I SA/Łd 716/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-03-29

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wcześniejszy wniosek został prawomocnie oddalony, a strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wykazania przez stronę istotnej zmiany okoliczności sprawy, która nastąpiła po wydaniu prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W sytuacji braku takiej zmiany, sąd jest związany wcześniejszym rozstrzygnięciem. Wnioskodawca nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej, a wręcz przeciwnie – jego dochody wzrosły, co uzasadnia oddalenie ponownego wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został częściowo uwzględniony przez referendarza sądowego, który zwolnił skarżącego od wpisu ponad kwotę 500 zł, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie. Skarżący nie udokumentował swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z 22 września 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał S. F. prawo pomocy jedynie poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 711 zł netto. Wnioskodawca oświadczył, że nie ponosi żadnych opłat eksploatacyjnych bowiem po rozwodzie mieszka u swoich rodziców, obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz dwójki swoich dzieci po 500 zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada zaległości alimentacyjnych dzięki pomocy swoich rodziców jednak mimo wezwania okoliczności tych w żaden sposób nie udokumentował. Skarżący pozostaje współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 49 m2, które stanowi jego jedyny majątek. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 1.804 zł referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i dlatego, w celu umożliwienia realizacji jego prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano należy za niezasadny bowiem wnioskodawca wskazał na możliwość podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy co wiązałoby się ze wzrostem jego wynagrodzenia. Dodatkowo skarżący nie udokumentowała faktu ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych ze swoim utrzymaniem bądź utrzymaniem swoich dzieci. Mimo wezwania nie nadesłał wyroku rozwodowego, nie udokumentował wysokości obciążającego go obowiązku alimentacyjnego ani faktu jego realizacji. Skarżący wskazał także, że wsparcia finansowego udzielają mu rodzice. Wyrokiem z 1 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. F.. Podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 902 zł pełnomocnik skarżącego wystąpił z ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał ponownie, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył, że rozwiódł się ze żoną i jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz dwójki swoich dzieci w wysokości po 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca pozostaje współwłaścicielem mieszkania własnościowego o powierzchni 49 m2 jednak w nim nie przebywa pomieszkuje u rodziców, znajomych lub w pracy. Utrzymuje się obecnie z wynagrodzenia za pracę na pełen etat w wysokości 1.459 zł netto miesięcznie i dlatego jest w stanie opłacać alimenty bez pomocy swoich rodziców. Nie ponosi żadnych innych wydatków. Do wniosku załączył zaświadczenie potwierdzające wysokość wynagrodzenia za pracę, blankiety wpłat na poczet alimentów, informacje PIT-11 o dochodach za 2016 rok z której wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 9.481 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 22 września 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł i odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu jego sytuacji materialnej, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie nie zmieniły się w żaden sposób na niekorzyść okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy, która jest wyłącznym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy. Z ponownego wniosku wynika wręcz, że jego dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę wzrosły o połowę do kwoty ok. 1.500 zł netto miesięcznie, co wskazuje na zdecydowaną poprawę kondycji finansowej gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Skarżący nie ponosi żadnych wydatków związanych ze swoim utrzymaniem. Do wniosku ponownie nie dołączył ani wyroku rozwodowego ani orzeczenia zobowiązującego go do łożenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz swoich dzieci, należy więc przyjąć, że nie wykazał, że jest zobowiązanych do łożenia na ich utrzymanie alimentów w łącznej wysokości 1.000 zł miesięcznie, a więc świadczenia te mają charakter dobrowolny i nie można przyznać im pierwszeństwa przed kosztami procesu. Nadto wnioskodawca oświadczył, że dotychczas w zaspokajaniu potrzeb dzieci na tym poziomie pomagali mu rodzice przyjąć więc należy, że w dalszym ciągu może on w tym zakresie liczyć na pomoc rodziny w związku z koniecznością poniesienia kosztów procesu. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło