I SA/Łd 666/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-17
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca niskie dochody, bezrobocie żony, korzystanie z zasiłków, zadłużenie oraz wysokie wydatki na utrzymanie, potwierdza jego trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący S. K. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą uchylenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe. Po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia i przyznanie prawa pomocy. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, obejmującą niskie dochody, bezrobocie żony, korzystanie z zasiłków, zadłużenie oraz wysokie wydatki na utrzymanie rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu S. K. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – S. K. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 4 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S.K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn. Wobec treści wyroku skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, a ponadto złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 19-letnim synem K. Wskazał przy tym, że osiąga dochód z tytułu renty i zasiłku opiekuńczego w łącznej kwocie 869,25 zł. Jego żona jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i nie osiąga żadnego dochodu. Syn natomiast korzysta z zasiłku rodzinnego w kwocie 115 zł. Majątek rodziny stanowi użytek rolny o powierzchni wynoszącej 1/8 z 2,3 ha. Skarżący podał także, iż rodzina ponosi wydatki na czynsz i podstawowe opłaty w wysokości ok. 700 zł miesięcznie. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 listopada 2013 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące i wskazania kwoty przeznaczanej miesięcznie na utrzymanie rodziny, zakup lekarstw i opłaty związane z edukacją syna - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 2 grudnia 2013 roku nadesłał wymagane dokumenty i informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, a także akt sprawy, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 19-letnim synem K. Skarżący jest niepełnosprawny i pozostaje pod stałą opieką lekarską. Osiąga dochód z tytułu renty i zasiłku opiekuńczego w łącznej kwocie 869,25 zł. Jego żona jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i nie osiąga żadnego dochodu. Syn uczy się i korzysta z zasiłku rodzinnego w kwocie 115 zł. Majątek rodziny stanowi użytek rolny o powierzchni wynoszącej 1/8 z 2,36 ha. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu o pow.
64 m2. Małżonkowie ponoszą wydatki na czynsz i podstawowe opłaty w wysokości
ok. 700 zł miesięcznie. Po opłaceniu tych wydatków na utrzymanie i zakup lekarstw pozostaje im jedynie kwota 300 zł. Celem zdobycia środków na pokrycie wszystkich wydatków małżonkowie korzystają z pożyczki i kredytu bankowego. Kwota zadłużenia rodziny wynosi obecnie 25.000 zł. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
W tej sytuacji, mając na względzie w pierwszym rzędzie fakt, iż postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, Referendarz rozpoznający niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata uznał za zasadne dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Uwzględniając powyższe okoliczności i zarazem dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego w powyższym zakresie, Referendarz sądowy uznał, że wniosek S.K. W. zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, iż skarżący nie jest w stanie ponieść zarówno jakichkolwiek, jak i pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obliguje do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło