I SA/Łd 701/14

Dnia 4 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi J. C. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku oddala skargę. W dniu 31 grudnia 2013 r. J. C. złożył wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania opłaty w związku z działem spadku. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: W dniu 22 października 2008 r. skarżący nabył spadek po zmarłej ciotce J. S. w oparciu o testament notarialny z dnia [...]., co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem z dnia [...]. przez Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Cywilny. Przedmiotem spadku była nieruchomość położona w województwie w. w powiecie n., obręb nr [...]., składająca się z działki gruntu nr 322/2 o powierzchni 0,1088 ha, budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego. Wielkość udziału, który przypada skarżącemu w majątku spadkowym wynosi ¼, zaś ¾ stanowi udział przypadający J. oraz W. Ł. na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej. Nabycie spadku zostało zgłoszone we właściwym terminie, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, który wydał decyzję ustalającą wysokość podatku od spadków i darowizn. Podatek w wysokości 8.145,00 zł został zapłacony. W dniu 20 marca 2013 r. skarżący złożył w Sądzie Rejonowym w N. wniosek o zniesienie współwłasności ww. nieruchomości poprzez fizyczny podział. Jednak w dniu [...]. w Sądzie doszło do zawarcia ugody pomiędzy skarżącym a małżonkami Ł. W wyniku tejże ugody ww. nieruchomość została przyznana na wyłączną własność uczestnikom postępowania J. Ł. i W. Ł. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. J. Ł. i W. Ł. zobowiązali się mocą ugody zapłacić skarżącemu kwotę 60.267,00 zł tytułem spłaty odpowiadającej wartości jego udziału, który został przeniesiony na małżonków Ł. Wartość całej nieruchomości spadkowej została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 241.070,00 zł, zatem kwota do spłaty nie przewyższa wartości ¼ udziału, który Skarżący odziedziczył w spadku. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy w przedstawionym zdarzeniu kwota uzyskana z tytułu spłaty w związku z działem spadku po zmarłej ciotce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Zdaniem skarżącego, dokonanie spłaty na jego rzecz, jako spadkobiercy w wyniku działu spadku nie może być traktowane jako odpłatne zbycie udziałów, a zatem nie jest to przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z uwagi bowiem na treść art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Spłata spadkobiercy w wyniku działu spadku nie może być traktowana jako odpłatne zbycie udziałów. Tym samym do uzyskanych dochodów z tytułu spłaty, w związku z działem spadku, nie będzie miała zastosowanie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wartość spłaty nie przekracza wartości udziału spadkowego. W wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem jest nieruchomość lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia. W związku z tym otrzymanie przez wnioskodawcę w wyniku zawartej ugody sądowej kwoty nieprzekraczającej wartości przysługującego mu udziału spadkowego nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego wnioskodawcy udziału spadkowego, a czynność prawna zostanie dokonana wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku W przedstawionym stanie faktycznym nie ma natomiast wyłączenia wynikającego z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to przepis odsyła do przychodów podlegającym przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dział spadku nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem (nie został wymieniony w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). W skardze na powyższą interpretację J. C. wniósł o zmianę jej treści (!?) podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 120, art. 14a § 1, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (t.i. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.); - § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. nr. .12, poz. 770 ze zm.); - art. 2 ust. 1 pkt. 3 Ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. póz. 361 ze zm.). Skarżący podnosi w szczególności, że organ wydający interpretację stwierdził, że J. C. jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy a swoje stanowisko uzasadnił w sposób niezrozumiały. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. naruszył art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie jest upoważniony do interpretowania przepisów prawa cywilnego. Organ podatkowy pominął w swoich wywodach stanowisko Ministra Finansów zawarte w pisemnej odpowiedzi na interpelację poselską nr 9106 z dnia 12 października 2012 r., jak również fakt, że w innych interpretacjach indywidualnych wydanych także przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wskazywano, że na osobach, które uzyskały spłaty za nabyte udziały w spadku za wartość równoważną wartości zbywanego udziału nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Podobne stanowisko wynika też z orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w dużej mierze opiera się na nieporozumieniu i niezrozumieniu uzasadnienia zaskarżonej interpretacji. Zasadniczy zarzut skargi sprowadza się bowiem do stwierdzenia, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający z upoważnienia Ministra Finansów bezpodstawnie uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego aktu wynika coś zupełnie przeciwnego. Organ wydający interpretację jednoznacznie wskazał, że otrzymanie przez wnioskodawcę w wyniku zawartej ugody sądowej kwoty nieprzekraczającej wartości przysługującego udziału spadkowego nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego udziału spadkowego a czynność prawna zostanie dokonana wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwot spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku. W zaskarżonej interpretacji nie podzielono natomiast poglądu podatnika, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn mają zastosowanie w przypadku działu spadku. Organ wydający interpretację trafnie wskazał na przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), który nie obejmuje działu spadku. To było jedyną przyczyną uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe. Nie zmienia to jednak istoty rozstrzygnięcia, a więc faktu, że w zaskarżonej interpretacji jednoznacznie (i zgodnie z zasadniczym poglądem wnioskodawcy) przyjęto, że w opisanym stanie faktycznym skarżący nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z dokonanym działem spadku. Na takie stanowisko organu wydającego interpretację zgodnie z jej uzasadnieniem może powoływać się skarżący. Wnioskodawca uzyskał więc ochronę prawną unormowaną w przepisach art. 14k-14n ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji jest zgodne z poglądem wyrażonym w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9106 z dnia 12 października 2012 r., jak i powołanymi w skardze orzeczeniami sądów administracyjnych, czy innymi interpretacjami indywidualnymi. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Na marginesie tylko wypada zauważyć, że niezrozumiałe jest żądanie zmiany treści wydanej interpretacji (zmiany zaskarżonej decyzji). Przepisy powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez Sąd (zob. art. 144 § 1 p.p.s.a.) dc.