I SA/Łd 697/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. postanawia odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. Wpis sądowy od ww. skargi wynosi 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz z akt sprawy wynika, że skarżący ukończył zasadniczą szkołę zawodową i jest tokarzem, lecz z powodu stanu zdrowia nie pracuje. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, jest właścicielem łąki o powierzchni 0,34 ha oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,2 ha. Innego majątku oraz oszczędności nie posiada. Wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie dochodu osiąganego przez żonę, wskazanie wielkości wydatków przeznaczanych na utrzymanie i leczenie oraz nadesłanie wyciągów z ewentualnych rachunków bankowych jego i jego żony za ostatnie 3 miesiące, skarżący nie udzielił żadnych informacji w wyznaczonym przez sąd terminie. Postanowieniem z 14 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając że nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Referendarz podkreślił, że strona została wezwana do udzielenia informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania oraz wskazania źródeł pokrycia tych wydatków, jednak wezwanie sądu pozostało bez odpowiedzi. W dniu 10 września 2013 r. skarżący złożył pismo, które zatytułował "zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 697/13". Wnosząc o uchylenie tego orzeczenia w całości, skarżący wskazał, że kwestionowane postanowienie narusza jego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść sprzeciw (art. 259 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe przepisy sąd potraktował pismo skarżącego zatytułowane "zażalenie" zgodnie z intencją autora, jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 14 sierpnia 2013 r., w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści pisma strony wynika bowiem, że nadal domaga się przyznania prawa pomocy i jednocześnie nie zgadza z wydanym przez referendarza postanowieniem. Przechodząc do merytorycznej oceny samego wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy wskazać, że żądanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed sądem wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy (obejmujące zwolnienie z kosztów postępowania i przyznanie profesjonalnego pełnomocnika) należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o to prawo, o czym jednoznacznie świadczy treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd natomiast, rozpoznając wniosek, zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje, bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez nią dochody oraz posiadany majątek. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że strona nie ujawnia wszystkich swoich dochodów albo posiadanego majątku, które mogłaby wykorzystać na pokrycie kosztów postępowania, nie może oczekiwać, że jej żądanie zostanie przez sąd zaakceptowane (por. postanowienia NSA z 9 września 2004 r., FZ 360/04 oraz z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06; dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest bowiem od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie pełnych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków przez wnioskodawcę i osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W niniejszej sprawie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy był lakoniczny i niewystarczający do jego rozstrzygnięcia. Skarżący podał w nim w istocie wyłącznie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz posiada pewien majątek (własność jednej i współwłasność drugiej nieruchomości). W tej sytuacji konieczne było uzupełnienie przedstawionych przez skarżącego informacji. Brak odpowiedzi na wezwanie sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej i majątkowej, oznacza, że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, że nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Reasumując, skoro na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uchylenie się od uczynienia zadość wezwaniu, a tym samym brak współpracy z Sądem w celu wykazania, że w istocie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, skutkować może wyłącznie odmową przyznania prawa pomocy. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 245 § 1–2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AK.