I SA/Łd 658/10

Dnia 4 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj - grudzień 2004 roku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj - grudzień 2004 roku, pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący jest kontrolowany od 3 lat, co bardzo ograniczyło możliwości zarobkowe (zrezygnowano z taboru, zwolniono część kierowców). Posiadane nieruchomości zostały zabezpieczone do innych postępowań dotyczących podatku VAT za lata 2003-2005. Wskazano, że skarżący nie ma zajętego rachunku bankowego, który jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. Odmowa wstrzymania skutkować będzie konieczności zajęcia powyższego rachunku co w konsekwencji uniemożliwi prowadzenie działalności i pozbawi skarżącego środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie powoduje automatycznie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Z kolei stosownie do § 3 zd. 1 in principio wskazanego artykułu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Użyte w przepisie wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Katalog tych przesłanek jest zamknięty. Sąd ma możliwość wydania pozytywnego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Użyte we wskazanym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona we wniosku nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie rzeczywiście zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto z materiału dowodowego znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy nie wynika, by w sprawie takowe niebezpieczeństwo występowało. Poprzez szkodę należy rozumieć taką szkodę (zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienie NSA w z dnia 5 stycznia 2005 r., sygn. akt GZ 138/04). W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca w istocie nie wykazała żadnych okoliczności, które prowadziłyby do takich konsekwencji. Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Należy przy tym zauważyć, że decyzja wydawana przez organ w postępowaniu podatkowym ma z reguły charakter restytucyjny - co ma także miejsce w niniejszej sprawie. Zobowiązanie podatkowe jest świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, kwota określona w decyzji zostanie skarżącemu zwrócona. Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji finansowej skarżącego, zwraca jednak uwagę, że aktualny stan finansów prowadzonej przez niego firmy nie decyduje o zasadności wniosku o wstrzymanie. W przypadku wskazanego wniosku wnioskodawca powinien przekonać Sąd, że wykonanie decyzji przed wydaniem wyroku niezasadnie doprowadzi do sytuacji wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Pamiętać także wypada, że prowadząc działalność gospodarczą należy liczyć się z różnymi zagrożeniami, łącznie z czasowym lub stałym brakiem płynności finansowej, która doprowadzić może nawet do eliminacji podmiotu gospodarczego z obrotu gospodarczego. Zadaniem Sądu jest jedynie zbadać czy istotnie zagrożenia z art. 61 § 3 p.p.s.a. będą w swych skutkach nie adekwatne do wcześniejszego sposobu prowadzenia przez podmiot gospodarczy działalności (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach - www.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, samo akcentowanie trudnej sytuacji finansowej nie może być uznane za równoważne z powołaniem się na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest oczywiste, że zapłata zaległości podatkowej ze swej istoty powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego". Jednakże "uszczerbek finansowy" ponoszony przez stronę przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znaczny - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sz.Ch.