I SA/Łd 762/15

Dnia 1 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 6 czerwca 2015 roku P. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku. Postanowieniem z 1 października 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, z której dochód zadeklarował na poziomie 1.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył także, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mimo wystosowanego wezwania dotyczącego udokumentowania wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów oraz ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania skarżący informacji tych nie udzielił. Wobec powyższego jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie pełnych kosztów postępowania pozostają całkowicie gołosłowne. Wskazał, że w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Mimo przedłużenia terminu do wykonania zarządzenia dotyczącego udokumentowania jego kondycji finansowej nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów choć większość z nich winna znajdować się w jego posiadaniu. Wobec nieudokumentowania wysokości dochodów wnioskodawcy oraz nieudzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustalenia kwoty ewentualnego częściowego zwolnienia od kosztów. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 1 i3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Postanowieniem z 3 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku z powodu jej nieopłacenia. W dniu 8 stycznia 2016 roku skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód rzędu 3.500 zł netto miesięcznie. Ponoszone koszty utrzymania skarżący oszacował na kwotę ok. 1.500 zł miesięcznie (prąd 100 zł, woda 20 zł, ubiór 500 zł, wyżywienie 700 zł, leki i leczenie 200 zł). Zarządzeniem z 13 stycznia 2016 roku, doręczonym wnioskodawcy w dniu 25 stycznia 2016 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez wskazanie czyją własnością jest nieruchomość stanowiąca miejsce zamieszkania skarżącego oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania; nadesłanie odpisu zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2014 rok, wskazanie wartości środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie bilansu, rachunku zysków i strat za rok 2014 ewentualnie odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za miesiące grudzień 2014 roku oraz od stycznia do czerwca br. ewentualnie udokumentowania w inny sposób wysokości dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej; nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej wnioskodawcy, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy (osobistych i firmowych) za ostanie dwa miesiące, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W dniu 3 lutego br. skarżący wpłacił na rachunek sądu kwotę 28.296 zł stanowiącą równowartość wypisu od skargi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 1 października 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca nie udokumentował wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów ani wielkości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania czym uniemożliwił ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wnioskodawca ponownie wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, z której dochód zadeklarował tym razem na wyższym poziomie tj. 3.500 zł netto miesięcznie. Zadeklarowane koszty utrzymania wnioskodawcy zamykają się kwotą 1.500 zł. Skarżący oświadczył także, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mimo wystosowanego wezwania dotyczącego udokumentowania wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów oraz ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania skarżący informacji tych nie udzielił. W dniu 3 lutego 2016 roku wpłacił na rachunek sądu kwotę 28.296 zł stanowiącą równowartość wypisu sądowego od skargi. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego w tym zakresie obowiązków. Podkreślić należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się ponownie o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu. Wobec tego, że twierdzenia wnioskodawcy o braku środków umożliwiających pokrycie pełnych kosztów postępowania pozostają całkowicie gołosłowne oraz w kontekście wysokości wpłaty dokonanej na rachunek sądu po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku i przyznania mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.