I SA/Łd 794/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-02-14

Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wniesiony po terminie wynikającym z fikcji doręczenia na podstawie art. 73 PPSA, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wniesiony po terminie wynikającym z fikcji doręczenia na podstawie art. 73 PPSA, podlega odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 PPSA. Fakt późniejszego odbioru pisma przez stronę nie obala domniemania doręczenia ani nie zmienia skutków prawnych takiego doręczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Łodzi, które przyznało jej prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu ponad 100 zł) i w pozostałym zakresie oddaliło wniosek. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego. Postanowienie referendarza zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 31 października 2012 r., a skarżąca odebrała je osobiście w dniu 15 listopada 2012 r. Sprzeciw wniesiono w dniu 22 listopada 2012 r. Sąd uznał, że sprzeciw został wniesiony po terminie, ponieważ doręczenie uważa się za skuteczne z upływem 14 listopada 2012 r., a termin do wniesienia sprzeciwu upływał 21 listopada 2012 r.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt I SA/Łd 794/12 w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 roku postanawia: odrzucić sprzeciw. Postanowieniem z dnia 26 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał Spółce A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 złotych (pkt 1 sentencji) i w pozostałym zakresie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy (pkt 2 sentencji). Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia (sprzeciwu) skarżąca odebrała osobiście w urzędzie pocztowym w dniu 15 listopada 2012 roku. Od powyższego postanowienia w dniu 22 listopada 2012 roku skarżąca złożyła sprzeciw, zarzucając, w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść części kosztów postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że Spółka posiada znacznej wartości majątek trwały. Oświadczyła przy tym, że powyższe postanowienie Referendarza sądowego zaskarża w części oddającej wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (pkt 2 sentencji postanowienia). W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że nie przesłała w terminie wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, ponieważ nie było to możliwe przy zachowaniu terminu. Oświadczyła przy tym, że wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, iż nie posiada środków nawet na pokrycie części kosztów sądowych, załącza do sprzeciwu. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że Referendarz sądowy, oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych, oparł się na dwóch okolicznościach, tj. nieprzesłaniu przez skarżącą wyciągów z posiadanego rachunku bankowego oraz wskazaniu, że Spółka posiada znacznej wartości majątek trwały. Zdaniem skarżącej, ta okoliczność nie jest zgodna ze stanem faktycznym sprawy. Spółka nie posiada żadnych środków trwałych. Ponadto z faktu obrotów, jakie Spółka osiąga, nie można wnosić, jakie są przychody czy dochody z prowadzonej przez nią działalności, tj. czy kontrahenci Spółki w terminie regulują należności. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że wobec przedstawionych okoliczności powinno być jej przyznane prawo pomocy w całości. Z uwagi na fakt, że skarżąca nie załączyła do sprzeciwu deklarowanego wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2012 roku, Sąd wezwał skarżącą do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 roku oświadczyła, że aktualnie nie posiada otwartych rachunków bankowych. Zostały one zamknięte przez bank prowadzący z powodu braku obrotów. Wskazała przy tym, że aktualnie oczekuje na korzystne oferty dotyczące prowadzenia rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Stosownie zaś do treści art. 259 § 2 p.p.s.a., sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika zatem, że w sytuacji wydania przez referendarza sądowego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy niespełniającego oczekiwań strony, dokonanie ponownej oceny okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wojewódzki sąd administracyjny przede wszystkim warunkowane jest koniecznością wniesienia sprzeciwu w terminie siedmiu dniu od doręczenia tego postanowienia. Dopiero pozytywne zweryfikowanie kwestii zachowania tego terminu daje podstawę do dokonania ponownej oceny przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej strony skarżącej w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca odebrała przesyłkę zawierającą kwestionowane postanowienie Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku osobiście w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu 15 listopada 2012 roku. Przechodząc zatem do oceny kwestii zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie należy przede wszystkim odwołać się do treści art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z akt niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego w L., wynika, że po pierwszej próbie doręczenia pismo (przesyłka zawierająca odpis postanowienia z dnia 26 października 2012 roku) zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 31 października 2012 roku. Od tej daty rozpoczynał się zatem bieg 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał zatem na 14 listopada 2012 roku (środa). Z tą datą należało przyjąć za skuteczne doręczenie przesyłki z odpisem postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku i jednocześnie za początek biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. W rezultacie termin do jego wniesienia upływał z dniem 21 listopada 2012 roku (środa). Tymczasem skarżąca wniosła sprzeciw w dniu 22 listopada 2012 roku, uprzednio osobiście odbierając przesyłkę z powyższym postanowieniem w urzędzie pocztowym w dniu 15 listopada 2012 roku. Podkreślić przy tym należy, że w świetle regulacji zawartej w art. 73 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca złożyła sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia (zob. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10, publ. "Wspólnota" 2010/27/42). W tych okolicznościach sprawy skarżąca jest natomiast uprawniona do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia sprzeciwu) na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji należało uznać, że złożony sprzeciw jako wniesiony po terminie jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, co tym samym uzasadnia odstąpienie od ponownej oceny sytuacji majątkowej skarżącej w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. tn

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło