I SA/Łd 718/25

Dnia 3 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 października 2025 r. nr 1001-IEE.7192.192.2025.3.JW w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionej skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. I SA/Łd 718/25 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2025 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 25 sierpnia 2025 r. którym oddalono skargę J. Ł. (dalej: skarżący, strona, zobowiązany) na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 14 lipca 2025 r. Wójt Gminy Zgierz wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność z tytułu nieuiszczonego, określonego łącznego zobowiązania w podatku rolnym, od nieruchomości lub leśnym za okres od kwietnia do czerwca 2025 r. Następnie wierzyciel przekazał tytuł wykonawczy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Zgierzu, w celu dochodzenia objętej nim należności, w trybie egzekucji administracyjnej. W oparciu o tytuł wykonawczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu, zawiadomieniem z 15 lipca 2025 r., dokonał - za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank A S.A. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone skarżącemu w dniu 18 lipca 2025 r. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie odebrał 15 lipca 2025 r. i w tym samym dniu poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków. Dodatkowo Bank poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Z kolei pismem z 2 sierpnia 2025 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że środki na realizację przedmiotowego zajęcia omyłkowo przekazano na konto Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, który 29 lipca 2025 r. przekazał je - zgodnie z właściwością miejscową - na konto Urzędu Skarbowego w Zgierzu. Otrzymane środki rozliczone zostały na poczet należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] i 30 lipca 2025 r. zakończono prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. W dniu 25 lipca 2025 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu wpłynęło pismo z tej samej daty zatytułowane "Skarga dłużnika na czynności egzekucyjne", w którym skarżący wniósł, na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wskazał, że dokonanie tej czynności miało miejsce z naruszeniem ww. ustawy, tj. zajęcie rachunku bankowego nastąpiło ponad udział w tym rachunku należny dłużnikowi. Wobec powyższego skarżący wniósł o: uchylenie dokonanej czynności ponad 1% udziału dłużnika i zwolnienie pozostałych udziałów w rachunku bankowym spod egzekucji, dopuszczenie dowodu z dokumentu - umowy spółki oraz umowy o prowadzenie rachunku bankowego na okoliczność ustalenia wysokości udziałów poszczególnych wspólników w rachunku bankowym. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu dokonał zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w Banku A, stanowiącego współwłasność wspólników Spółki Cywilnej. W niniejszej sprawie, zarówno z umowy Spółki Cywilnej, jak i umowy o prowadzenie rachunku bankowego wynikają nierówne udziały, należące w 99% do E. B. i w 1% do J. Ł.. Powołując się na definicję rachunku wspólnego zawartą w art. 51 ustawy Prawo Bankowe, skarżący wskazał, że po ustaleniu udziału dłużnika we wspólnym rachunku bankowym - bez względu na tryb uzyskania wiedzy stanowiącej podstawę tego ustalenia - pozostałe udziały objęte zajęciem powinny zostać od niego zwolnione. Do pisma załączono umowę Spółki Cywilnej z 24 maja 2021 r. oraz umowę o prowadzenie rachunku bankowego w Bank A S.A. Postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu oddalił powyższą skargę jako nieuzasadnioną. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, powołując się na 54 i art. 80 u.p.e.a., stwierdził, że czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych przepisów. Przytaczając treść art. 67 § 2 i § 2a oraz w art. 26e § 1 i § 2 u.p.e.a. organ odwoławczy nie stwierdził uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu z 15 lipca 2025 r. spełnia wymogi, określone dla tego rodzaju dokumentów w powołanych powyżej przepisach prawa. Zatem zaskarżona czynność egzekucyjna, która polegała na zajęciu (powyższym zawiadomieniem) wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank A S.A., została dokonana prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W odniesieniu do zarzutów zawartych zarówno w skardze jak i w zażaleniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zauważył, że jak wynika z odpowiedzi udzielonych przez Bank, przyjął on realizację przedmiotowego zajęcia w ramach prowadzonego na rzecz skarżącego rachunku bankowego. Organ egzekucyjny kierując zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego nie miał wiedzy ani o wysokości środków pieniężnych, które są na nim zgromadzone, ani o źródłach ich pochodzenia. To dłużnik zajętej wierzytelności (w tym przypadku Bank A S.A.) w ramach zawartej umowy z posiadaczem rachunku bankowego odpowiada za prawidłową i zgodną z przepisami obowiązującego prawa realizację. Spółka Cywilna nie ma podmiotowości prawnej, dlatego też rachunek bankowy nie jest prowadzony dla niej, a dla jej wspólników. Najczęściej są to osoby fizyczne i wówczas mamy do czynienia z tzw. rachunkiem wspólnym osób fizycznych. Z rachunku bankowego, także wspólnego, może być prowadzona egzekucja administracyjna. Powołując się na art 81 § 1a u.p.e.a. wskazano, że w sytuacji, w której rachunek bankowy jest prowadzony dla kilku podmiotów, np. wspólników spółki cywilnej zajęciu podlegają wszystkie środki znajdujące się na rachunku bankowym, niezależnie od tego jaka ich część jest należna zobowiązanemu. Zatem zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 8911 ustawy Kodeks postępowania cywilnego uznano za nie zasługujący na uwzględnienie. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 października 2025 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: a) art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji nie tylko z majątku dłużnika ale i z majątku osoby trzeciej, która nie była stroną postępowania egzekucyjnego, b) art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez przekroczenie dopuszczalnego zakresu zajęcia poprzez zajęcia środków należących do osoby trzeciej, która nie była stroną postępowania egzekucyjnego, c) art. 38 § 1 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady ochrony osoby trzeciej i skierowanie egzekucji do jej majątku bez zachowania stosownej procedury d) art 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności tj. zajęcie środków należących do osoby trzeciej bez podstawy prawnej, e) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej k.p.a.) poprzez brak należytego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Mając na względzie wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (rozpatrywanej w kontekście wniesionej przez stronę skargi na czynność egzekucyjną), którego współposiadaczem obok zobowiązanego (będącego wspólnikiem spółki cywilnej) jest inna osoba fizyczna, a konkretnie drugi wspólnik spółki cywilnej. Wskazania wymaga, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W myśl art. 54 § 2 u.p.e.a., skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. W ramach skargi na czynności egzekucyjne strona może podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Stosowanie do art. 81 § 1a u.p.e.a., zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany. Przepis art. 80 § 2 stosuje się odpowiednio. W ocenie Sądu, w świetle przytoczonych unormowań, zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana w sposób prawidłowy. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt I CSK 662/11, w którym wskazano, że z treści art. 81 § 1a u.p.e.a. nie wynika, aby przewidziany w nim skutek nie odnosił się do wierzytelności z rachunku wspólnego wspólników spółki cywilnej. Sąd Najwyższy wskazał, że nie ma uzasadnionych podstaw, aby przeszkody do zajęcia wierzytelności z rachunku wspólnego prowadzonego dla wspólników spółki cywilnej, spośród których tylko jeden jest zobowiązanym, upatrywać w przepisach Kodeksu cywilnego. Przepisy te - w razie powołania się na przewidziane w nich okoliczności przez wspólników niebędących dłużnikami (zobowiązanymi) - mogą mieć wpływ na zakres zaspokojenia się wierzyciela z zajętej wierzytelności z rachunku wspólnego. Mogą oni bowiem w określonym terminie żądać wyłączenia zajętej wierzytelności spod egzekucji (art. 38 i art. 44 u.p.e.a.). Wniosku takiego nie usprawiedliwia dostatecznie uzasadnienie projektu nowelizacji art. 81 u.p.e.a. przez uzupełnienie go o dodany art. 81 § 1a, w którym wskazano, że projektowana zmiana ma na celu umożliwienie dokonywania egzekucji z rachunku wspólnego, którego posiadaczami nie są małżonkowie ani wspólnicy spółki cywilnej, a dłużnikiem jest tylko jeden z posiadaczy tego rachunku. Gdyby celem ustawodawcy istotnie było wprowadzenie takiego wyłączenia, to zamiar ten zostałby wyartykułowany expressis verbis. Należy stwierdzić, że ustawodawca rozwiązania takiego jednak nie przyjął, gdyż nie dostrzegł argumentów usprawiedliwiających odmienne uregulowanie dopuszczalności egzekucji z wierzytelności z rachunku wspólnego w egzekucji administracyjnej oraz w egzekucji sądowej. W przypadku egzekucji sądowej, dopuszczalność egzekucji z wierzytelności z rachunku wspólnego dla dłużnika i osób trzecich (wspólników spółki cywilnej) została przewidziana wyraźnie w art. 8911 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.). Trafnie zatem organ odwoławczy przywołuje wyrok Sąd Najwyższy z 6 listopada 2008 r., sygn. akt III CSK 172/08, w którym podkreślono, że w świetle rozwiązań przyjętych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą egzekucji należności podatkowej ze wspólnego rachunku bankowego jest tytuł wykonawczy skuteczny wobec jednego współposiadacza i zajęcie wierzytelności na rachunku wspólnym współposiadacza zobowiązanego może odbywać się w razie spełnienia wymagań określonych w art. 80 ustawy, z którego wynika, że mogą istnieć przeszkody w dokonaniu wpłaty na rzecz wierzyciela egzekucyjnego. Tym samym stwierdzić należy, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest skarżący. Skutek ten powstaje z mocy ustawy niezależnie od tego, czy inne osoby fizyczne będące współposiadaczami zajętego rachunku bankowego zostały wskazane w tytule wykonawczym. Taki skutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest zrozumiały, gdy ma się na względzie, że przedmiotem zajęcia jest wierzytelność, a nie pieniądze znajdujące się na rachunku. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność z rachunku bankowego przejmuje mianowicie uprawnienie zobowiązanego do żądania wypłaty pieniędzy, które znajdują się na rachunku bankowym w chwili jego zajęcia lub które wpłyną w przyszłości na zajęty rachunek - z zastrzeżeniem, że chodzi o kwotę w wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. W ocenie Sądu, przedmiotem zajęcia egzekucyjnego jest uprawnienie zobowiązanego, wynikające z zawartej z bankiem umowy o prowadzenie rachunku bankowego, do żądania wypłaty pieniędzy z rachunku bankowego. Z tego względu dla oceny prawidłowości czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma znaczenia to, że inna osoba fizyczna, w szczególności inny wspólnik spółki cywilnej, jest współposiadaczem zajętego rachunku. Z prawnego punktu widzenia zajęte przez organ egzekucyjny uprawnienie zobowiązanego do żądania wypłaty pieniędzy z rachunku bankowego jest realizowane niezależnie od uprawnień innych współposiadaczy rachunku bankowego. Przytoczone stanowisko jest akceptowane w doktrynie i orzecznictwie (por. wskazywany już wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I CSK 662/11, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 146/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1706/18). Zatem zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany; z kolei uprawnienie do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji przysługuje osobie trzeciej, która rości sobie prawo do tego rachunku, a nie zobowiązanemu co powoduje w konsekwencji, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 26 § 1 art. 80 § 1 art. 38 § 1 u.p.e.a. i art 64 Konstytucji RP są niezasadne. Niezależnie od zarzutów skargi Sąd stwierdza, że wystosowane zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spełniają wszystkie warunki formalne. Zawierają bowiem wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 i art. 67 § 2a u.p.e.a. W ocenie Sądu bezpodstawne są również zarzuty zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ponieważ stan fatyczny został ustalony w stopniu pozwalającym na prawidłowe zastosowania omawianych norm prawa materialnego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. ds