I SA/Łd 748/09
WyrokWSA w Łodzi2009-12-09
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe spółki z o.o. niezapłacone w terminie przez spółkę stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 116 § 1 w związku z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, za którą odpowiada członek zarządu takiej spółki?Ratio decidendi
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe spółki z o.o. niezapłacone w terminie płatności przez spółkę nie stanowi zaległości podatkowej w rozumieniu art. 116 § 1 w związku z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, za którą odpowiada członek zarządu takiej spółki. Organ podatkowy błędnie objął zaskarżoną decyzją zarówno zaległości podatkowe, jak i należności nie stanowiące zaległości podatkowych, nie rozgraniczając tych kwot i orzekając o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za wszystkie te należności.Stan faktyczny
Skarżący, J.B., członek zarządu spółki A Sp. z o.o., został obciążony decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. solidarną odpowiedzialnością za zaległości spółki w podatku od towarów i usług. Organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym przedawnienie prawa do wydania decyzji oraz błędne zaliczenie dodatkowego zobowiązania podatkowego do zaległości, za które ponosi odpowiedzialność. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i określił, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 09 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 995 (dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. B. - członka zarządu A Sp. z o. o. z siedzibą w D. ul. [...] za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za okres kwiecień – czerwiec 2001 r. i wrzesień 2001 r. oraz styczeń, kwiecień i maj 2002 r. w łącznej kwocie 33.155,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 12.730,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 1.522,80 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r. Analogiczną decyzję z dnia [...] r. znak : [...] skierowano do drugiego członka zarządu B. Ł. - wiceprezesa Spółki.
W toku postępowania ustalono, że A Sp. z o. o. siedzibą w D. została zawiązana [...] r., zarejestrowana pod nr [...] w Sądzie Rejonowym w Skierniewicach, a następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w Łodzi z 11.02.2002 r. sygnatura sprawy [...] wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców pod nr [...]. Zarząd Spółki stanowili J. B. - Prezes Zarządu i B. Ł. - Wiceprezes Zarządu.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. określił A Sp. z o. o. w D. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty do przeniesienia oraz ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2001 i 2002.
Organ stwierdził również, że Spółka nie uiściła zobowiązań podatkowych, a zatem, zgodnie z brzmieniem art. 51 Ordynacji podatkowej, uznał, że przerodziły się one w zaległości podatkowe. Na wyżej wymienione zaległości podatkowe wystawione zostały tytuły wykonawcze, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. działając jako organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym Ziemi [...] O/Ł., Raiffeisen Bank Polska S.A. O/Ł. i Banku Pocztowym S.A. CRS w B. Zajęcia w ww. bankach okazały się nieskuteczne, ponieważ Spółka w bankach tych nie posiadała rachunków. Dodatkowo na podstawie zawiadomienia z [...] r. Nr [...] zajęto wierzytelności z tytułu dostaw usług w B, która pismem z 29 maja 2007 r. poinformowała, że wszystkie zobowiązania wobec Spółki zostały rozliczone w październiku 2006 r., a ponadto ustalono warunki zawieszenia umowy o świadczenie usług dydaktycznych od 1 listopada 2006 r. Organ egzekucyjny podejmował także działania w celu skierowania egzekucji do majątku ruchomego pod adresem siedziby Spółki, tj. w D. ul. [...] oraz w miejscach prowadzenia działalności w Ł. ul. [...], w Ł. ul. [...] i T. M. ul. [...], ale nie przyniosły one oczekiwanych rezultatów. Z ustaleń organu egzekucyjnego wynika, że pod ww. adresami Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, natomiast w siedzibie Spółki posesja jest zamknięta, a budynki opuszczone bez śladów działalności. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego uzyskano również informacje, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów, Spółki z o.o. A nie odnaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych i nie figuruje ona w ewidencji gruntów powiatu [...], natomiast Spółka nabyła prawo własności działki numer [...] położone w Ł. przy ul. [...] oraz bez numeru [...] i [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Prawo własności działki nie zostało jednak ujawnione, co skutkowało przeszkodą prawną do zastosowania egzekucji z nieruchomości. Ponadto pismem z 27.02.2007 r. (doręczonym 5.03.2007 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wezwał J. B. - prezesa Spółki, zaś pismem z 27.02.2007 r. znak: [...] (doręczonym 6.03.2007 r.) B. Ł. - wiceprezesa Spółki do wskazania aktualnych miejsc wykonywania działalności gospodarczej, przedłożenia wykazu środków trwałych i miejsca ich przechowywania, w przypadku gruntów – wskazania numeru księgi wieczystej oraz Sądu, w którym jest ona prowadzona, przedłożenia spisu wierzytelności i innych praw majątkowych Spółki, rachunków bankowych, a także sprawozdania finansowego za 2006 r. Członkowie zarządu Spółki nie udzielili odpowiedzi na powyższe wezwania i nie wskazali majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. Natomiast dnia 5.02.2007 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w Ł. dokument VAT-Z informujący, że A Sp. z o.o. zaprzestała wykonywania czynności 1 listopada 2006 roku.
