I SA/Łd 683/11

PostanowienieWSA w Łodzi2012-09-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został prawomocnie oddalony, może zostać ponownie rozpoznany bez wykazania zasadniczej zmiany sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia okoliczności, które powstały później i zasadniczo zmieniły sytuację materialną strony. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Skoro skarżący nie wykazał takiej zmiany, a jego sytuacja materialna nie różniła się od tej ocenianej w poprzednich prawomocnych postanowieniach, ponowny wniosek został oddalony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak jego poprzednie wnioski w tym zakresie zostały prawomocnie oddalone. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną związaną z niskimi dochodami matki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, oraz stratami z prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa zasadniczej zmianie od czasu poprzednich rozstrzygnięć. Jednocześnie, wobec prawomocnego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w poprzednim postanowieniu, sąd umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono skarżącemu A. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 września 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej p o s t a n a w i a: 1. odmówić skarżącemu A. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 18 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. Przyznał A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący oświadczył, że wspólnie ze schorowaną matką emerytką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jej emerytura w wysokości 960 zł, bowiem prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przynosi straty. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu matki, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne wydatki eksploatacyjne związane z mieszkaniem zamykają się kwotą około 611 zł (czynsz, prąd, gaz), ponadto około 80 zł miesięcznie stanowią wydatki na leki matki. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wahały się w granicach od 25.000 do 38.000 zł. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego wezwaniem sądu obowiązku i nie nadesłał swojego zeznania podatkowego w podatku dochodowym nie przedstawił także żądanych wyciągów z rachunku bankowego. Sąd podkreślił, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych musi być zobiektywizowana i uwzględniać z jednej strony ich wysokość (wpis od skargi w sprawie wynosi 100 zł) z drugiej zaś możliwości finansowe strony w celu ustalenia czy posiada ona obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca uzyskuje stałe przychody z tytułu prowadzonej działalności pozwalające mu na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych. W dniu 29 maja 2012 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, iż przedstawiona w ponownym wniosku sytuacja materialna skarżącego w żaden sposób nie różni się od okoliczności będących przedmiotem oceny w postanowieniu z dnia 18 października 2011 roku. Pomimo tego skarżący ponownie złożył w dniu 9 lipca 2012r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał na straty z prowadzonej działalności gospodarczej chorobę oraz niską rentę matki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazał także na wysokie koszty prowadzonej działalności gospodarczej związane z obciążeniami z tytułu opłat na ZUS i podatki, opłat z usługi księgowe, płacowe, serwis kasy fiskalnej itp.. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 października 2011 roku skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte, a Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika urzędu. Wobec prawomocnego postanowienia przyznającego skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika, żądanie skarżącego przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zawarte we obecnie rozpoznawanym wniosku, należało uznać za bezprzedmiotowe. Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie żądania przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że prawomocnymi postanowieniami z dnia 18 października 2011 roku oraz 22 czerwca 2012 roku oddalony został wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wobec nie wykazania przez skarżącego, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uniemożliwia mu ich poniesienie. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, na fakt zamieszkiwania z chora matką, jej niską rentę stanowiącą główne źródło utrzymania rodziny wobec starty z prowadzonej przez wnioskodawcę od 19 lat działalności gospodarczej. Podobnie jak w przypadku poprzedniego wniosku skarżący w żaden sposób nie udokumentował faktu ponoszenia straty z działalności, nie przedstawił zeznania podatkowego za rok 2011, deklaracji na podatek VAT, ani wyciągów z rachunku bankowego. Przedstawiona w obecnym wniosku sytuacja skarżącego w żaden sposób nie różni się od okoliczności będących przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym postanowieniu z 18 października 2011 roku oraz 22 czerwca 2012 roku. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło