I SA/Łd 757/11

Dnia 19 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – A. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 roku. Wobec treści wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od tej skargi. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku i uzyskuje dochód miesięczny z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 3.183,09 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na trudną sytuację finansową prowadzonej przez niego firmy transportowej, w efekcie której przestał regulować ciążące na nim zobowiązania. Podkreślił, że posiadany przez niego środek transportu został zakupiony na kredyt, dlatego też znaczna część jego dochodów przeznaczana była na spłatę zadłużenia z tego tytułu. W związku z nieterminowym regulowaniem płatności musiał zawiesić działalność od dnia 31 sierpnia 2010 r. Ponieważ nie mógł nigdzie znaleźć pracy, a zobowiązania finansowe ciągle rosły, z dniem 1 kwietnia 2011 r. ponownie rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z jego problemami finansowymi żaden bank nie chce udzielić mu kredytu na zakup drugiego środka transportu, dlatego też usługi transportowe świadczy sam, nie zatrudniając żadnych pracowników. Dodał, że jego zobowiązanie w postaci alimentów wobec żony i dzieci wynosi 2.000 zł i nie stać go na dodatkowe obciążenia. Wskazał także, iż obecnie jest na utrzymaniu rodziców, z żoną jest w separacji i nie mieszkają razem. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] r. zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy; określenia kwoty środków aktualnie uzyskiwanych od rodziców, na których utrzymaniu pozostaje skarżący; nadesłania dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia obciążeń alimentacyjnych na rzecz małżonki i dzieci w wysokości wskazanej we wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 6 marca 2012 r. wyjaśniła, że skarżący nie mieszka z żoną. Żona wraz z dziećmi zamieszkuje u swoich rodziców w P.. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od 14 grudnia 2009 r. Skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych. Z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków i ich faktyczną separację skarżący nie może uzyskać żadnej informacji o ewentualnych rachunkach bankowych żony. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że skarżący mieszka z rodzicami, nie otrzymuje jednak od nich żadnych środków. Pomoc rodziców polega na zapewnieniu skarżącemu mieszkania. Dodała, że skarżący posiada dwójkę małoletnich dzieci, na które płaci alimenty od września 2011 r. Wcześniej dzieci były utrzymywane tylko przez ich matkę, gdyż skarżący nie posiadał żadnych dochodów. Pełnomocnik podkreśliła, że obowiązek alimentacyjny skarżącego w wysokości 1.000 zł na każde dziecko wynika z art. 133 w związku z art. 135 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i jest uwarunkowany usprawiedliwionymi potrzebami małoletnich dzieci. Do pisma pełnomocnik załączyła umowę dotycząca ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz oświadczenia żony skarżącego w kwestii odbioru alimentów. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, iż skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pisma z dnia 6 marca 2012 r. wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada przy tym majątku i zamieszkuje u rodziców. Jego żona wraz z dziećmi zamieszkuje u swoich rodziców w P.. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od 14 grudnia 2009 r. Ponadto skarżący nie posiada rachunków bankowych i, jak wyjaśnił, nie dysponuje również informacjami o rachunkach bankowych żony. W związku z problemami finansowymi i brakiem możliwości uzyskania kredytu, jak podkreślił skarżący, sam świadczy usługi transportowe, nie zatrudniając żadnych pracowników. Przy czym aktualnie osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 3.183,09 zł brutto. Natomiast zobowiązanie skarżącego w postaci alimentów wobec dzieci wynosi 2.000 zł. W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącego różni się od sytuacji opisanej we wniosku z dnia 11 maja 2011 r., której oceny Referendarz dokonał w drodze postanowienia z dnia [...] roku, wówczas gdy skarżący ubiegał się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W szczególności, skarżący prowadzi aktualnie działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości 3.183,09 zł brutto. Ponosi przy tym alimenty na rzecz dzieci w dobrowolnie wyznaczonej kwocie 2.000 zł miesięcznie. Nadal zamieszkuje u rodziców, nie ponosi jednak żadnych opłat z tytułu użytkowania tego lokalu. Jedyne koszty, o jakich wspominał, to wydatki na zakup żywności, których jednak bliżej nie sprecyzował. Wychodząc z powyższych przesłanek Referendarz sądowy, biorąc zwłaszcza pod uwagę wysokość wykazanej kwoty dochodu skarżącego i dokonując konfrontacji tejże kwoty z wydatkami z tytułu alimentów oraz z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej (243 zł) w niniejszej sprawie, uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Przedstawiona sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że kondycja finansowa skarżącego uległa poprawie, a podana wyżej kwota obciążeń nie pozwala przyjąć, że skarżący wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. P. Z-C.