I SA/Łd 786/11

WyrokWSA w Łodzi2011-09-14

Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk – Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest zasadne, jeśli decyzja, od której miało być wniesione odwołanie, została doręczona stronie zamiast jej pełnomocnikowi, mimo że pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy przed wydaniem tej decyzji?
Ratio decidendi
Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest wadliwe, jeśli decyzja, od której miało być wniesione odwołanie, została doręczona stronie zamiast jej pełnomocnikowi, mimo że pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy przed wydaniem tej decyzji. Doręczenie decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi, który został skutecznie ustanowiony i zgłoszony organowi, oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, co uniemożliwia stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Organ I instancji odmówił A. G. uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Strona złożyła odwołanie, dołączając pełnomocnictwo. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że pełnomocnictwo nie zostało skutecznie złożone do akt sprawy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń do pełnomocnika. Na rozprawie przed WSA pełnomocnik skarżącego przedłożył pełnomocnictwo z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.) Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 1 czerwca 2010 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt I S.A./Łd 786/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł - W. odmówił A. G. uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za okres od dnia [...] roku do dnia [...] roku. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, załączając w dniu [...] roku pełnomocnictwo do postępowania odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za wskazany okres. W uzasadnieniu organ, powołując się na regulacje zawarte w art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm. – powoływanej dalej jako "o.p."), wskazał iż odwołanie wnosi się do właściwego organu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W przypadku skarżącego termin ten upłynął z dniem [...] roku. Odwołanie, będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, zostało natomiast złożone w urzędzie pocztowym w dniu [...] roku, a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Sytuacja ta obligowała organ do stwierdzenia, w formie postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania zgodnie z dyspozycją art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., wnosząc o uchylenie postanowienia, podnosząc iż rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem art. 145 § 2 o.p. (obowiązek kierowania pism do pełnomocnika), a powstałymi negatywnymi konsekwencjami tego zdarzenia obciążono podatnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie organ wskazał, iż zarzuty strony, dotyczące kwestii pełnomocnictwa są bezzasadne. Zgodnie bowiem z treścią art. 137 § 3 o.p. dla wykazania, że strona ustanowiła pełnomocnika, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego jego ustanowienie. Momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione jest zatem, złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podniósł nadto, że na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia [...] roku, złożonego w Urzędzie Skarbowym Ł. – W. w dniu [...] roku, D. K. była uprawniona do złożenia zawiadomienia o zawieszeniu przez skarżącego działalności gospodarczej i podpisania w/w pisma w jego imieniu. Natomiast dla skuteczności w/w pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym w sprawie odmowy uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za wnioskowany okres, winno ono zostać przedłożone do akt tejże sprawy. Nie uczyniono tego, co wynika wprost z adnotacji sporządzonej w Urzędzie Skarbowym. Urząd ten wezwał bowiem stronę, w trybie art. 200 o.p., do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego informując jednocześnie, że powyższej czynności może dokonać także upoważniony przez nią pełnomocnik, pod warunkiem że pełnomocnictwo będzie udzielone na piśmie, a pełnomocnik dołączy do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Ponieważ wspomniane powyżej pełnomocnictwo, w ocenie organu, nie zostało złożone, organ decyzję z dnia [...] roku zasadnie doręczył skarżącemu. Biorąc bowiem pod uwagę cytowane przepisy organ podatkowy uznał, iż pełnomocnictwo ogólne z dnia [...] roku, nie przedłożone do akt niniejszej sprawy, nie uprawniało do występowania pełnomocnika w imieniu skarżącego w postępowaniu podatkowym. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł., w dniu [...] roku, pełnomocnik A. G. złożył pełnomocnictwo, wraz z dowodem uiszczenie od niego opłaty skarbowej, na których to dokumentach widnieje oryginał prezentaty Urzędu Skarbowego Ł. – W. potwierdzający ich złożenie w dniu [...] roku. Zgodnie z treścią niniejszego pełnomocnictwa D. K. została umocowana przez A. G. do działania w jego imieniu "w postępowaniu wymiarowym w dziale karty podatkowej w pełnym zakresie". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Nie zachowanie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z przepisem art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia, w formie postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Należy jednak zauważyć, iż stosownie do treści art. 136 o.p., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W myśl zaś art. 137 § 2 cytowanej ustawy, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Wymaganie to jednoznacznie zostało określone w art. 137 § 3 o.p., który nakazuje dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Przepis ten, jak podniósł to także organ odwoławczy, nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 128/08). A zatem, momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Dopiero od chwili doręczenia pełnomocnictwa organowi prowadzącemu postępowanie pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, gdyż to zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie, dokonując analizy zaskarżonego postanowienia, zarówno organ I jak i II instancji uznały, że do czasu wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w dniu [...] roku, postanowienia strona nie złożyła żadnego pełnomocnictwa dla osoby mającej ją reprezentować w sprawie dotyczącej wniosku o uznanie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za okres od dnia [...] roku do dnia [...] roku. Decyzja o odmownym załatwieniu sprawy została doręczona bezpośrednio stronie, a w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano, iż jedynym pełnomocnictwem jakie zostało złożone w Urzędzie Skarbowym Ł. – W. przez podatnika jest pełnomocnictwo ogólne z dnia [...] roku. Z mocy niniejszego dokumentu D. K. była uprawniona do złożenia zawiadomienia o zawieszeniu przez skarżącego działalności gospodarczej i podpisania w/w pisma w jego imieniu. Zawiadomienie to złożono dnia [...] roku. Organ podkreślił jednak, że aby D. K. mogła działać jako pełnomocnik A. G. również w postępowaniu podatkowym w sprawie odmowy uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 1 czerwca 2010 roku, winno ono zostać przedłożone do akt tej właśnie sprawy. W ocenie organu pełnomocnictwo takie nie zostało złożone, co w pełni uzasadnia treść rozstrzygnięcia z dnia [...] roku, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy uznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za wnioskowany przez podatnika okres. Powyższe stanowisko jest błędne i stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym jaki winien być ustalony w oparciu o materiał dowodowy. Bowiem na rozprawie, która odbyła się dnia [...] roku przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. , pełnomocnik skarżącego wniósł o załączenie w poczet materiału dowodowego pełnomocnictwa udzielonego jej przez A. G. do działania w jego imieniu w postępowaniu wymiarowym "w dziale karty podatkowej". Z potwierdzenia przyjęcia widniejącego zarówno na niniejszym pełnomocnictwie jak i na potwierdzeniu uiszczenia od niego opłaty skarbowej w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, iż oba te dokumenty zostały złożone w Urzędzie Skarbowym Ł. – W. dnia [...] roku. Z powyższego wynika zatem, że decyzja o odmowie uznania skarżącemu przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za wnioskowany przez niego okres, z uwagi na to, iż była wydana dnia [...] roku winna być doręczona pełnomocnikowi podatnika a nie, jak to uczynił organ – stronie. Kwestia pominięcia pełnomocnika przy doręczeniu niniejszej decyzji oznacza, że w istocie rozstrzygnięcie to w ogóle nie weszło do obrotu prawnego. Skoro tak, to niemożliwym jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od powoływanej decyzji, jak uczynił to organ II instancji w postanowieniu z dnia [...] roku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż pomimo wezwania podatnika przez Urząd, w trybie art. 200 o.p., do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału oraz poinformowania, że powyższej czynności może dokonać także upoważniony przez skarżącego pełnomocnik, pod warunkiem że pełnomocnictwo będzie udzielone na piśmie, a pełnomocnik dołączy do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, strona nie złożyła pełnomocnictwa. Skoro tak, to decyzję z dnia [...] roku zasadnie doręczono A. G.. Tak ustalony przez organ stan faktyczny stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływaną dalej jako "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ winien wziąć pod uwagę wskazane przez Sąd uchybienia. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło