I SA/Łd 732/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-08-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi może być uwzględniony, gdy strona kwestionuje sam fakt rozpoczęcia biegu terminu z powodu wadliwego doręczenia decyzji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może przywrócić terminu, który nie rozpoczął biegu z powodu wadliwego doręczenia. Wniosek o przywrócenie terminu służy sytuacji, gdy strona nie dokonała czynności w terminie mimo jego rozpoczęcia, a uchybienie było niezawinione. Kwestionowanie samego rozpoczęcia biegu terminu powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie wniosku o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazano wadliwe doręczenie decyzji, polegające na braku pozostawienia zawiadomienia o przesyłce. Strona twierdziła, że termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu, a dowiedziała się o decyzji dopiero podczas przeglądania akt sprawy. Organ podatkowy wniósł o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2010 p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 16 czerwca 2017 r. K. B. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2010, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zgodnie z adnotacjami znajdującymi się na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję pierwsza próba doręczenia przesyłki nastąpiła w dniu 24 kwietnia 2017 r., a zatem doręczenie przez tzw. awizo nastąpiło w dniu 8 maja 2017 r. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 8 czerwca 2017 r. Pełnomocnik strony oświadczył, że o wydanej decyzji dowiedział się w dniu 12 czerwca 2017 r. podczas przeglądania akt sprawy (oświadczenie pełnomocnika w aktach podatkowych). We wskazanym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu 16 czerwca 2017 r., a zatem w ocenie pełnomocnika, przed upływem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wnioskodawca stwierdził, że składa wniosek z ostrożności procesowej ponieważ w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki domniemania doręczenia decyzji, o których stanowi art. 150 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik zarzucił, że skarżący nie został zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki u operatora pocztowego, co wyklucza skuteczność fikcji doręczenia. Nie można również przypisać skarżącemu winy, że w uchybił terminowi do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że próba doręczenia zgodnie z adnotacją na kopercie nastąpiła na adres prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej tj. w Ł. przy ul. A. 26. Na kopercie znajduje się pieczątka doręczyciela "adresata nie zastałem", jednakże z adnotacji doręczyciela nie wynika, gdzie umieścił on zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki u operatora pocztowego. Wnioskodawca wyjaśnił, że pod wskazanym wyżej adresem działalność gospodarczą prowadzi szereg przedsiębiorców. Ponieważ przedsiębiorstwo skarżącego jest czynne codziennie w godzinach od 8 do 16, w siedzibie przedsiębiorstwa nie ma oddawczej skrzynki pocztowej. Nie ma bowiem takiej sytuacji, że w biurze nie ma żadnego pracownika. W godzinach pracy biura zawsze przebywa w nim kilku pracowników. Na terenie posesji znajduje się również zakład produkcyjny skarżącego. Skarżący konsekwentnie twierdzi, że ani w drzwiach biura jego przedsiębiorstwa, ani w innym widocznym miejscu przy wejściu na posesję, nie zostało pozostawione zawiadomienie, o którym stanowi art. 150 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca oświadczył, że zawsze odbiera korespondencję, szczególnie że spodziewa się doręczenia decyzji wymiarowych wydanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Decyzja w sprawie podatku od towarów i usług została doręczona stronie w dniu 24 maja 2017 r. W ocenie wnioskodawcy z uwagi na to, że nie doszło skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, za dzień doręczenia zaskarżonej decyzji powinien być uznany dzień 12 czerwca 2017 r., czyli dzień w którym pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, organ podatkowy podniósł, że twierdzenia wnioskodawcy, iż skarżący nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej jak również, że korespondencja jest każdorazowo odbierana przez skarżącego lub pracowników, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w niniejszej sprawie, w toku postępowania odwoławczego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy skierował do skarżącego, na adres ul. A. 26 w Ł., pięć przesyłek pocztowych, z których cztery podlegały procedurze awizowania i zostały odebrane w placówce pocztowej. Zgodnie z potwierdzeniami odbioru, podobnie jak w przypadku zaskarżonej decyzji, zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczano pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że zapoznanie się pełnomocnika z treścią decyzji nie niweczy skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Skuteczne doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, przy czym doręczenie następuje w sposób przewidziany w obowiązujących przepisach, a nie w związku z zapoznaniem się z treścią pisma przez stronę. Przy piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. oznaczonym jako uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik strony skarżącej przedstawił wyjaśnienia otrzymane od Poczty Polskiej w odpowiedzi na skargę dotyczącą doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Wskazał, że zgodnie z informacjami zawartymi w pismach Poczty Polskiej Polskiej pierwsza próba doręczenia nastąpiła w dniu 24 kwietnia 2017 r., zaś w dniu 2 maja 2017 r. doręczyciel zawiadomił powtórnie o pozostawieniu pisma do odbioru w placówce pocztowej. Okoliczność tę skarżący kwestionuje, bowiem cała korespondencja, która jest kierowana do strony jest odbierana na bieżąco bezpośrednio przez upoważnionego pracownika lub przez stronę w wyniku pozostawionego zawiadomienia (awizo). Następnie skarżący zarzucił błędy w ustaleniach Poczty Polskiej, bowiem w dniu 2 maja 2017 r. powtórne zawiadomienie nie mogło zostać pozostawione upoważnionemu pracownikowi, gdyż przedsiębiorstwo skarżącego było w tym dniu nieczynne. Nie pozostawiono również żadnego zawiadomienia, co wynika z monitoringu przed wejściem do siedziby przedsiębiorstwa. Wnioskodawca podniósł, że w drugim z pism Poczta Polska przyznała, że listonosz obsługujący rejon zastępował stałego listonosza i niemożliwe jest uzyskanie wyjaśnień odnośnie okoliczności pozostawienia zawiadomienia powtórnego. Pełnomocnik podniósł również, że naczelnik placówki pocztowej została zobligowana do przeprowadzenia rozmowy służbowej z doręczycielem w celu przypomnienia zasad doręczenia oraz zobligowania doręczyciela do rzetelnego wykonywania powierzonych obowiązków służbowych. Powyższe oznacza, że istniały nieprawidłowości podczas doręczania przesyłki zawierającej skarżoną decyzję, skoro wyciągnięte zostały konsekwencje służbowe wobec doręczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). W ocenie sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony w niniejszej sprawie, nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że nie wiedziała o próbach doręczenia przesyłki przez pracownika Poczty Polskiej, ponieważ doręczyciel nie pozostawił zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, względnie z adnotacji doręczyciela na przesyłce, nie wiadomo gdzie pozostawił zawiadomienia. Innymi słowy skarżący nie złożył skargi w terminie ponieważ nie wiedział o dwukrotnie podejmowanych próbach doręczenia decyzji. Zdaniem autora wniosku powyższa okoliczność świadczy o niezawinionym uchybieniu terminu przez skarżącego oraz o tym, że nie można przyjąć, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję, została skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do argumentów podważających prawidłowość doręczenia, stwierdzić należy, że argumenty te nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, ponieważ skoro strona kwestionuje prawidłowość doręczenia (i domaga się uznania, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło dopiero w dniu zapoznania się pełnomocnika z treścią decyzji, tj. w dniu 12 czerwca 2017 r.), to tym samym nie można twierdzić, że uchybiono terminowi do dokonania czynności procesowej. Instytucja przywrócenia terminu natomiast ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec (postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I FZ 366/14, LEX nr 1538439). Innymi słowy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności nie służy wykazaniu, że termin nie rozpoczął biegu ze względu na wadliwe doręczenie, ani temu, że strona dokonała czynności w terminie. Wobec powyższego sąd rozważył argumenty wnioskodawcy w kontekście przesłanek wynikających z cytowanych na wstępie przepisów regulujących warunki przywrócenia terminu. Sąd przyjął, że wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., przyjmując, że przyczyna uchybienia terminu (tj. niewiedza o wydaniu i doręczeniu decyzji) ustała w dniu 12 czerwca 2017 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, co znajduje potwierdzenie w pisemnym oświadczeniu pełnomocnika skarżącego, znajdującego się w aktach podatkowych sprawy. Sąd zauważa jednak, że twierdzenie pełnomocnika o tym, że dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu 12 czerwca 2017 r. nie jest wiarygodne, ponieważ z załączonego do akt sądowych pełnomocnictwa (karta 20) datowanego na dzień 10 czerwca 2017 r. wynika, że pełnomocnik znał datę i numer zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta nie ma wpływu na zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek został bowiem złożony w dniu 16 czerwca 2017 r. W ocenie sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu było niezawinione. W szczególności, w świetle wyjaśnień operatora pocztowego, jako mało prawdopodobne uznać należy twierdzenie wnioskodawcy, że skarżący nie otrzymał zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Z pisma Poczty Polskiej z dnia 26 czerwca 2017 r. wynika, że codzienną praktyką w przedsiębiorstwie skarżącego było odbieranie tylko części korespondencji doręczanych przez operatora pocztowego. Naczelnik urzędu pocztowego wyjaśniła bowiem, że upoważniony pracownik skarżącego nie odbiera wszystkich przesyłek wręczanych przez listonosza. Pracownik przyjmuje tylko część przesyłek zaś resztę każe awizować by właściciel zdecydował o ich odbiorze. W tym drugim przypadku listonosz pozostawia awizo pracownikowi skarżącego. W tej sytuacji zarzuty kierowane pod adresem doręczyciela, że nie wskazał na przesyłce, gdzie pozostawił zawiadomienie, tj. czy umieścił je w skrzynce oddawczej, czy też w drzwiach, bądź innym miejscu wskazanym w art. 150 Ordynacji podatkowej, należy uznać za niezasadne. Na uwzględnienie nie zasługują również wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności mające świadczyć o tym, że zawiadomienia o próbach doręczenia korespondencji nie mogły być umieszczane w skrzynce oddawczej, bowiem skarżący takowej nie posiada, oraz że pracownicy skarżącego są codziennie obecni w biurze przedsiębiorstwa. Z powyższego wynika, że zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki było sporządzane, mimo obecności pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji. Podkreślić należy, że skarżący nie zakwestionował wyjaśnień operatora pocztowego o wybiórczym odbieraniu korespondencji przez pracowników skarżącego. Przyjąć zatem należy, że istotnie taka praktyka (niezgodna z zasadami doręczania przesyłek) w zakresie odbioru korespondencji miała miejsce. W tej sytuacji nie zaskakuje, że naczelnik urzędu pocztowego została zobligowana do przeprowadzenia z doręczycielem rozmowy służbowej w celu przypomnienia zasad doręczania korespondencji. Okoliczność ta nie świadczy, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy (uzupełnienie wniosku o przywróceniu terminu) o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe sąd ocenił, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi było niezawinione i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia uchybionego terminu. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło