I SA/Łd 774/15

WyrokWSA w Łodzi2015-09-09

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. uległo przedawnieniu mimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany w terminie?
Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ warunek skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, tj. poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, nie został spełniony. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów skierowane do osoby niebędącej likwidatorem spółki nie stanowiło skutecznego powiadomienia spółki o wszczęciu postępowania, co powoduje, że bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony.
Stan faktyczny
Spółka "A" z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji została obciążona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 771.795 zł. Organ podatkowy ustalił zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów podatkowych. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. W toku postępowania okazało się, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte 1 grudnia 2009 r., a podatnik został poinformowany o zarzutach 9 grudnia 2009 r., jednak powiadomienie to nie było skuteczne z uwagi na likwidację spółki i brak reprezentacji przez osobę poinformowaną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 7200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Ł.i zobowiązanie podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 771.795 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że Skarżąca w zakresie przychodów 1. zaniżyła przychody o kwotę w 702.076,04 zł, w tym: - o kwotę 93.076,04 zł z tytułu sprzedaży samochodów, - o kwotę 609.000,00zł z tytułu otrzymanej darowizny w postaci nieruchomości, 2. zawyżyła przychody o kwotę 308.002,57 zł stanowiącą przychód ze sprzedaży płodów rolnych. W zakresie kosztów uzyskania przychodów organ I instancji uznał, iż zostały: 1. zawyżone o kwotę 1.916.522,52 zł, na którą składały się: - kwota 174.586,86zł stanowiąca bezzasadne, wg organu I instancji, zwiększenie kosztów podatkowych roku 2003, z uwagi na brak udokumentowania wydatków, - kwota 69.516,13 zł stanowiąca koszty ewidencjonowane na koncie 410 jako koszty niepodatkowe, - kwota 76.161,78 zł stanowiąca zawyżenie kosztów amortyzacji, - kwota 491.565,88 zł jako wydatki związane z działalnością rolniczą spółki, - kwota 1.104.691,87 zł stanowiąca sumę zakwestionowanych wydatków niezwiązanych z uzyskanymi przychodami (kampania reklamowa - 389.241,60zł, remont budynku przy A. 141 w Ł. - 502.945,09zł, zakup stolarki okiennej i drzwiowej - 72.267,30zł oraz inne - 140.237,88 zł). 2. zaniżone o kwotę 22.450,00zł, na którą składały się: - kwota 2.450,00zł stanowiąca odpisy amortyzacyjne związane ze stacją uzdatniania wody, - kwota 20.000,00zł - wartość jęczmienia z produkcji własnej zużytego do produkcji piwa. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wskazał w szczególności na powiązania kapitałowe oraz rodzinno-osobowe pomiędzy stroną skarżącą, [...] Agencją B Sp. z o.o. w Ł. i C Sp. z o.o. w Ł. Powiązania te miały wpływ na zaniżenie ceny sprzedaży 3 samochodów na rzecz spółki C. Strona skarżąca powinna też zaliczyć do przychodów kwotę 609.000 zł stanowiącą wartość nieruchomości otrzymanej w drodze darowizny od spółki C, której właścicielem była wcześniej również spółka B Agencja. Wartość nieruchomości oraz samochodów została ustalona w oparciu o opinię biegłych a podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił przepis art. 11 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej "u.p.d.o.p."). Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję "A" Sp. z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Strona skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją określoną w art. 11 ust. 4 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. W tej sytuacji oszacowanie dochodów spółki "A" na podstawie metody porównywalnej ceny niekontrolowanej pozbawione jest podstaw faktycznych i prawnych. Nadto sposób zastosowania tej metody jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Organy podatkowe naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż nie zebrano całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy a ponadto bezkrytycznie posłużono się opinią biegłego rzeczoznawcy. W piśmie procesowym z 7 września 2015 r. strona skarżąca podniosła dodatkowe argumenty na poparcie zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zobowiązanie podatkowe strony skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. przedawniało się z końcem 2009 r. ( art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Organy podatkowe powołały się na przepis art. 70 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w 2009 r. zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Jest poza sporem, że w dniu 1 grudnia 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. polegające na podaniu nieprawdy w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (CIT -8) za 2003 r. złożonym przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów w tym zakresie zostało ogłoszone K. K. w dniu 9 grudnia 2009 r. Trzeba jednak mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku dniu 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 uznał, art. 70 § 6 pkt 1 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 169, poz.1378 ze zm.), w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art.70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia wskazanego wyroku (s. 25) wynika, że dla wywarcia skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, konieczna jest zmiana art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w sposób gwarantujący podatnikowi, aby z chwilą upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik został poinformowany, że przedawnienie nie nastąpi z uwagi na zawieszenie biegu tego terminu. Natomiast na 23. stronie uzasadnienia Trybunał stwierdził, że informację o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, która rodzi skutek w postaci przedłużenia biegu terminu przedawnienia, podatnik uzyskuje dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, które zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej. Dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienie zobowiązania podatkowego spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. konieczne było więc powiadomienie podatnika (spółki) o wszczęciu postepowania karnego skarbowego najpóźniej w dniu 31 grudnia 2009 r. Warunek ten w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało ogłoszone w dniu 9 grudnia 2009 r. K. K., który w 2003 r. był prokurentem "A" spółki z o.o. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 27 stycznia 2004 roku zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki a jej likwidatorem został M. S. Zgodnie z art. 283 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) w granicach swoich kompetencji określonych w art. 282 § 1 likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki. Otwarcie likwidacji powoduje wygaśnięcie prokury, która też nie może być ustanowiona w okresie likwidacji (art. 284 § 1 i 2 k.s.h.). Przedstawienie K. K. w grudniu 2009 r. zarzutów nie może być uznane za poinformowanie spółki o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe i zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. powinien w 2009 r. zostać powiadomiony właściwy organ strony skarżącej, tj. likwidator. Organy podatkowe błędnie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie bieg terminu zobowiązania podatkowego został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym to zawieszeniu skarżąca spółka nie została poinformowana. Z powyższych względów przyczyn, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") należało orzec jak w sentencji wyroku. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego zbędnym czyni odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić ocenę, że zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. wygasło wskutek przedawnienia. dc.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło