I SA/Łd 683/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-06-22
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest dopuszczalne, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zasadniczej zmianie od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku?Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy nastąpiły nowe okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniły sytuację materialną strony od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku. W przypadku braku takich zmian, sąd jest związany poprzednim prawomocnym postanowieniem.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) i odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwić mu ich poniesienie. Skarżący ponownie argumentował trudną sytuacją materialną, wskazując na niską rentę matki, straty z działalności gospodarczej i wysokie koszty prowadzenia firmy. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące bieżących wydatków.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono skarżącemu A. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 czerwca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej p o s t a n a w i a: 1. odmówić skarżącemu A. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Przyznał A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący oświadczył, że wspólnie ze schorowaną matką emerytką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jej emerytura w wysokości 960 zł, bowiem prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przynosi straty. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu matki, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne wydatki eksploatacyjne związane z mieszkaniem zamykają się kwotą około 611 zł (czynsz, prąd, gaz), ponadto około 80 zł miesięcznie stanowią wydatki na leki matki. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wahały się w granicach od 25.000 do 38.000 zł. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego wezwaniem sądu obowiązku i nie nadesłał swojego zeznania podatkowego w podatku dochodowym nie przedstawił także żądanych wyciągów z rachunku bankowego. Sąd podkreślił, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych musi być zobiektywizowana i uwzględniać z jednej strony ich wysokość (wpis od skargi w sprawie wynosi 100 zł) z drugiej zaś możliwości finansowe strony. Przy czym ocena jej sytuacji materialnej nie sprowadza się do ustalenia jedynie czy uzyskuje ona dochody, ale polega na sprawdzeniu, czy strona posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów. W ocenie sądu brak wyciągów z rachunku bankowego oraz zeznania podatkowego za ubiegły rok czynia niewiarygodnym oświadczenie skarżącego o stratach z działalności gospodarczej. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca uzyskuje stałe przychody z tytułu prowadzonej działalności pozwalające mu na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych.
W dniu 29 maja 2012 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał na straty z prowadzonej działalności gospodarczej chorobę oraz niską rentę matki, z która pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazał także na wysokie koszty prowadzonej działalności związane z koniecznością zapewnienie pełnego asortymentu papierosów, których sprzedaż prowadzi i wysokimi obciążeniami z tytułu opłat na ZUS i podatki. Do wniosku załączył kopie wpłat składek ZUS za maj 2012 roku w wysokości ok. 980 zł. Kopie opłaty abonamentowej za parking, fakturę za paliwo do samochodu 230 zł, dowód uiszczenia placowego za maj w wysokości 313zł , fakturę za zakup rolek do kasy fiskalnej na kwotę 22 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] roku skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte, a Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika urzędu. W dniu 29 maja 2012 roku skarżący wystąpił ponownie o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec prawomocnego postanowienia przyznającego skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika, żądanie skarżącego przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zawarte we obecnie rozpoznawanym wniosku, należało uznać za bezprzedmiotowe.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie żądania przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych uznając, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uniemożliwia mu ich poniesienie.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, na fakt zamieszkiwania z chora matką, jej niską rentę stanowiącą główne źródło utrzymania rodziny wobec starty z prowadzonej przez wnioskodawcę do 19 lat działalności gospodarczej. Podobnie jak w przypadku poprzedniego wniosku skarżący w żaden sposób nie udokumentował faktu ponoszenia straty z działalności, nie przedstawił zeznania podatkowego za rok 2011, deklaracji na podatek VAT, ani wyciągów z rachunku bankowego. Wnioskodawca jedynie udokumentował stałe obciążenia związane z prowadzoną działalnością w postaci opłaty placowego, oraz ponoszonych składek ZUS. Przedstawiona w obecnym wniosku sytuacja skarżącego w żaden sposób nie różni się od okoliczności będących przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w prawomocnym postanowieniu z 18 października 2011 roku. Natomiast dołączone do wniosku dokumenty nie dowodzą, aby nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej skarżącego uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Wręcz przeciwnie uiszczanie opłaty abonamentowej za parking oraz ponoszenie kosztów paliwa świadczy o tym, że skarżący pozostaje właścicielem samochodu, a więc jego sytuacja majątkowa uległa poprawie. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło