I SA/Łd 742/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D.-K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W dniu 16 czerwca 2017 r. M. D.-K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z 29 września 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz ustalił, że strona jest osobą rozwiedzioną. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Źródłem utrzymania strony jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.780 zł netto. Córka nie uzyskuje alimentów od ojca. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni około 98 m2 o wartości 300.000 zł. Z oświadczenia wynika, że nie posiada innego majątku. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą około 708 zł (ogrzewanie 360 zł miesięcznie, woda - 60 zł, internet - 49 zł, odpady - 47 zł, energia elektryczna - 160 zł ubezpieczenie domu - 28 zł). Dodatkowo skarżąca obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 800 zł na rzecz swojego syna. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego strony wynika, że uzyskuje ona także dodatkowe wynagrodzenie z tytułu nadgodzin w wysokości około 100 zł miesięcznie, a także, że na dzień złożenia formularza PPF na rachunku bankowym dysponowała kwotą 1.980 zł mimo dokonanej w tym dniu wypłaty gotówkowej w wysokości 2.000 zł. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 8 listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 20 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na wskazaną na wstępie decyzję. Pismem z 24 maja 2018 r. strona złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych, w szczególności o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF strona podała, że jest samotną matką. Wychowuje trzynastoletnią córkę. Płaci alimenty na rzecz syna w wysokości 800 zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.400 zł (netto). Spłaca pożyczkę, którą zaciągnęła na spłatę zaległości podatkowych swoich i męża. Były mąż skarżącej nie płaci alimentów na rzecz dzieci. Nie posiada majątku i nie pracuje. Skarżąca oświadczyła, że nie przysługują jej świadczenia z ośrodka pomocy społecznej, z funduszu alimentacyjnego, ani świadczenie wychowawcze 500+. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i córką. Posiada dom o powierzchni 100 m2 o wartości 350.000 zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.400 zł. Wśród zobowiązań i wydatków stałych wymieniła: kredyt – 500 zł, alimenty – 800 zł, woda – 120z ł, energia elektryczna – 200 zł, ogrzewanie węglem – 5.000 zł, internet – 49 zł, telefon – 120 zł, podatek od nieruchomości – 460 zł rocznie, ubezpieczenie – 420 zł, wywóz nieczystości – 50 zł, leczenie córki – 80 zł, dojazdy do pracy – 300 zł, wyżywienie – 1.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przedstawiony powyżej wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych złożonym przez stronę w niniejszej sprawie. Po raz pierwszy skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w skardze skierowanej do WSA w Łodzi. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 29 września 2017 r. skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Zgodnie z art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm., powoływanej dalej w skrócie jako: P.p.s.a.) jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, zarządzenia i postanowienia, o których mowa w § 1 (m.in. postanowienia w przedmiocie prawa pomocy), mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Wobec złożenia przez skarżącą drugiego wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, należało go zakwalifikować, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje referendarza do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą referendarza jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 P.p.s.a. nie będzie możliwe. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 P.p.s.a. referendarz sądowy jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. W ocenie referendarza z porównania sytuacji majątkowej przedstawionej przez skarżącą w obu wnioskach o przyznanie prawa pomocy wynika, że okoliczności faktyczne nie uległy takiej zmianie, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy i uwzględnienie wniosku. Zmianie uległa sytuacja rodzinna skarżącej. Z pierwszego wniosku wynika, że skarżąca pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z córką, podczas gdy w drugim wniosku oświadczyła, że mieszka z córką i z synem. Zwiększeniu uległy zobowiązania skarżącej. Z aktualnie złożonego wniosku wynika, że skarżąca zaciągnęła pożyczkę na spłatę zobowiązań podatkowych i spłaca z tego tytułu raty w wysokości 500 zł. Równocześnie zwiększyły się zarobki skarżącej. Wynagrodzenie skarżącej wynosi aktualnie 3.400 zł, podczas gdy w roku ubiegłym skarżąca zarabiała 2.700 zł. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając to, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest uzasadniony i nie zachodzą podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie. Wobec powyższego na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Ake.