I SA/Łd 695/06

Dnia 21 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. p o s t a n a w i a: odmówić D. A. przyznania prawa pomocy. D.A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił D.A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2007r., sygn. akt II FZ 500/07 roku oddalił. W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca w dniu 12 grudnia 2007 roku złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z całości kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wskazała, iż posiada zadłużenie w podatku od nieruchomości za lata 2006 - 2007 na łączną kwotę 10.344 zł, zaś organy administracji publicznej doprowadziły do zniszczenia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Oświadczyła nadto, iż znajduje się w niedostatku, a środki pozostawione do jej dyspozycji są co najmniej trzykrotnie niższe niż minimalny dochód osoby samotnej korzystającej z pomocy opieki społecznej. Podniosła, iż komornik sądowy, wbrew pozwowi, zajął przysługującą jej od byłego klienta wierzytelność na kwotę 2.256,16 zł na poczet kosztów egzekucyjnych dokonanych na podstawie wadliwie wydanego wyroku. Oświadczyła nadto, iż posiada należności od byłego klienta M.G. w kwocie 1.922,24 zł, przeciwko któremu zamierza wnieść pozew o bezpodstawne wzbogacenie, a którego wcześniej nie była w stanie wnieść z uwagi na brak środków na ustanowienie adwokata z wyboru, sama zaś z uwagi na złą sytuację zdrowotną nie była w stanie prowadzić samodzielnie sprawy. W oświadczeniu podniosła nadto, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - doradztwa podatkowego wynosi niespełna 370 zł. Za okres od stycznia do listopada 2007r. osiągnęła dochód z działalności gospodarczej w wysokości 16.926,15 zł, dochód ten jednakże pomniejszają składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.754,24 zł, zapłacony podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 1.417,24 zł, zapłacona rata kredytu w wysokości 7.333, 26 zł oraz opłata za zakupiony program Lex w 2006r. w kwocie 2.354,60 zł. Posiada nadto nieruchomość o powierzchni 828 m² z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej; oszczędności w kwocie około 3.730,09 dolarów amerykańskich stanowiące zabezpieczenie kredytu zaciągniętego w związku z działalnością gospodarczą oraz wykorzystywany do tej działalności samochód marki Renault Megane Scenie rok produkcji 1997, na którym ustanowiono zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą. Oświadczyła, że nie posiada innego majątku oraz że posiada środki pieniężne przeznaczone na opłacenie adwokata z wyboru. Wskazała nadto, iż jest osobą schorowaną, wymaga specjalistycznego leczenia, jednakże w związku z trudną sytuacją materialną nie jest w stanie podjąć prawidłowego leczenia oraz wykupienia koniecznych leków, nie przeprowadziła też badań specjalistycznych, gdyż zmuszona była zająć się sprawami sądowymi. Posiada zadłużenie z tytułu Lex za 2008r. w kwocie 3.513,60 zł, rozłożone przez firmę na raty z początkiem 2008r. Łączna wysokość zobowiązania wobec tej firmy wynosi 13.857,60 zł. Skarżąca podniosła również, iż przed WSA toczy się kilka spraw z jej skargi, a łączna kwota wpisów sądowych przekracza 2.500 zł, zaś przed sądami powszechnymi toczą się sprawy o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa o naruszenie dóbr osobistych, a także sprawa za zniszczenie mienia skarżącej oraz proces o unieważnienie aktów notarialnych, gdzie kwota wpisu wynosi 200.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia tego wniosku, w piśmie z dnia 29 lutego 2008r. DA. wyjaśniła, iż wyłączną właścicielką nieruchomości o powierzchni 893 m² położonej w Łodzi przy ul. A. oraz przy ul. B. w Ł. jest jej siostra, postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł., II Wydział Cywilny z dnia 10 stycznia 2007 roku, zniesiono bowiem współwłasność powyższych nieruchomości i przyznano ich własność bez spłat w całości na rzecz siostry skarżącej. Oświadczyła również, iż nieruchomości te nie mogą zostać zbyte, bowiem stanowią one dorobek całego życia rodziców, a nadto w domu mieszka jej matka, której na stare lata ma ona obowiązek zapewnić spokój. Skarżąca przyznała, że zamieszkuje obecnie u swojej siostry, przy ul. A. i nie jest w stanie określić ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. Zmuszona jest, pomimo choroby, pracować od 6 rano nawet do 22 wieczorem, to zaś oznacza, iż nie ma czasu naliczać kosztów wyżywienia czy zakupu nowej odzieży. Zdaniem skarżącej, fakt uzyskiwania dochodów, wynikających z zeznań podatkowych nie daje podstaw do twierdzenia, iż posiada ona środki finansowe wystarczające do opłacenia toczących się z jej udziałem postępowań przed sądem. Skarżąca wskazała także, że w latach 2005-2006 poniosła koszty inwestycyjne związane z budynkiem położonym przy ul. B. na łączną kwotę 79.702, 53 zł, w tym pochodzące z kredytu bankowego w kwocie 20.000 zł. Skarżąca przedłożyła także rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2007 oraz styczeń 2008 roku, w którym wskazała, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2007 osiągnęła zysk brutto w kwocie 18.642,91, a przychód w kwocie 21.565,49 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 1.797 zł. Na koniec stycznia 2008r. wykazała zaś stratę w kwocie 701,76 zł. W roku 2006 skarżąca uzyskała natomiast, co wynika z załączonego zeznania o wysokości uzyskanego dochodu, przychód w wysokości 96.435,57 zł i poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 69.101,16 zł, co dało dochód rzędu 27.334,41 zł, w 2005 zaś osiągnęła przychód w wysokości 101.001,60 zł i poniosła koszty 65.836,32 zł. Skarżąca załączyła nadto pismo Banku z dnia[...] na okoliczność, iż do spłaty pozostała jej kwota 391,39 kapitału oraz że posiada nadpłatę na rachunku pomocniczym w wysokości 276,78 zł, która zostanie uwzględniona przy spłacie zadłużenia. Postanowieniem z dnia 11 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. We wniesionym w terminie sprzeciwie od tegoż postanowienia strona skarżąca wniosła m.in. o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu, poza dotychczasowymi argumentami, podniosła, iż Sąd osiągnięty przez nią dochód za lata 2005-2007 nie powiązał z koniecznymi wydatkami. Zysk brutto nie oznacza, iż osiągnęła ona dochód i posiada środki na własne utrzymanie. Jest to zysk czystoteoretyczny. Sąd pominął też okoliczność, iż z zysku pokrywane są ujęte w kosztach uzyskania przychodu roku 2006 wydatki związane ze spłatą kredytu, zapłatą podatku, zapłatą za Lex, wydatkami inwestycyjnymi, leczeniem, niezapłaconym podatkiem od nieruchomości czy składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Nie zbadano, czy posiadany majątek może być przedmiotem zbycia, czy jego spieniężenie nie pozbawi jej środków do życia, z załączonego bilansu wynika bowiem, iż pozostaje jej na utrzymanie kwota 366,18 zł miesięcznie. Przy rozpoznawaniu wniosku pominięto też stan zdrowia skarżącej, poświadczony załączonymi długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi i skierowaniami do specjalistycznych klinik. Zdaniem skarżącej, samochód rocznik 1997 posiada niską wartość i służy do działalności gospodarczej, nie jest on żadnym luksusem w XXI w. i stanowi normalne narzędzie pracy w cywilizowanych krajach. Podniosła nadto, iż jej sytuacja materialna w stosunku do objętej postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007r. uległa zmianie wskutek drastycznego zmniejszenia dochodu brutto; zwiększenia zadłużenia oraz pogorszenia stanu zdrowia. Skarżąca podkreśliła, iż dochód za 2006r. po odliczeniu wszystkich płatności wyniósł 61,28 zł, zaś na koniec stycznia 2008r. deficyt środków pieniężnych wyniósł 5.583,60 zł. Wyjaśniała, iż art. 45 Konstytucji i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi gwarantują stronie prawo do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję zwolnienia od kosztów sądowych reguluje rozdział 3 dział V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tegoż przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 powołanej ustawy. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Zawarty w przepisie art. 246 §1 powołanej ustawy zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie tych wszystkich okoliczności, które wskazywać będą na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub też nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek, a także obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia niezbędnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP (postanowienie NSA z dnia 19 października 2007r., sygn. akt II FZ 498/07). Zgodnie z art. 260 ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż wniosek D.A. nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem istnienia przesłanek we wskazanych przepisach, tj. że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie. Ze złożonego oświadczenia o stanie majątkowym, zawartego w formularzu PPF oraz kserokopii dokumentów złożonych na wezwanie Sądu, uzupełniających wniosek o przyznanie prawo pomocy oraz sprzeciwu wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiągnęła za okres styczeń – listopad 2007 roku dochód w wysokości 16.926,15 zł, co daje w przeliczeniu na miesiąc w tym okresie kwotę 1.538,74 zł, z nadesłanych zaś za lata ubiegłe zeznań podatkowych wynika, iż w roku 2006 skarżąca uzyskała przychód rzędu 96.435,57, poniosła koszty jego uzyskania w wysokości 69.101,16, co dało jej dochód w wysokości 27.334,41 zł, z kolei rok 2005 zakończyła przychodem w wysokości 101.001,60 zł, ponosząc koszty uzyskania 65.836,32 zł oraz uzyskując dochód w kwocie 35.165,28 zł. W sporządzonym przez skarżącą, a dołączonym do sprzeciwu bilansie zysków i strat za 2007 rok i styczeń 2008 rok wskazała natomiast, iż na koniec 2007r. osiągnęła przychód w wysokości 21.565,49 zł, zysk brutto wyniósł 18.642,91 zł, a po odliczeniu kwoty zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i należnego podatku za 2007r. – 16.393,63 zł, zaś na koniec stycznia 2008r. wystąpiła strata w kwocie 701,76 zł. Wskazała również że ze środków pieniężnych zgromadzonych w 2007r. pokryła wydatki inwestycyjne, koszty zakupu Lex, raty kredytu oraz wydatki na leczenie w łącznej kwocie 18.572,87 zł, co wskazuje, jak podniosła skarżąca, na niedobór środków w wysokości 2.179,84 zł. Z przedstawionych przez skarżącą wyliczeń wynika nadto, iż "środki pozostające do dyspozycji na koniec miesiąca stycznia" 2008r. wyniosły 4.112,16 zł, zaś na koniec 2008r. – 4.760,40 zł. Analiza powyższych danych prowadzi do kilku wniosków, a mianowicie po pierwsze wskazuje na rozbieżności w podanych przez samą skarżącą danych co do wysokości osiąganych przez nią dochodów w 2008r., zwłaszcza w styczniu tego roku. Raz bowiem skarżąca wskazuje na stratę w kwocie 701,76 zł i niedobór środków w kwocie 2.179,84 zł, z drugiej zaś stwierdza, iż na koniec miesiąca stycznia posiadała do dyspozycji środki pieniężne w kwocie 4.112,16 zł. Po drugie wydatki skarżącej zdecydowanie przekraczają wykazany przez nią dochód przy jednoczesnej wskazanej stracie w miesiącu styczniu 2008r. Tylko powyższe okoliczności nie pozwalają uznać za wiarygodne oświadczenie skarżącej o niemożności poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nadto posiadanie nadwyżki środków pieniężnych wydatkowanych nad kwotą osiąganych dochodów nie tylko podważa wiarygodność oświadczenia skarżącej co do wysokości osiąganych dochodów, ale wręcz wskazuje na zatajenie przez skarżącą rzeczywistej wysokości pozostających w jej dyspozycji środków pieniężnych, zgromadzonych chociażby w latach poprzednich. Trudno więc zgodzić się z prezentowanym przez skarżącą poglądem, wedle którego "po odjęciu od zysku brutto niezbędnych wydatków, których w żaden sposób nie byłam w stanie ograniczyć pozostaje mi za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2008r zaledwie kwota 366,18 na miesiąc". Powyższe dane nie pozwalają też uznać, jak to podnosi skarżąca, iż doszło do pogorszenia jej sytuacji majątkowej w stosunku do sytuacji objętej postanowieniem Sądu z dnia 21 czerwca 2007r. Wprawdzie w bilansie za 2007r. i styczeń 2008r. skarżąca wskazała na koniec stycznia stratę, co mogłoby dowodzić owego pogorszenia sytuacji materialnej, niemniej jednak w tym samym bilansie wskazała środki pozostające do jej dyspozycji w kwocie 4.112,16 zł na koniec tego miesiąca. Posiada nadto wierzytelności u swoich klientów oraz środki pieniężne przeznaczone na wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, choć oczywiście wyegzekwowanie tych wierzytelności, jak również sposób dysponowania środkami pieniężnymi należy do decyzji skarżącej. Nie bez znaczenia ma też okoliczność nieodpłatnego wyzbycia się nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. A. Współwłasność tych nieruchomościach bowiem, co wynika z prawomocnego postanowienia SR dla Ł. W. II Wydział Cywilny z dnia 10 stycznia 2007r, sygn. akt [...], zniesiono w ten sposób, że całe te nieruchomości przyznano na wyłączną