I SA/Łd 673/09

Dnia 6 października 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – M. H. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M.H. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J.H. oraz dwoma pasierbami: 24-letnim A.P. oraz 15-letnim P.P.. Nie posiada żadnego majątku. Z żoną łączy go ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej. Skarżący oświadczył przy tym, że uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie 259,65 zł. Pasierbowie uzyskują zaś rentę rodzinną w kwocie 796,96 zł łącznie. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z dniem 15 lipca 2009 r. lekarz orzecznik ZUS uznał go za całkowicie niezdolnego do pracy. Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta, która podlega egzekucji komorniczej. Dodał przy tym, że egzekucja dotyczyła także jego wynagrodzenia za pracę. W związku z tym nie mógł poczynić oszczędności na poczet wymaganego wpisu. We wniosku skarżący zawarł także oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, iż zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2009 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia żony J.H. i związanego z nim braku osiągania przez nią dochodu, wskazania składników majątkowych należących do żony oraz do nadesłania wyciągów z własnych oraz żony rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w tej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało skarżącemu doręczone w dniu 3 września 2009 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym w sposób bezsporny wynika jedynie, iż skarżący jest trwale niezdolny do pracy. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J.H. oraz dwoma pasierbami: 24-letnim A.P. oraz 15-letnim P.P.. Nie posiada żadnego majątku. Z żoną łączy go ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej. Pozostałe zaś kwestie dotyczące stanu majątkowego rodziny skarżącego i jego możliwości płatniczych wobec faktu niewykonania zarządzenia z dnia 27 sierpnia 2009 roku, a w szczególności: niewyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia żony J.H. i związanego z nim braku osiągania przez nią dochodu, niewskazania składników majątkowych należących do żony oraz braku nadesłania wyciągów z własnych oraz żony rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy - w ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, nie zostały należycie przez skarżącego wyjaśnione. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). W tym miejscu podkreślić należy także, iż powyższej oceny braku wykazania przez skarżącego przesłanki uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy, nie zmienia fakt pozostawania małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej. Wszakże zgodnie z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W interesie skarżącego – jako osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy – leży zatem podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem uzyskania informacji dotyczącej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych żony. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)