I SA/Łd 783/13

Dnia 17 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. – G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. – G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. postanawia: 1. przyznać skarżącej K. W. – G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 24 maja 2013 roku K. W. – G. wstąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą skarżącej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem oraz synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace jej męża na 1/4 etatu w wysokości ok. 1.500 zł netto miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w zadeklarowanej wysokości 550 zł miesięcznie oraz świadczenie alimentacyjne jej syna w wysokości 200 zł Jedyny posiadany przez skarżącą majątek stanowi udział w wysokości ½ mieszkania o powierzchni ok. 54 m2 po zmarłym ojcu. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 630 zł miesięcznie (czynsz, prąd, gaz), dodatkowo wnioskodawczyni ponosi koszty obiadów szkolnych syna w wysokości 88 zł miesięcznie. Podała także, że pomaga finansowo swojej schorowanej babci. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. We wniesionym sprzeciwie skarżąca wskazała na konieczność poniesienia dużych wydatków związanych z nadchodzącym rokiem szkolnym, niesienia pomocy finansowej babci, a także koniecznością zakupu obuwia i odzieży dla rosnącego syna. Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W wyniku wniesionego przez stronę zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I FZ 1148/13 z dnia 5 grudnia 2013 r. uchylił postanowienie WSA w Łodzi z dnia 26 września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 14 marca 2012 r., poz. 270.), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika, zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia (zarządzenia) i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Wykładnia art. 246 § pkt 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki (Komentarz do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.) Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż porównanie wysokości dochodu netto skarżącej do wysokości opłat sądowych niniejszego postępowania, przy uwzględnieniu wysokości udokumentowanych wydatków, a także niezbędnych kosztów utrzymania wskazuje, że skarżąca może ponieść opłaty sądowe w wysokości 100 zł. Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy poniesienie przez skarżącą opłat w wyższej wysokości mogłoby spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej samej oraz jej rodziny, dlatego też w celu zachowania prawa do sądu zasadnym stało się przyznanie prawa pomocy w wymienionym zakresie. W tej sytuacji na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. AK.