I SA/Łd 771/07

Dnia 16 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Łodzi na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] dotyczącą wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT oraz rejestru podatników VAT UE 1) stwierdza bezskuteczność wykreślenia A. Sp. z o.o. w Ł. z rejestru podatników VAT oraz rejestru podatników VAT UE; 2) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę dwieście (200) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł., działając na podstawie art. 96 ust. 8 oraz art. 97 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług zawiadomił o wykreśleniu z urzędu podatnika A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., ul. A z rejestru jako podatnika VAT oraz z rejestru jako podatnika VAT UE z dniem 31 października 2006 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do dnia podjęcia przez urząd czynności, mimo wysyłanych wielokrotnie wezwań, podatnik nie złożył deklaracji w podatku VAT za okres 6 miesięcy, jak również nie przesłał stosownych wyjaśnień. Pozwoliło to Naczelnikowi Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. wykreślić podatnika z rejestru z dniem 31 października 2006 r. Powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu 27 grudnia 2006 r. W związku z oczywistą pomyłką w nazwie podatnika spółce ponownie w dniu 27 grudnia 2006 r. doręczono zawiadomienie o wykreśleniu z rejestru podatników VAT. W piśmie z dnia 24 stycznia 2007 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. odpowiadając na pismo strony wyjaśnił, że zawiadomienie o wykreśleniu podmiotu z rejestru podatników VAT jest pismem informacyjnym o czynnościach materialno-technicznych podjętych przez organ podatkowy, które nie wymagają decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie przewidział możliwości odwołania w takiej sytuacji a podatnik rozpoczynając wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu może wystąpić z ponownym wnioskiem o zarejestrowanie. Powyższe pismo spółka otrzymała w dniu 14 lutego 2007 r. Pismem z dnia 19 lutego 2007 r. podatnik zwrócił się do Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, którego dopuścił się organ podatkowy w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT oraz z rejestru podatników VAT UE. W odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. pismem z dnia [...] nr [...] podtrzymał zaprezentowane w sprawie stanowisko oraz poinformował o przysługującym stronie prawie do złożenia skargi na czynność organu podatkowego do właściwego sądu administracyjnego. W dniu 21 maja 2007 r., skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na czynność Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego, żądając stwierdzenia jej bezskuteczności. W skardze podatnik opisał dotychczasowy przebieg postępowania i zarzucił naruszenie interesu prawnego poprzez wykreślenie z urzędu spółki z rejestru jako podatnika VAT i VAT-UE. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Odnosząc się do postawionych zarzutów wyjaśnił, że w związku z brakiem deklaracji, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego wezwał stronę do złożenia wyjaśnień oraz brakujących deklaracji w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwania nr: [...] z dnia [...], [...] z dnia [...], [...] z dnia [...], [...] z dnia [...] oraz [...] z dnia [...] zostały odebrane przez v-ce prezesa zarządu M. P. odpowiednio dnia: 31.05.2006 r., 21.06.2006 r., 19.07.2006 r., 24.08.2006 r. oraz 25.09.2006 r. Do dnia podjęcia przez urząd czynności w trybie art. 96 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik nie złożył stosownych wyjaśnień oraz nie złożył deklaracji przez okres 6 miesięcy. Spółka nie składała również w tym czasie deklaracji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych CIT2. Przedstawiony stan faktyczny uprawdopodobniał, że skarżący zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, a tym samym upoważniał organ podatkowy do wykreślenia podatnika z urzędu z w/w rejestrów. Zawiadomienie o wykreśleniu podmiotu z rejestru podatników VAT oraz z rejestru podatników VAT UE jest pismem informacyjnym o czynnościach materialno-technicznych podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wynikają one z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i nie wymagają decyzji administracyjnej. Potwierdził to NSA w wyroku z dnia 10.02.1998 r. sygn. akt. III SA 896/96. Rozpoczęcie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług daje możliwość ponownego zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT mimo wcześniejszego wykreślenia z rejestru. Na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył do akt sądowych kserokopię pisma Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] stwierdzającego, iż urząd ten nie jest właściwym organem podatkowym dla Spółki z o.o. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd nie przejmuje, sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności organu obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z art. 52 § 3 ustawy wynika jednak, że skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się mógł się dowiedzieć o podjęciu czynności do usunięcia naruszenia prawa. Powyższy warunek został spełniony przez stronę skarżącą, tym samym uznać należy, że skarga z dnia [...] na czynność wykreślenia z urzędu spółki z rejestru podatników VAT i rejestru podatników VAT UE została wniesiona z zachowaniem wymogów określonych w art. 52 § 3. Kognicja Sądu w postępowaniu wywołanym skargą na czynność organu jest ograniczona do badania, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek dokonania czynności, czy dokonał tej czynności w określonym terminie, ewentualnie czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania. Z art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4, stwierdza