I SA/Łd 733/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz K. K. kwotę 1.477 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/Łd 733/13 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. ustalającą K. K. wymiar za rok 2013 podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Burmistrz Miasta Ł. decyzją wymiarową z dnia [...]. ustalił podatnikowi wymiar za rok 2013 podatku od nieruchomości położonej w Ł. w wysokości 6.914,00 zł. K.K., złożył odwołanie od wskazanej decyzji. Podniósł, że sporny grunt nie jest wykorzystywany w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a na spornej nieruchomości nie znajdują się już budowle. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów K. K. jest użytkownikiem wieczystym gruntu oznaczonego jako działki nr 1851/5 i nr 1852/7 o łącznej powierzchni 0,8421 ha oraz zgodnie z wypisem z rejestru budynków jest właścicielem budynku o pow. 0,668 ha położonego na działce nr 1852/4. Jak wynika natomiast z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wniesionej do organu I instancji w dniu 26.01.2010 r. przez K. K. na właściwym formularzu, powierzchnia gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 0,8421 ha. Dodatkowo podatnik wskazał, iż na gruncie objętym podatkiem od nieruchomości znajdują się budowle o wartości 34.132 zł (wartość, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Zgodnie natomiast z § 1 pkt 1 lit a) Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Ł. 2012 r. poz. 4111) określa się następujące stawki podatku od nieruchomości obowiązujące na terenie Gminy Miasta Ł. od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,74 zł od 1 m2 powierzchni. Natomiast zgodnie z § 1 pkt 3 ww. uchwały stawki podatku od nieruchomości obowiązujące na terenie Gminy Miasta Ł. od budowli wynoszą 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podatek od budowli w wysokości 682,64 zł oraz podatek od gruntu w wysokości 6.231,54 zł oraz ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2013 w wysokości 6.914,00 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w których skarżący kwestionuje charakter oraz sposób wykorzystania nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją, organ stwierdził, iż kluczowe w tej sprawie są informacje złożone przez podatnika, które korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w niej danych, jednakże podlegają weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu poprzedzającym ustalenie zobowiązania. W związku z powyższym organ I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na ewidencji uzyskanej ze starostwa oraz informacji złożonych przez skarżącego na właściwym formularzu, zgodnie z którymi sporny grunt związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku zmiany stanu faktycznego, który stanowi podstawę ustalenia podatku od nieruchomości, podatnik winien złożyć ww. informację. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił uznać, więc należy, iż zgłoszone przez niego dane są prawidłowe. Organ wskazał ponadto, iż strona kwestionująca dane zawarte w ewidencji gruntów może wystąpić, w trybie przewidzianym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, o korektę tych danych. Następnie w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych w ewidencji można wnosić o wzruszenie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązań podatkowych. Decyzja SKO w S. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez podatnika, który wniósł o jej uchylenie i oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, polegające na: 1. naruszeniu art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i niemerytoryczny, a tym samym nie budzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności poprzez: a. przyjęcie jako merytoryczną podstawę decyzji wypisu z rejestru budynków, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu mapy ewidencyjnej stanowiącej element Ewidencji Gruntów i Budynków. b. przyjęcie jako merytoryczną podstawę decyzji informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez Skarżącego 26 czerwca 2010r. 2. naruszeniu art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego. 3. naruszeniu art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie Stronie stosownego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. 4. naruszeniu art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niekompletny polegające na: a. pominięciu dowodu z mapy zasadniczej wydanej przez Starostwo Powiatowe w Ł. w dniu 22 września 2009r. na okoliczność braku, na nieruchomości należącej do Skarżącego, budowli podlegających opodatkowaniu. b. pominięciu dowodu z wizji lokalnej nieruchomości położonej w Ł, przy ul A nr 2, na okoliczność braku, na nieruchomości należącej do Skarżącego, budowli podlegających opodatkowaniu. c. pominięciu dowodu z przesłuchania Strony na okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej na gruntach będących przedmiotem opodatkowania. d. pominięciu okoliczności wynikających z mapy ewidencyjnej element Ewidencji Gruntów i Budynków. 5. naruszeniu art. 188 Ordynacji podatkowej podatkowa poprzez: a. pominięcie dowodu z mapy zasadniczej wydanej przez Starostwo Powiatowe w Ł. w dniu .[...] na okoliczność braku, na nieruchomości należącej do Skarżącego, budowli podlegających opodatkowaniu. b. pominięcie dowodu z wizji lokalnej nieruchomości położonej w Ł, przy ul. A nr 2, na okoliczność braku, na nieruchomości należącej do Skarżącego, budowli podlegających opodatkowaniu. c. pominięcie dowodu z przesłuchania Strony na okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej na gruntach będących przedmiotem opodatkowania. 6. naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności wynikających z mapy ewidencyjnej stanowiącej element Ewidencji Gruntów i Budynków. 7. naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez: a. przyjęcie, że Ewidencji Gruntów i Budynków przysługuje szczególna moc dowodowa co do faktu położenia na nieruchomości, dla której jest prowadzona, budowli. b. pominięcie okoliczności wynikających z mapy ewidencyjnej stanowiącej element Ewidencji Gruntów i Budynków. 8. naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie Stronie stosownego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej "p.p.s.a." (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. Nr 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Według przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W analizowanej sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; dalej "O.p." (j.t. Dz. U. 2012. 749 ze zm.), mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. W omawianej sprawie istotą sporu jest kwestia zasadności ustalenia przez organ podatkowy wysokości podatku od nieruchomości na 2013 r. wobec przyjęcia, że na kwotę tego podatku składają się kwoty podatku: - od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (8421 m. kw.), zgodnie z informacją skarżącego z 26.01.2010 r. w sprawie podatku od nieruchomości na 2010 r., - od budowli o wartości 34.132,00 zł, także zgodnie z powyższą informacją. Organ odwołał się także do wypisu z rejestru gruntów z 28.02.2013 r. i wypisu z rejestru budynków z 28.02.2013 r. Sąd rozpoznający sprawę akceptuje prezentowany w orzecznictwie pogląd, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej "p.g.k." (j.t. 2010.193.1287. ze zm.), nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki. Zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (v. wyrok NSA z 10.06.2012 r. II FSK 2241/10, LEX nr 1244191). Należy jednak zwrócić uwagę, że wskazana ewidencja jest wiążąca dla gruntów i budynków, a nie budowli, co słusznie podniósł skarżący. Z ewidencji wynika, że na gruncie posadowione są budynki o funkcji zbiorników, silosów oraz budynki magazynowe o pow. zabudowy 668 m. kw. Natomiast w informacji podatnika z dnia 26.01.2010 r. nie wskazano w ogóle budynków (wcześniej podatnik informował o rozbiórce części budynków). Podatnik wskazał w tej informacji budowle o wartości 34.132,00 zł. W odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji podniósł, że na gruncie nie ma żadnych budowli, a zatem ustalenie podatku od budowli jest niezasadne. Zgodnie z art.5 ust.1 pkt.2 i pkt.3 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, dalej "u.p.o.l." (j.t. Dz.U. 2010.95.613 ze zm.), stawki podatku od budynków określane są w odniesieniu do ich pow. użytkowej, a stawki podatku od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określane są w odniesieniu do ich wartości. Co do zasady budzi zatem wątpliwość prawidłowość ustalenia wysokości podatku z pominięciem ujętych w ewidencji budynków. Konieczne jest tu wyjaśnienie przy uwzględnieniu innych dokumentów urzędowych obok ewidencji budynków, map stanowiących element ewidencji gruntów i budynków, czy wskazana w informacji podatnika wartość budowli, to wartość sklasyfikowanych w ewidencji jako budynki – zbiorników, silosów i magazynów, czy innych budowli. Podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja nie jest wobec treści art.21 ust.1 p.g.k. wiążąca dla budowli. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Natomiast art. 21 § 5 O.p. stanowi, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. W ocenie Sądu informacja stanowi deklarację podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 5 O.p. W postępowaniu wymiarowym ma więc zastosowanie art. 21 § 5 O.p. Przepis ten kreuje więc zasadę domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej, co oznacza, że to organ musi podważyć ich prawdziwość, nie zaś podatnik udowadniać prawdziwość złożonej informacji. Powyższa regulacja wprowadza jednak dwa wyjątki od wskazanej na wstępie zasady. Po pierwsze - przepisy szczególne mogą przewidzieć inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego. Po drugie - dane zawarte w deklaracji mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego są niezgodne ze stanem faktycznym, co stwierdzono w toku postępowania. Wobec treści tego przepisu Sąd nie podziela poglądów, wg których - jeżeli podatnik nie wywiąże się z obowiązku informowania organu podatkowego o zmianach mających wpływ na wysokość opodatkowania, to organ jest uprawniony do dokonania wymiaru na podstawie danych wynikających z wcześniej złożonego wykazu, nawet gdy są one już niezgodne z rzeczywistością. Skoro zatem w odwołaniu podatnik podnosi, że na spornym gruncie nie było już w analizowanym roku podatkowym żadnych budowli, to decyzja organu I instancji winna zostać uchylona w celu ustalenia w postępowaniu podatkowym prawidłowego stanu faktycznego w odniesieniu do budowli. Odnosząc się do problemu czy opodatkowany grunt jest związany z działalnością gospodarczą przypomnieć należy, że zgodnie z art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sąd podziela zaprezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, że gramatyczna wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. mogłaby prowadzić do wniosków, że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę bez względu na sposób jej wykorzystywania, czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w przypadku przedsiębiorców nie będących osobami. Jednak w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi sprawa nie jest już tak jednoznaczna. Podmiot taki występuje w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba można powiedzieć prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle u.p.o.l. w zakresie podatku od nieruchomości. Należy więc stwierdzić, że nieruchomości będące w posiadaniu osoby fizycznej, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., tj. nie są i potencjalnie nie mogą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo, winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki podstawowej (v. wyrok NSA z 12.06.2012 r. II FSK 2288/10 LEX nr 1216595). W analizowanej sprawie podatnik wskazał co prawda także w ostatniej złożonej informacji ze stycznia 2010 r., że są to grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i za lata, w którym ten związek faktycznie występował płacił ustalony podatek. Ocena, czy grunt ten można uznać za związany z działalnością gospodarczą w analizowanym roku podatkowym wymaga ustalenia czy nieruchomość gruntowa wchodzi w skład przedsiębiorstwa skarżącego i jest związana z działalnością gospodarczą, czy została nabyta do majątku osobistego. Istotne tu będzie ustalenie czy Skarżący wprowadził przedmiotową nieruchomość do ewidencji środków trwałych, czy dokonywano odpisów amortyzacyjnych, czy wliczono jakiekolwiek wydatki w poczet kosztów uzyskania przychodu, czy wliczono w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w poczet pośrednich lub bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów, jakiekolwiek nakłady na nieruchomość. Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w powyższym zakresie czyni zasadnymi zarzuty naruszenie przepisów postępowania podatkowego wskazanych w skardze, to jest art.121, 187§ 1, 191 O.p. Ewentualne naruszenie art..200 O.p. mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji gdyby skarżący wykazał, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie włączenia do akt sprawy istotnych i konkretnych dowodów (art.145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. Brak wskazania takich dowodów czyni powyższy zarzut niezasadnym w świetle treści przywołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1.lit.c p.p.s.a. Na podstawie art.152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art.200 w zw. z art.205 § 2 ustawy. IB