I SA/Łd 683/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowieniem z 18 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniesione na to rozstrzygniecie zażalenie zostało odrzucone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I FZ 102/12). Następnie 29 maja 2012 r. wpłynął do sądu ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 22 czerwca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że przedstawiona w ponownym wniosku sytuacja materialna skarżącego w żaden sposób nie różni się od okoliczności będących przedmiotem oceny w postanowieniu z 18 października 2011 r. W zakresie zaś wniosku o ustanowienie adwokata referendarz umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Postanowienie z 22 czerwca 2012 r. nie było kwestionowane przez stronę. Jeszcze przed rozpoznaniem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, WSA w Łodzi, postanowieniem z 15 czerwca 2012 r., odrzucił skargę. Skarżący nie składał środka odwoławczego na to postanowienie, wobec czego stało się ono prawomocne 27 lipca 2012 r. W dniu 9 lipca 2012 r. podatnik wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 11 września 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o ustanowienie adwokata. Od tego postanowienia skarżący nie wniósł sprzeciwu. Następnie pismem z 1 października 2012 r. skarżący złożył kolejny, czwarty już wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie dla wcześniejszych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne). Postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji, gdy postępowanie przed sądem zostało prawomocnie zakończone, kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa. W niniejszej sprawie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy z 1 października 2012 r. został złożony już po prawomocnym zakończeniu postępowania. Postanowieniem z 15 czerwca 2012 r., sąd odrzucił bowiem skargę. Skarżący zaś nie składał środka odwoławczego na to postanowienie, wobec czego stało się ono prawomocne 27 lipca 2012 r. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika również, że skarżący zamierza uruchomić postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Podkreślić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien dotyczyć zwolnienia z kosztów realnych, a więc takich, które strona musi, bądź będzie musiała ponieść w związku z toczącym się postępowaniem lub konkretnym postępowaniem, które będzie się toczyło w przyszłości. Postępowanie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r., odmawiającą podatnikowi zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, jest już prawomocnie zakończone, a strona nie zainicjowała postępowania nadzwyczajnego. Aktualnie na skarżącej nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych, a zatem wniosek o zwolnienie z konieczności ich ponoszenia, jest bezprzedmiotowy. Bezzasadny jest również wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Wniosek ten został już bowiem wcześniej uwzględniony, w rezultacie czego właściwa okręgowa rada adwokacka wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Strona nie może domagać się po raz kolejny wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy uprawnienie to zostało już wcześniej skutecznie zrealizowane. Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 1–2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.C.