I SA/Łd 735/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Janicki sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym i orzeczenia o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu wykonania obowiązku oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia I. S., uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] i orzekł o uznaniu za nieuzasadniony zarzut wykonania zobowiązania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] września 2013 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wystawił na I. S. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący opłatę za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC za 2012 r. Wskazany tytuł wykonawczy został następnie skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W., celem realizacji w trybie egzekucji administracyjnej. W celu dochodzenia należności objętej ww. tytułem wykonawczym, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Przedmiotowe zawiadomienie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...]) zostało doręczone w dniu 13 listopada 2013 r. zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanemu. Natomiast pismem z dnia 22 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. poinformował organ egzekucyjny, że wysokość świadczenia od 1 grudnia 2013 r. wynosi miesięcznie 3.400,90 zł oraz że potrącenie zostało wprowadzone począwszy od należności za grudzień 2013 r. W dniu 19 listopada 2013 r. I. S. złożył w Urzędzie Skarbowym Ł. –W. pismo, w którym wniósł o "wstrzymanie egzekucji" objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Wskazał również, że opłatę za 2012 r. uiścił, na potwierdzenie czego załączył kserokopię potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia. W związku z tym zarzucił, że tytuł wykonawczy jest niezgodny z rzeczywistością oraz wniósł o "odroczenie egzekucji". W dniu [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. wydał postanowienie, którym wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] do czasu rozpatrzenia wniesionego zarzutu. W związku z tym, pismem z tego samego dnia organ egzekucyjny poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o wstrzymaniu zajęcia dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Kolejnym pismem z dnia 29 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. wystąpił do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego. W dniu [...] stycznia 2014 r. Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wydał postanowienie, którym uznał za niezasadny zarzut z dnia [...] listopada 2013 r. oraz uznał za zasadne kontynuowanie postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia podatnika, w dniu [...] lutego 2014 r. Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wydała postanowienie, w którym uznała ww. zażalenie za niezasadne oraz uznała za zasadne kontynuowanie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i orzekł o uznaniu za nieuzasadniony zarzut wykonania zobowiązania. Organ odwoławczy wskazał w szczególności, że w kontekście argumentacji podniesionej przez zobowiązanego w piśmie z dnia 19 listopada 2013 r., tj. iż opłata za 2012 r. została uiszczona oraz zajętego przez wierzyciela stanowiska w zakresie spełnienia przez zobowiązanego obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, nieprawidłowym było rozpatrzenie przez organ egzekucyjny zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., jako zarzut nieistnienia obowiązku, zamiast zarzut wykonania obowiązku. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. z dnia [...] i orzeczenie co istoty sprawy. Zdaniem organu odwoławczego w analizowanej sprawie znajduje zastosowanie art. 34 § 1 u.p.e.a. Z zawiadomienia nadesłanego przez Urząd Miasta Ł., wynika, że w dniu 2 lipca 2012 r. dokonano kontroli, podczas której I. S., posiadacz pojazdu marki Toyota numer rejestracyjny [...], nie okazał dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. W wyniku prowadzonych dodatkowych czynności wyjaśniających, ustalono, że pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu na terytorium RP dokonano w dniu 14 czerwca 2012 r., a umowa ubezpieczenia OC została zawarta z zakładem ubezpieczeń na okres od dnia 16 sierpnia 2012 r. do 15 sierpnia 2013 r. W związku z tym, na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.), dalej: "u.u.o.", w dniu 4 stycznia 2013 r. skierowano do strony wezwanie do przedstawienia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC, zgodnie z przepisami ww. ustawy, wykazania braku istnienia takiego obowiązku, bądź do uiszczenia opłaty za jego niespełnienie. Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wskazał również, że na etapie postępowania dobrowolnego, I. S. nadesłał dokumenty potwierdzające jedynie ustalony już wcześniej stan faktyczny oraz kilkakrotnie wnosił o umorzenie opłaty, argumentując to nieświadomością niespełnienia obowiązku oraz swoim stanem zdrowia. Mimo propozycji ze strony UFG rozłożenia należności na raty lub nadesłania dokumentów uzasadniających trudną sytuację materialną lub życiową, nigdy takich dokumentów nie nadesłał. Mając na uwadze powyższe, wierzyciel uznał, że I. S., zawierając umowę ubezpieczenia OC w dniu 16 sierpnia 2012 r., uchybił dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 1 u.u.o., obligującej posiadacza pojazdu do zawarcia stosowanej umowy ubezpieczenia najpóźniej w dniu jego pierwszej rejestracji na terytorium RP, w związku z czym dochodzenie przez Fundusz opłaty było w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wobec rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] marca 2013 r., bezprzedmiotowy stał się wniosek zawarty w tym środku odwoławczym o wstrzymanie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia w ZUS I Oddział w Ł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, I. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu oświadczył, że nikomu nie jest winien żadnej złotówki. Podniósł, iż udowodnił, że za 2012 r. ubezpieczenie zostało zapłacone "i takie zobowiązanie nie istnieje - tytuł wykonawczy jest fałszywy i niezgodny z prawdą." Zarzucił również, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie przesłał żadnego upomnienia o zamiarze skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz że chce wyłudzić kwotę ponad 3.170,20 zł. W ocenie zobowiązanego, takie zobowiązanie nie istnieje i jest niezgodne z tytułem wykonawczym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Skutkiem okazania takich dowodów jest również obowiązek odstąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora od czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.). Podstawą rozpoznania zarzutu w omawianej sprawie było pismo skarżącego z 19 listopada 2013 r., w którym wniósł o wstrzymanie egzekucji objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Wskazał również, że opłatę za 2012 r. uiścił, na potwierdzenie czego załączył kserokopię umowy ubezpieczenia pojazdu. W związku z tym zarzucił, że tytuł wykonawczy jest niezgodny z rzeczywistością oraz wniósł o odroczenie egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego zostało wykazane, że stanowisko skarżącego jest błędne, gdyż na dzień dokonania kontroli (2 lipca 2012 r.), skarżący nie miał zawartej umowy ubezpieczenia obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, a umowę taką zawarł dopiero od dnia 16 sierpnia 2012 r. Sankcją za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia była opłata o charakterze karnym, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.u.o., objęta tytułem wykonawczym załączonym do akt sprawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpoznawaniu zarzutów opartych w szczególności na podstawie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., wskazując na to, że organ niebędący jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W sprawie zajęcia stanowiska, w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., wierzyciel jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu na podstawie dokonanej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu należy uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Op 391/07, LEX nr 524688). W omawianej sprawie tak właśnie było, wierzyciel wyraził swoje stanowisko, uznając, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu (postanowienie Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z [...] stycznia 2014 r. oraz postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wydane w wyniku rozpatrzeniu zażalenia skarżącego od postanowienia Zarządu). W tych okolicznościach postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, stwierdzając w uzasadnieniu, iż wierzyciel wykazał istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z czym należy się zgodzić. Orzekając reformatoryjnie, Dyrektor Izby Skarbowej w gruncie rzeczy uściślił tylko stanowisko organu pierwszej instancji, przyjmując, że nieuzasadniony jest zarzut wykonania obowiązku. W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej kwalifikacji pisma skarżącego stanowiącego wniesienie zarzutu, w którym skarżący stwierdził, że opłatę uiścił, załączając umowę ubezpieczenia pojazdu zawartą w terminie późniejszym niż dzień kontroli, co oczywiście nie jest tożsame z uiszczeniem opłaty, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.u.o. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji. m.m.