I SA/Łd 748/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy Handlowo-Transportowej "A" A. P., J. S. Spółki cywilnej w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy Handlowo-Transportowej "A" A. P., Ja. S. Spółki cywilnej w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2003 i 2004 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w kolejnym miesiącu, za styczeń 2004 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka cywilna "A" wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...]r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 750 zł. Spółka nie uiściła wpisu, natomiast w terminie do jego uiszczenia złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, składając ów wniosek na urzędowym formularzu przeznaczonym dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (PPPr) oraz odrębne wnioski wspólników na urzędowych formularzach przeznaczonych dla osób fizycznych (PPF). Uzasadniając pierwszy z wymienionych wniosków podniesiono, że Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bowiem na skutek postępowań podatkowych Spółce – prowadzącej przedsiębiorstwo transportu samochodowego, przypisano kilkaset tysięcy złotych z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, zaś wobec wspólników orzeczono zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przeciwko wspólnikom prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w ramach którego zajęto rachunki bankowe oraz pojazdy stanowiące jedyne środki trwałe skarżącej Spółki. Wspólnicy oświadczyli, że Spółka nie posiada innych przedmiotów, które mogłyby być sprzedane na poczet kosztów sądowych. Spółkę obciążają zobowiązania kredytowe w kwocie około 16.000 zł, obroty Spółki zmalały, zysk w roku 2010 r. był na minimalnym poziomie. Z oświadczenia o majątku i dochodach, wynika że wartość środków trwałych Spółki wynosi 20.000 zł, zysk wyniósł 27.080 zł. Wspólnicy oświadczyli, że Spółka faktycznie nie posiada środków finansowych na rachunkach bankowych. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy odmówił przyznania wspólnikom prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym podstawą orzeczenia były wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone odrębnie przez obu wspólników. W sprzeciwie od powyższego postanowienia podniesiono, że sytuacja majątkowa i osobista wspólników uległa pogorszeniu, czego dowodem jest m.in. wyrok nakładający na J. S. obowiązek alimentacyjny oraz pogorszenie stanu zdrowia wymienionego wspólnika, na skutek którego wspólnik nie może wykonywać pracy. Zdaniem strony skarżącej, referendarz sądowy dokonał błędnej oceny przyjmując, że można rozdzielić budżet Spółki i gospodarstwa domowego, podczas gdy w praktyce pomiędzy tymi majątkami ma miejsce stały przepływ środków. Niezależnie czy kredyt został wzięty "na spółkę" czy prywatnie przez wspólników (na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą) służy na pokrycie wydatków związanych z tą działalnością. Z drugiej strony, pieniądze pochodzące od kontrahentów pokrywają bieżące potrzeby wspólników i ich rodzin oraz służą do spłacania prywatnych zobowiązań kredytowych. Wspólnicy systematycznie pogłębiają zadłużenie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednak pomimo, że nie posiadają w majątku obrotowym pokrycia na zaciągnięte kredyty, nie oznacza to że stan taki skutkuje natychmiastowym zainicjowaniem postępowań sądowych lub egzekucyjnych. W ocenie autora sprzeciwu, istnienie zobowiązań kredytowych nie znajdujących pokrycia w majątku obrotowym przedsiębiorstwa, stanowi dowód, że jest ono w złej kondycji finansowej, bowiem z tych środków pokrywane są zobowiązania. Środki pozyskane z kredytu zaciągniętego w A w dniu [...]r. zostały natychmiast przeznaczone na bieżące zobowiązania Spółki i zobowiązania kredytowe wspólników z innych tytułów, bez możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe. Zdaniem pełnomocnika błędne jest wywodzenie o dobrej kondycji finansowej Spółki z faktu, że jeden ze wspólników uzyskał kredyt. Posiadając poprawną historię kredytową, przy długoletnim istnieniu przedsiębiorstwa, uzyskanie kredytu nie stanowi większego problemu nawet przy poważnych problemach finansowych. Strona skarżąca podkreśliła, że same obroty przedsiębiorstwa nie dowodzą, że wnioskodawcy posiadają środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Zyskowność w branży transportowej jest minimalna. Przychody są uzyskiwane dzięki ogromnym wydatkom, przede wszystkim na paliwo i naprawy samochodów. Wspólnicy uzyskali w roku 2010 r. dochody wynoszące około 1.200 zł miesięcznie. W ocenie pełnomocnika Spółki, biorąc pod uwagę, że w przypadku A. P. jest to dochód przypadający na czteroosobową rodzinę, zaś J. S. jest osobą schorowaną, obciążoną obowiązkiem zapłaty alimentów, to wysokość tych dochodów nie świadczy o zdolności do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz argumentów zawartych w przedstawionym powyżej sprzeciwie, ustalenia wymaga, który z wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych w sprawie powinien być przedmiotem oceny Sądu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła zarówno Spółka cywilna "A", jak i jej wspólnicy będący osobami fizycznymi. W obu przypadkach wnioski dotyczą przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca podatku od towarów i usług, zaś adresatem tej decyzji jest spółka cywilna "A". Nie budzi również wątpliwości, że na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku, jako jednostka niemająca osobowości prawnej (art. 15 ust. 1 wymienionej ustawy). Skoro obowiązkiem uiszczenia podatku została obciążona Spółka, to stosownie do art. 25 § 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", stroną niniejszego postępowania sądowego jest również Spółka, a nie jej wspólnicy. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro zaś stroną niniejszego postępowania sądowego jest spółka cywilna to, jest ona również podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 ab initio P.p.s.a.). Powyższe wnioski rzutują na podstawę prawną, w oparciu o którą sąd ocenia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy. Mianowicie Sąd ocenia zasadność tego wniosku przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 234/09, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1144/08, postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007 r. sygn. akt II FZ 282/07 i II FZ 309/07). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odmawiając Spółce przyznania prawa pomocy Sąd wziął pod uwagę, że z załączonych do akt, zeznań o wysokości dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010, wynika że każdy ze wspólników osiągnął przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 200.467 zł i dochód w wysokości 13.540 zł. J. S. osiągnął dodatkowo dochód z innych źródeł w wysokości 7.442 zł, zaś A. P. wykazał z tego tytułu dochód w wysokości 3.866 zł. Zauważyć należy, że obaj wspólnicy zadeklarowali nadpłaty: J. S. w wysokości 966 zł, zaś A, P. w kwocie 695 zł. Sąd przeanalizował również treść deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r., które zostały załączone do sprawy ze skargi A. P. [...]. Z deklaracji tych wynika, że obrót Spółki kształtował się następująco: w miesiącu: listopadzie 2010 r. 23.535 zł, w grudniu 2010 r. – 67.152 zł, styczniu 2011 r. – 6.267 zł oraz w lutym 2011 r. - 33.524 zł. Z powyższego wynika, że Spółka osiąga obroty, zaś wspólnicy przychód w jego następstwie dochód, z którego są w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w deklaracjach VAT-7 za styczeń i luty 2011 r., z których wynika, że Spółka ponosi wydatki nie tylko na paliwo niezbędne do świadczonych usług transportowych. We wskazanych okresach Spółka kupiła także towary zaliczane do środków trwałych, o wartości przekraczającej 30 tyś. złotych. Sąd przyjął, że Spółka posiadała środki finansowe na nabycie tych towarów. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że wniosek strony skarżącej skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka nie wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu nie bez znaczenia jest również fakt otrzymania przez A. P. kredytu w wysokości 30.000 zł, na podstawie umowy z dnia [...]r., tym bardziej, że jak podnosi pełnomocnik, mimo iż jest to kredyt "prywatny", to faktycznie służy do finansowania wydatków związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą (str. 2 sprzeciwu). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.