Z ustaleń poczynionych w Sądzie Rejonowym dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi XIV Wydziale Gospodarczym ds. Upadłościowych i Naprawczych wynikało, że nie wpłynął od ww. Spółki wniosek o ogłoszenie upadłości oraz o otwarcie postępowania układowego, że Spółka nie znajduje się w likwidacji, a w 2002 r. zarząd Spółki stanowili J. B. - prezes Spółki i B. Ł. - wiceprezes Spółki.
Wobec bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w stosunku do Spółki, postanowieniem z [...] r. znak: [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki za kwiecień - czerwiec i wrzesień 2001 r. oraz za styczeń, kwiecień i maj 2002 r. na członka zarządu (prezesa) tej Spółki J. B., zakończone w.w. decyzją z dnia [...] roku.
Od wymienionej decyzji J. B. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Podatnik wniósł również o wstrzymanie wykonania w.w. decyzji. Wniosek ten został rozpatrzony w toku odrębnego postępowania, w wyniku którego postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w trybie art. 233 § 1 pkt 1, art. 107, 108, 109 i 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) w związku z art.21 ustawy z dnia12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, podnosząc, że w rozpatrywanym stanie faktycznym poza sporem jest, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna oraz że J. B. był członkiem zarządu spółki w okresie, gdy powstały zaległości w podatku VAT, a ponieważ nie wykorzystał on możliwości, jakie daje art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie przesłanek uwalniających członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki i nie wskazał mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa, to ponosi on odpowiedzialność za te zaległości. Ponadto organ podniósł, że wbrew zarzutom skarżącego zawartym w odwołaniu od decyzji I-instancyjnej, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. określająca spółce nadwyżkę w podatku należnego nad naliczonym do wpłaty i do przeniesienia oraz ustalająca kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego została doręczona stronie w dniu 20 września 2005 roku, a żądanie strony zawarte w piśmie z dnia 3 października 2007 roku zostało spełnione doręczeniem z dnia 6 listopada 2007 roku.
Na w.w. decyzję ostateczną strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, zarzucając jej naruszenie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie 5-letniego terminu do jej wydania.
Skarżący stwierdził, że decyzja organu I instancji była nieprawomocna i nie spowodowała przerwania ani zawieszenia biegu przedawnienia, ponieważ została zaskarżona. Ponadto zarzucił, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została wydana po upływie okresu przedawnienia i wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Ponadto podatnik stwierdził, ze decyzja ta nie podlega wykonaniu, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. znak: [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że postawiony w skardze zarzut jest bezzasadny i podtrzymał w całości swoje stanowisko oraz uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odpowiedzialność podatkowa Pana J. B. została orzeczona zasadnie i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Poza tym podniósł, że zarzut przedawnienia jest postawiony przez podatnika po raz pierwszy. Wcześniejsze zarzuty dotyczyły głównie decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. znak: [...], określającej Spółce A nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty i do przeniesienia oraz ustalającej kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2001 i 2002, która została objęta odrębnym postępowaniem i którą doręczono pod wskazany do korespondencji adres Spółki w Ł., ul. [...], a odebrana została przez J. B. w dniu [...] r. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została wydana po upływie okresu przedawnienia organ stwierdził, że jest to zarzut, który nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z przepisem art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że zaskarżona decyzja orzekająca o odpowiedzialności Pana J. B. dotyczyła zaległości w podatku VAT, na które złożyły się: kwota dodatkowego zobowiązania za kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień 2001 r. oraz styczeń, kwiecień i maj 2002 r. w łącznej kwocie 14.993,00 zł ustalonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. znak: [...] (odebraną [...] r.) oraz wynikającego z tej samej decyzji zobowiązania podatkowego za styczeń, kwiecień i maj 2002 r. w łącznej kwocie 18.162,00 zł. W ocenie organu zobowiązania podatkowe za wymienione wyżej okresy rozliczeniowe przekształciły się w zaległości podatkowe (dla dodatkowego zobowiązania z dniem 4.10.2005 r., zaś wymienionych zobowiązań podatkowych odpowiednio z dniem 25 lutego 2002 r., 25 maja 2002 r. i 25 czerwca 2002 r.), co wskazuje, że dla w.w. zobowiązań 5 lat upływało 31.12.2007 r., zaś dla dodatkowego zobowiązania 31.12.2010 r. i w tej części w ogóle nie można mówić o przedawnieniu, bo jego termin jeszcze nie upłynął. Obligowało to organ pierwszej instancji do wydania i doręczenia Stronie decyzji orzekającej o odpowiedzialności w zakresie zaległości podatkowych powstałych w 2002 roku nie później niż do 31.12.2007 r. i termin ten został dochowany przez organ podatkowy pierwszej instancji, bowiem decyzja z [...] r. znak: [...] orzekająca o odpowiedzialności J. B. - członka zarządu Spółki z o.o. A za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług została doręczona stronie w dniu [...] r., a więc przed upływem okresu określonego w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Fakt ten dowodzi, że z tą datą weszła ona do obrotu prawnego, a więc nie nastąpiło przedawnienie prawa organów podatkowych do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, bo zarówno wydanie jak i doręczenie odbyło się przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.
Odnośnie zaś decyzji organu drugiej instancji, organ stwierdził, że bada on legalność wydania decyzji przez organ pierwszej instancji na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania i choć decyzja drugiej instancji była wydana już po upływie okresu 5 lat to fakt ten nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej o s o b y t r z e c i e j .
Dodatkowo organ wskazał, że zobowiązanie podatkowe Spółki A w podatku VAT za styczeń, kwiecień i maj 2002 r., jak wynika z akt egzekucyjnych, nie uległo przedawnieniu, ponieważ zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej zastosowano środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. W trakcie postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z [...] r. Nr [...] zajęto wierzytelności z tytułu dostaw usług w B. Zawiadomienie to Spółka A otrzymała w dniu [...] r. .- pismo z [...] roku. Stosownie zatem do treści przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, spełnione zostały przesłanki do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Mając zatem na uwadze powyższe względy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji ostatecznej i wniósł o uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa i oddalenie przedmiotowej skargi.
Skarżący tytułem uzupełnienia skargi na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 roku dodatkowo podniósł, że nie może ponosić odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 powołanej ustawy, skarga stosownie do art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Z kolei według art. 134 § 1 ustawy rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi; może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując, w tak zakreślonej kognicji, zaskarżoną decyzję organu, sąd uznał, że organ prowadzący postępowanie w rozpatrywanej sprawie, jak zasadnie podnosi skarżący, naruszył przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym w dacie powstania zaległości podatkowej. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu przed 1 stycznia 2003 roku za zaległości podatkowe, między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu spółki (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej).
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 roku, III SA/Wa 1275/04, Lex Nr 164479). Nowelizacja Ordynacji podatkowej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 roku (art. 30 w/w ustawy), zatem do zaległości powstałych przed 1 stycznia 2003 roku stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.
Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki uwarunkowane jest wykazaniem pewnych przesłanek przez organ i brakiem dowiedzenia okoliczności egzoneracyjnych przez członka zarządu (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2005 roku, FSK 2062/04, Lex Nr 173087; wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 roku, SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93; wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, I SA/Łd 1006/01, OSP 2004/5/69). Do okoliczności, które wykazać musi organ, zaliczyć należy fakt pełnienia funkcji członka zarządu danej spółki w okresie powstania zaległości podatkowej, fakt powstania zaległości podatkowej i bezskuteczność egzekucji tej zaległości wobec spółki (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Do okoliczności egzoneracyjnych, które ma wykazać członek zarządu należy dowiedzenie, że wniosek o ogłoszenie upadłości lub o otwarcie postępowania układowego został złożony we właściwym czasie lub brak takich wniosków nastąpił bez jego winy (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Członek zarządu może również zwolnić się od odpowiedzialności w razie wskazania mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej).
Organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący był członkiem zarządu spółki w tym przedziale czasowym, w którym powstały zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług wskazane w zaskarżonej decyzji. Zobowiązania z tytułu podatku, wobec braku zapłaty, przerodziły się w zaległości podatkowe. Organy podatkowe wykazały również, że egzekucja należności podatkowych z majątku spółki była bezskuteczna. W zaskarżonej decyzji przedstawiono obszernie przebieg postępowania egzekucyjnego oraz czynności egzekucyjne, jakie podjął organ egzekucyjny : zajęcie rachunków bankowych, zajęcie wierzytelności spółki wobec B, podjęte próby ustalenia miejsca prowadzenia działalności spółki w celu skierowania egzekucji do majątku ruchomego. Działania te nie doprowadziły do wyegzekwowania należności podatkowych. Organ ustalił, że spółka nie posiada żadnych pojazdów, nie figuruje w ewidencji gruntów powiatu [...] i nie ma ujawnionego w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych prawa własności nieruchomości. Odnośnie bezskuteczności egzekucji to wprawdzie nie potwierdza tego wprost dokument w postaci postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 grudnia 2008 roku, sygn. akt II FPS 6/08 – stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, powinno być wprawdzie dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, jednak skuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W tym zakresie, zdaniem sądu, organy podjęły wszelkie konieczne czynności w celu wykazania, że egzekucja zobowiązań podatkowych w stosunku do spółki A jest bezskuteczna, a skarżący tej okoliczności nie kwestionował.
Organy podatkowe wykazały zatem istnienie przesłanek pozytywnych uzasadniających obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zaległości spółki. W toku postępowania podatkowego skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Podnosił natomiast, że zaskarżył decyzję organu z dnia [...] roku określającą zobowiązanie podatkowe spółki i ustalającą kwotę dodatkowego zobowiązania spółki za wskazane w niej miesiące 2001 i 2002 roku. Ponadto w skardze podniósł zarzut przedawnienia, a na rozprawie zarzut, że jako członek zarządu spółki nie ponosi odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie ustalone dla spółki.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów stwierdzić należy, że decyzja określająca zobowiązanie dla spółki A i ustalająca dla spółki dodatkowe zobowiązanie jest ostateczna, bowiem prawomocnym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 roku w sprawie I SA/Łd 1129/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznego postanowienia stwierdzającego, że odwołanie spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 i 2002 roku zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu (vide - wyrok WSA w Łodzi I SA/Łd 1129/08).
Odnośnie drugiego z zarzutów, który dotyczy upływu terminu przedawnienia, to stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja orzekająca o odpowiedzialności J. B. dotyczyła kwoty dodatkowego zobowiązania spółki za kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień 2001 r. oraz styczeń, kwiecień i maj 2002 r. w łącznej kwocie 14.993,00 zł, ustalonego w.w. decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. oraz wynikającego z tej samej decyzji zobowiązania podatkowego spółki za styczeń, kwiecień i maj 2002 r. w łącznej kwocie 18.162,00 zł. W ocenie sądu, organ zasadnie stwierdził, że zobowiązania podatkowe za wymienione wyżej okresy rozliczeniowe przekształciły się w zaległości podatkowe, ale to prawidłowe stanowisko dotyczy tylko i wyłącznie zobowiązania podatkowego spółki określonego za okres styczeń, kwiecień i maj 2002 roku, a nie jest słuszne, jeśli chodzi o dodatkowe zobowiązanie spółki ustalone decyzją z dnia [..] roku.
Zasadnym okazał się w tej materii zarzut skarżącego podniesiony tytułem uzupełnienia skargi na rozprawie, a mianowicie, że nie ponosi on odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie spółki A ustalone decyzją z dnia [...] roku.
Stwierdzić należy, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe spółki ustalone w.w. decyzją nie stanowi zaległości podatkowej, za którą ponosi odpowiedzialność skarżący. Zgodnie bowiem z treścią art. 51 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także nie zapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek. Z kolei stosownie do treści art. 51 § 3 przepisy § 1 i § 2 stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków nie wpłaconych w terminie płatności przez płatnika. Z powyższych uregulowań wynika zatem, że nie wpłacona w terminie przez płatnika spółkę z o.o. A nadwyżka podatku od towarów i usług należnego nad naliczonym do wpłaty za miesiące – styczeń, kwiecień i maj 2002 roku, określona decyzją z dnia [...] roku, stała się zaległością podatkową. Termin płatności przez płatnika - spółkę A zobowiązań w podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. upływał 25 lutego 2002 r., za kwiecień 2002 r. upływał 27 maja 2002 r. i za maj 2002 r. upływał 25 czerwca 2002 r., stosownie do art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.). Powyższe zobowiązanie, jak słusznie wywodzi organ II instancji, wobec braku zapłaty przekształciło się więc w zaległości odpowiednio z dniem 25 lutego 2002 r., 25 maja 2002 r. i 25 czerwca 2002 r. Obligowało to zatem organ pierwszej instancji do wydania i doręczenia stronie decyzji orzekającej o odpowiedzialności w zakresie zaległości podatkowych powstałych w 2002 roku nie później niż do 31.12.2007 r. i termin ten został dochowany przez organ podatkowy pierwszej instancji, bowiem decyzja o odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zaległości podatkowe spółki została wydana i doręczona przed końcem 2007 roku (vide k. 106 i 107 akt podatkowych – decyzja i dowód doręczenia skarżącemu decyzji). Natomiast ustalona tą samą decyzją kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego spółki za okres kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień 2001 roku oraz styczeń, kwiecień i maj 2002 roku – nie stanowi zaległości podatkowej, za którą mogłaby ponosić odpowiedzialność osoba trzecia, jaką jest członek zarządu spółki. Powyższe zagadnienie było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjętej w dniu 16 listopada 2009 roku w sprawie I FPS 2/09, w myśl której dodatkowe zobowiązanie podatkowe niezapłacone w terminie płatności przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością nie stanowi zaległości podatkowej w rozumieniu art.. 116 § 1 w związku z art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), za którą odpowiada członek zarządu takiej spółki.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu w tym zakresie jest wadliwe i narusza przepis art. 116 § 1 w związku z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy bezpodstawnie objął bowiem zaskarżoną decyzją zarówno zaległości podatkowe, jak i należności nie stanowiące zaległości podatkowych w rozumieniu przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przy czym nie rozgraniczył tych kwot i orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za wszystkie te należności obciążające spółkę, błędnie nazywając je w całości zaległościami podatkowymi, za które skarżący ponosi odpowiedzialność. Powyższe uchybienie stanowi, w ocenie sądu, naruszenie prawa materialnego w postaci naruszenia wyżej wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Nadto zaskarżona decyzja narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art.191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na względzie dokonaną przez Sąd ocenę prawną i ponownie przeanalizować przesłanki określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie przesłanek solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, biorąc pod uwagę również treść powołanej wyżej uchwały NSA.
Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi sąd, na zasadzie art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 cytowanej ustawy.
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło