. P. w dniu 8 stycznia 2010 r., co oznacza, że w omawianym przypadku termin do wniesienia odwołania upłynął 22 stycznia 2010 r. Tymczasem K. P. wniósł odwołanie w dniu 19 lutego 2010 r., formułując jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Wymienione przepisy formułują 4 przesłanki przywrócenia terminu w sprawach podatkowych. Pierwszą z nich jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, przy czym o braku winy nie stanowi nieznajomość prawa. Drugą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Trzecią – dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku; termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przeszkody. Zaś czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której przywracany termin był ustanowiony. Słusznie wskazuje Kolegium, że wnioskodawca musi spełnić wszystkie wymienione przesłanki łącznie, co oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji gdy stwierdzi brak zaistnienia choćby jednej z tych przesłanek. W rozpoznawanej sprawie organ wykazał, że skarżący, który wniósł odwołanie z opóźnieniem, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Warunek braku zawinienia stanowiący konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Wnioskodawca ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Nie jest zatem wymagany dowód, lecz tylko środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność - prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Przykładem okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi, jest nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie skarżący w istocie nie wskazał żadnej przeszkody uniemożliwiającej mu złożenie odwołania w terminie. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2010 r. K. P. zapewnił jedynie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, nie wskazując przy tym żadnych konkretnych okoliczności, które można było poddać ocenie pod kątem przesłanki wymaganej przepisem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji Kolegium zasadnie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że wcześniej Kolegium wezwało skarżącego do wskazania i uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o tym, że w okresie od 8 stycznia do 15 lutego 2010 r., bez swojej winy nie mógł złożyć odwołania (pismo z dnia 30 marca 2010 r.). Ustosunkowując się do zarzutu skargi należy dodatkowo wyjaśnić, że data przekazania odwołania przez organ pierwszej instancji organowi odwoławczemu, nie ma wpływu na ocenę czy strona dotrzymała 14-dniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Za bezzasadne również należy ocenić zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ustawa ta nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast zarzuty dotyczące roszczeń i zastrzeżeń skarżącego co do zastosowanej procedury, metod postępowania i traktowania obywatela przez Urząd Miejski w P. i Starostwo Powiatowe w P. – wykraczają poza przedmiot niniejszej sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd orzekł jak w sentencji. Sz.Ch.