bezskuteczność czynności. W niniejszej sprawie Naczelnik II Urzędu Skarbowego Ł-G, działając na podstawie art. 96 ust. 8 oraz art. 97 ust 16 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej ustawy o VAT, zawiadomił podatnika A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., ul. A o wykreśleniu z urzędu z rejestru podatników VAT oraz z rejestru podatników VAT UE. Podatnik składając zgłoszenie VAT-R, wybrał rozliczanie z tytułu podatku od towarów i usług za okresy miesięczne, zobowiązując się do składania deklaracji VAT-7 do 25 dnia miesiąca następującego po każdym miesiącu. Zgodnie z treścią art. 96 ust 6 ustawy o VAT, jeżeli podatnik zarejestrowany, jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego. Zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru, jako podatnika VAT. W przypadku gdy zaprzestanie wykonywania czynności nie zostało zgłoszone, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru, jako podatnika VAT (art. 96 ust. 8). Istotnie, zgodnie z art. 97 ust. 15 ustawy, w przypadku gdy podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT UE nie złoży za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracji podatkowej naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podmiot z rejestru jako podatnika VAT UE i powiadamia go o powyższym. Wykreślenie podatnika z rejestru, jako podatnika VAT jest równoznaczne z wykreśleniem go z rejestru, jako podatnika VAT UE (art. 97 ust 16). Wykreślenie podatnika z rejestru jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga decyzji administracyjnej, która wydawana jest jedynie wtedy, gdy łączy się to z unieważnieniem numeru identyfikacyjnego podatnika. Podatnik po wykreśleniu z rejestru traci praktycznie wszystkie uprawnienia. Mając to na uwadze należy zauważyć, że organ podatkowy jest uprawniony do wykreślenia podatnika VAT z rejestru jedynie w przypadku zebrania dowodów wskazujących na to, że podatnik zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych. Jedynie w dwóch przypadkach urząd ma prawo odstąpić od generalnego obowiązku poinformowania podatnika o wykreśleniu: w przypadku ustalenia, że podatnik nie istnieje, bądź w sytuacji, kiedy mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem (ewentualnie jego pełnomocnikiem). Trzeba podkreślić, że nawet, gdyby podatnik nie odbierał korespondencji wysyłanej z urzędu skarbowego, nie stanowi to jeszcze wystarczającej przesłanki do jego wykreślenia. Organ podatkowy obowiązany jest bowiem jeszcze do wykazania, że podatnik zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych w sposób, trwały i ostateczny. Jak było już wcześniej wspomniane kognicja Sądu w postępowaniu wywołanym skargą na czynność organu jest ograniczona do badania w pierwszej kolejności tego, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek dokonania czynności. W związku z treścią art. 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) organy podatkowe są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zakres właściwości miejscowej reguluje co do zasady art. 17 § 1 w/w ustawy, stosownie, do którego, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo siedziby podatnika, płatnika lub inkasenta. Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.) właściwym dla podatnika organem podatkowym w sprawach opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Jeżeli czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla: osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - ze względu na adres siedziby; zaś dla osób fizycznych - ze względu na miejsce zamieszkania. Terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych (art. 5 ust. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U nr 106, poz. 489 ze zm.)). Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. został uznany za organ właściwy dla skarżącej spółki ze względu na zaliczenie jej do podatników spełniających warunki określone w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. c cyt. ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył do akt sądowych kserokopię pisma Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] W piśmie organ wyjaśnił, że nie jest właściwym organem podatkowym dla A sp. z o.o. W/w podmiot został przekazany protokołem zdawczo-odbiorczym z Urzędu Skarbowego Ł-Ś ze wskazaniem kategorii podatnika, który spełnia kryteria określone w art. 5 ust. 9b pkt 7c ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Podczas kontroli podatkowej przeprowadzonej w powyższej jednostce po złożeniu przez spółkę korekty bilansu na dzień 1 stycznia 2005 r. i uwzględnieniu oświadczenia złożonego przez M. P. (v-ce prezesa zarządu) do protokołu kontroli stwierdzono, iż spółka nigdy nie była właścicielem udziałów w firmie "B". Z protokołu z kontroli wynika, że spółka nigdy nie była i nie jest podmiotem gospodarczym, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 marca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, co miało uzasadniać właściwość Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Ł. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że istotnie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów regulujących właściwość organów podatkowych. Organem właściwym dla A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., ul. A w sprawach z zakresu opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest Urząd Skarbowy Ł-Ś. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności (art. 247 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa). Również podjęcie czynności materialno-technicznych przez organ niewłaściwy powoduje, że czynność ta nie może wywołać skutków prawnych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznając skargę za zasadną na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. KR