I SA/Łd 656/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia w podatku rolnym dotyczącym 20% powierzchni użytków rolnych na okres 2021-2023 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. O.-L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania C. K. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. w sprawie zwolnienia w podatku rolnym dotyczącym 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, tj. 0,5880 ha fiz. na okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r., na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) dalej: O.p., utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 31 grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo podatnika z wnioskiem o zastosowanie zwolnienia od podatku rolnego gruntów o powierzchni 3,155 ha położonych w gm. B. w miejscowości B. oznaczonych nr działek [...], [...], [...] z powodu zaprzestania produkcji rolnej. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy B., na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.) dalej: ustawa, przyznał podatnikowi zwolnienie w podatku rolnym dotyczącym 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, tj. 0,5880 ha fiz. na okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Organ I instancji wyjaśnił, iż jak wynika z Ewidencji Gruntów i Budynków podatnik jest właścicielem ww. działek sklasyfikowanych jako użytki rolne o powierzchni 3,1100 ha fiz. oraz lasu o pow. 0,0400 ha. Uwzględniając ustalenia poczynione w trakcie oględzin z dnia 22 lutego 2021 r. – grunty porośnięte drzewami, nie użytkowane - organ I instancji doszedł do przekonania, iż podatnik spełnia przesłanki do zwolnienia od podatku rolnego. Sprecyzował, iż podatnik jest właścicielem użytków rolnych - 3,1100 ha fiz. sklasyfikowanych symbolem Rlllb - 0,9100 ha fiz., RIVa- 1,0900 ha fiz., RIVb - 0,8500 ha fiz., SRIVa - 0,0900 ha fiz., BrRV - 0,1100 ha fiz. oraz RV - 0,0600 ha fiz. Z uwagi na użytki rolne sklasyfikowane pod symbolem BrRV - 0,1100 ha fiz. oraz RV - 0,0600 ha fiz., które są zwolnione z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, organ podatkowy postanowił zastosować zwolnienie od podatku rolnego 20% użytków rolnych z powierzchni 2,9400 ha fiz., czyli 0,5880 ha fiz. (Rlllb - 0,9100 ha fiz. 20%, to 0,1820 ha fiz., RIVa - 1,0900 ha fiz. 20%, to 0,2180 ha fiz., RIVb - 0,8500 ha fiz. 20%, to 0,1700 ha fiz., SRIVa - 0,0900 ha fiz. 20%, to 0,0180 ha fiz.). Natomiast grunty o pow. 0,400 ha fiz. sklasyfikowane pod symbolem LsV podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, więc powyższe zwolnienie ich nie dotyczy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji C. K. nie zgodził się na zwolnienie w podatku rolnym jakiego udzielił Wójt Gminy B., oczekuje pełnego zwolnienia. Za takim rozstrzygnięciem, przemawia w ocenie strony, stan gruntów, których przywrócenie do produkcji rolniczej wymaga dużych nakładów finansowych i czasu, obecnie strona nie ma możliwości osiągania dochodu na utrzymanie gospodarstwa rolnego. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wywiedzione z nich oceny organu I instancji. Przypomniał, iż zgromadzony materiał w sprawie pozwolił organowi podatkowemu I instancji ustalić, że podatnik spełnia przesłanki do zwolnienia od podatku rolnego zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy i w związku z tym dokonał wyliczenia 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego podlegającemu zwolnieniu. Do wyliczenia zwolnienia prawidłowo przyjął użytki rolne o powierzchni 2,9400 ha fiz., wyłączając z ogólnej powierzchni użytków rolnych, których właścicielem jest podatnik (3,1500 ha), grunty zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy (0,1100 ha + 0,060 ha) oraz powierzchnie opodatkowane podatkiem leśnym (0,400 ha). W związku z powyższym grunty rolne o powierzchni 0,5880 ha fiz. (2,9400 ha x 20%) zostały zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym. Kolegium zaznaczyło, iż organ podatkowy I instancji dokonał zwolnienia w maksymalnej wysokości, tj. 20 %. Jednocześnie organ dokonał tego zwolnienia na maksymalny okres przewidziany ustawą o podatku rolnym, tj. 3 lat - od 1 stycznia 2021r. do 31 grudnia 2023 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż zastosowane w stosunku do podatnika zwolnienie realizuje w pełni wniosek strony, przepis art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy nakłada bowiem na organ podatkowy ograniczenia co do wysokości ulgi i czasu na jaki zostanie przyznana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C. K. nie podzielił stanowiska organu, który w ocenie skarżącego nie uczynił nic więcej niż organ I instancji, a okolicznością oczywistą jest nieprodukcyjny stan posiadanych gruntów rolnych. Skarżący zarzuca, że Kolegium nie dokonało oceny prawnej rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie wskazuje, że we wniosku o zwolnienie z podatku rolnego złożonym do Wójta Gminy B. domagał się zastosowania zwolnienia do całości należności podatkowych, gdyż należące do niego grunty nie dadzą się przywrócić do produkcji rolniczej i nie ma możliwości osiągania dochodu na utrzymanie gospodarstwa rolnego. Jak wskazuje skarżący, grunty utraciły zdolność produkcyjną na skutek zdarzeń losowych - zniszczenia przez osoby postronne. Według skarżącego na skutek powyżej opisanych okoliczności zmieniła się klasyfikacja gruntów i powinny one być klasyfikowane jako grunty "nieużyteczne produkcyjnie". Z tytułu utraty zdolności produkcyjnych, jak wskazuje skarżący, nie otrzymał żadnego odszkodowania. Końcowo skarżący wskazuje, że Kolegium Odwoławcze w P. "nie uczyniło żadnego postępowania prawnego ani innego postępowania w sprawie", by poprawnie je rozstrzygnąć i by było ono pozytywne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2022 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi, dodatkowo wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały zapłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - uzasadnienie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. W ocenie Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też naruszenia procedury, zresztą nie wskazała ich zarówno strona w skardze, jak i pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący i poddany został obiektywnej ocenie, z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem wnikliwej analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podobnie jak ustalenie, iż organy działały w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami i na ich podstawie (art. 120 O.p.). Godzi się przy tym dostrzec, iż organ uwzględnił wniosek strony stosując wnioskowaną przez nią ulgę w maksymalnym zakresie, w jakim pozwalały na to przepisy ustawy o podatku rolnym. W ocenie Sądu, opartej na lekturze akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stanowisko organu zasługuje na podzielenie. Zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1). Podatnikami podatku rolnego są zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, a także jeżeli dotyczy nieruchomości znajdujących się w Zasobie, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2018 r. póz. 2363 oraz z 2019 r. póz. 1309), albo b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych. Z kolei art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym przewiduje zwolnienia z podatku rolnego. Z podatku rolnego zwolnione są m.in. użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy zwalnia się od podatku rolnego grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów. Zwolnienia i ulgi podatkowe określone w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 8-13, a także w art. 13b stosuje się z urzędu, a pozostałe zwolnienia i ulgi podatkowe na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika. Stanowi o tym art. 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu zwolnienia i ulgi podatkowe udzielone na wniosek stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek. Podatnik, chcąc skorzystać ze zwolnienia, składa, zgodnie z art. 13d ust. 1 u.p.r., wniosek do organu podatkowego, na podstawie którego wydawana jest decyzja przyznająca zwolnienie. Zwolnienie to ma charakter ustawowy i przysługuje podatnikom spełniającym warunki określone w art. 12 ust. 1 u.p.r. W przypadku spełnienia przez podatnika ustawowych warunków zwolnienia, organ podatkowy nie może odmówić jego przyznania. Po złożeniu wniosku organ podatkowy bada, czy są spełnione warunki przyznania zwolnienia; jeżeli są one spełnione - wydaje decyzje przyznającą zwolnienie. Okres zwolnienia wynika z przepisów prawa materialnego i jego bieg rozpoczyna się w ściśle określonym terminie, który to termin biegnie niezależnie od podejmowanych działań. W realiach kontrolowanej sprawy nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne, a to że w dniu 31.12.2020 r. C. K., działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym wystąpił do Wójta Gminy B. z wnioskiem o zastosowanie zwolnienia od podatku rolnego gruntów o powierzchni 3,155 ha położonych w gminie B. w miejscowości B. oznaczonych numerami działek [...], [...], [...]z powodu zaprzestania produkcji rolnej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy B. stwierdził, że według ewidencji gruntów (informacje o działkach z dnia 20.04.2021 r.) skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości B. oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek (i klasami użytków): [...] (RIIIb - 0,11 ha, RIVa - 0,47 ha, RIVa - 0,09 ha, RIVb - 0,45 ha, RV - 0,06 ha), [...] ( RIVa - 0,22 ha, RIVb - 0,17 ha, RBrV - 0,11 ha, LsV - 0,04 ha), [...] ( RIIIb - 0,80 ha, RlVa - 0,40 ha, RIVb- 0,23 ha). Organ podatkowy, po przeprowadzeniu w dniu 22 lutego 2021 r. oględzin działek nr 211, 255, 417 położonych w obrębie geodezyjnym 2-B., stwierdził, iż podatnik spełnia przesłanki do zwolnienia od podatku rolnego. W związku z powyższym dokonał wyliczenia 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego podlegającemu zwolnieniu, tak jak stanowi art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. Do wyliczenia zwolnienia organ, prawidłowo w ocenie Sądu, przyjął użytki rolne o powierzchni 2,9400 ha fiz., wyłączając z ogólnej powierzchni użytków rolnych, których właścicielem jest podatnik (3,1500 ha), grunty zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym (0,1100 ha + 0,060 ha) oraz powierzchnie opodatkowane podatkiem leśnym (0,400 ha). Wobec powyższego grunty rolne o powierzchni 0,5880 ha fiz. (2,9400 ha x 20%) zostały zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym. Przy czym, jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, organ podatkowy I instancji dokonał zwolnienia w maksymalnej wysokości dopuszczonej ww. przepisem, tj. 20 % i dokonał tego zwolnienia na maksymalny okres przewidziany ustawą o podatku rolnym, tj. 3 lat - od 1 stycznia 2021 do 31 grudnia 2023 r. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż zastosowane zwolnienie przez organ podatkowy I instancji wobec skarżącego realizuje w pełni wniosek złożony przez podatnika w dniu 31 grudnia 2020 r. Jak zasadnie wskazało SKO w zaskarżonej decyzji, organ podatkowy I instancji nie był uprawniony do przyznania skarżącemu ulgi w podatku rolnym do całości zobowiązań podatkowych, co zarzuca podatnik, gdyż treść przepisu art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym nakłada na organ podatkowy ograniczenia co do wysokości ulgi i czasu na jaki zostanie przyznana. Końcowo należy wskazać, iż uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, natomiast uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych wszystkich względów Sąd podziela ocenę wywiedzioną przez organy podatkowe. Organy wykazały, iż całokształt okoliczności ustalonych w sprawie, a mających odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, prawidłowo legł u podstaw zaskarżonej decyzji. Okoliczność, iż strona skarżąca nie podziela oceny organu, wywodząc z tego samego materiału dowodowego, przy jednoczesnym braku kontrdowodów, odmienne wnioski, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Reasumując, Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji ani decyzji organu I instancji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 P.p.s.a.). Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o art. 250 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). mko