własność siostrze skarżącej – T.A. bez spłaty na rzecz D.A.. Wyzbywając się więc nieodpłatnie i z własnej woli minia, pozbawiła się tym samym majątku, mogącego stanowić ewentualne potencjalne źródło finansowania koniecznych wydatków, w tym własnego utrzymania czy kosztów leczenia. Takie działanie zaś nie zasługuje na aprobatę. Oceniając sytuację materialną skarżącej nie można też pominąć faktu posiadania przez skarżącą samochodu Renaut Megane Scenie rocznik 1997. Zgodzić się wprawdzie trzeba ze skarżącą, iż kilkuletni samochód nie stanowi żadnego luksusu, nie można jednak zapominać, iż posiada on określoną wartość, jest wykorzystywany, jak przyznała sama skarżąca, do działalności gospodarczej, przyczynia się więc do osiąganego przez skarżącą bieżącego dochodu z prowadzonej nadal, pomimo opisanych trudności związanych z realiami wykonywania pracy zarobkowej, choroby oraz ciążących na skarżącej licznych zobowiązaniach, działalności gospodarczej. Podnieść nadto należy, iż skarżąca posiada oszczędności w wysokości 3730,09 dolarów amerykańskich oraz książeczkę oszczędnościową z kwotą 770,00 zł. Stanowią one wprawdzie, jak oświadczyła skarżąca, zabezpieczenie zaciągniętych kredytów, niemniej jednak podejmując decyzję o ich zaciągnięciu skarżąca musiała liczyć się z koniecznością ich spłaty. Powinna była więc ocenić, biorąc pod uwagę potencjalny dochód z działalności gospodarczej oraz ewentualne wydatki na utrzymanie siebie czy przyszłe postępowania sądowe, realne możliwości ich spłaty. Na te okoliczności powinna była też poczynić oszczędności i zapewne oszczędności takie poczyniła skoro posiada środki finansowe na pokrycie wynagrodzenia przyszłego pełnomocnika z wyboru oraz wykazała nadwyżkę środków pieniężnych pozostających jej do dyspozycji. Trudno też dać wiarę twierdzeniom skarżącym o pogorszeniu jej stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym osiąganie dochodów, skoro sama skarżąca, pomimo przedłożonych zaświadczeń lekarskich, przyznaje, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje obowiązki zawodowe w przedziale czasowym w ciągu dnia od 6 rano do 22 wieczorem. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy ma też okoliczność, iż skarżąca prowadzi, co przyznała, inwestycję w postaci budowy budynku i poniosła z tego tytułu w 2007r. wydatki w wysokości 5.856,00 zł; spłaciła raty zaciągniętego kredytu w wysokości 7.999,92 zł oraz raty zakupu zakupiła Lex w kwocie 2.354,60 zł. Wskazane wydatki, w szczególności konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych nie mogą jednakże mieć priorytetu (pierwszeństwa) zapłaty przed ponoszeniem kosztów sądowych, w tym uiszczeniem wpisu sądowego w kwocie 100 zł czy innych należności publicznoprawnych np. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji dobrowolnego uszczuplenia majątku. Skoro bowiem zmniejszenie środków pozostawionych do dyspozycji skarżącej jest wynikiem nieracjonalnego wydatkowania tych środków czy wyzbyciem się składników majątku, to nie może mieć ono radykalnego wpływu na uznanie zmiany tej sytuacji jako niekorzystnej w stosunku do sytuacji materialnej opisanej w podjętym już w tej sprawie postanowieniu Sądu z dnia 21 czerwca 2007r. Za uwzględnieniem wniosku nie mogą też przemawiać podnoszone obszernie przez skarżącą zarzuty co do wadliwego działania administracji publicznej, komornika sądowego czy wadliwego wyroku sądowego, a także konieczność osobistego angażowania się w prowadzone sprawy oraz konieczność zapewnienia "matce na starość tzw. świętego spokoju". Okoliczności te w świetle powołanych wyżej przepisów nie stanowią bowiem przesłanki oceny wniosku. Podnieść wreszcie należy, iż obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w związku z prowadzoną przez siebie profesjonalną działalnością gospodarczą. Wszakże samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek, wiąże się – ze swej istoty – z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także kosztów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. W ONSAiWSA 2005/1/8). Skarżąca, składając skargę, powinna więc liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Z tych względów, nie można uznać za skuteczny zarzut, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem zagwarantowanej ustawowo dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. P.pie.