I SA/Łd 809/04
WyrokWSA w Łodzi2004-12-07
Skład orzekający: Z. Kmieciak, A. Świderska, A. Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy drugiej instancji prawidłowo rozpoznał zarzuty odwołania dotyczące oceny związku poniesionych przez spółkę wydatków z przychodami, uwzględniając przy tym opinię prawną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy drugiej instancji nie ustosunkował się należycie do zarzutów odwołania dotyczących oceny związku poniesionych przez spółkę wydatków z przychodami oraz pominięcia opinii prawnej. Sąd podkreślił, że organ musi szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania i przeprowadzić wszechstronną ocenę materiału dowodowego, uwzględniając przy tym opinię prawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi małżonków P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. Wcześniejsze orzeczenie WSA w Łodzi zostało uchylone przez NSA z powodu nieustosunkowania się przez Sąd do istotnych zarzutów odwołania dotyczących oceny wydatków i opinii prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA A. Świderska, A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2004 sprawy ze skargi M. i M. małż. P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. 1. Uchyla zaskarżona decyzję 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 7.200 zł (siedem tysięcy dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z dnia [...] Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił M. i M. małż. P. odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej powstałej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r., której wysokość określona została odrębną decyzją.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zakwestionowaną decyzję stwierdzając, iż pozostaje ona w zależności od decyzji określającej zaległość podatkową powstałą w podatku dochodowym od osób fizycznych. Powstanie zaległości podatkowej, określonej odrębną decyzją, spowodowało obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę przez organ wydający decyzją o określeniu zaległości.
Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002r. (sygn. akt I SA/Łd 494/01) nie dopatrując się zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) oddalił skargę. Podnosząc w uzasadnieniu wyroku, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały również przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 442 ze zm.).
Od powyższego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności (bądź uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]) lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa przez obrazę:
1) art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wobec wszczęcia postępowania jedynie wobec jednej ze stron – M.P.;
2) art. 230 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z nie wydaniem uzupełniającej decyzji wymiarowej;
3) art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 13 ust. 3 pkt 3 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej wobec utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej poza granicą przedmiotowego upoważnienia i po upływie terminu ważności upoważnienia udzielonego Inspektorowi Kontroli Skarbowej;
4) art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 167, poz. 368 ze zm.) poprzez nie ustosunkowanie się organu podatkowego drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu i skardze i pominięcie załączonej opinii prawnej i nie przeprowadzenie odrębnego dowodu z opinii biegłego w zakresie przydatności i możliwości wykorzystania zakupionych przez Spółkę materiałów marketingowych;
5) art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125, art. 130, art. 190, art. 192, art. 200 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej;
6) art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym;
7) a także art. 2, art. 7, art. 32 i art. 217 Konstytucji RP.
W wyniku rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2004r. (sygn. akt FSK 264/04) uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 240 § 1, art. 230 § 2, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 130, art. 190, art. 200 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 247 § 1 pkt 1 powołanej ustawy w związku z art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 13 ust. 3 pkt 3 i 4 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej w związku z art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako dotyczące postępowania administracyjnego, a nie sądowego nie mogą zostać uwzględnione. Zaakcentowano również, iż brak usprawiedliwionych podstaw w zakresie zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 2, art. 7, art. 32 i art. 217 Konstytucji stawianego przez stronę bez uzasadnienia spowodował naruszenie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 152, poz. 1270). Za uzasadniony uznano natomiast zarzut naruszenia przez Sąd art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 kpc w związku art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Rozpoznając bowiem skargę Sąd pominął okoliczność nieustosunkowania się organu drugiej instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu jak i w samej skardze wskazujących na selektywną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zasadność zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków, poniesionych w celu ich osiągnięcia. Wskazano na konieczność rozważenia tych zarzutów w postępowaniu, którego przedmiotem było samo określenie wysokości odsetek za zwłokę była oczywista, ponieważ określenie odsetek za zwłokę było efektem ustaleń dotyczących wymiaru zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej. Ponadto podkreślono, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w żaden sposób nie odnosi się do kwestii oceny związku poniesionych przez Spółkę wydatków, która powinna być dokonana z uwzględnieniem aspektu przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej określonego w ewidencji działalności gospodarczej oraz przedłożonej opinii prawnej prof. J.W. wskazującej na znaczenie marketingowe zakupionych przez Spółkę materiałów.
W piśmie procesowym z dnia 17 listopada 2004r. skarżący wnieśli o załączenie do akt ponownie rozpoznawanej sprawy odpisu skargi kasacyjnej wraz z jej uzupełnieniem oraz opinii prawnej prof. E.R. w przedmiocie prawidłowości kontroli skarbowej oraz postępowania instancyjnego prowadzonego wobec podatników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten, w związku z art. 193 powołanej ustawy, stosowany jest odpowiednio w sytuacji, gdy uwzględniając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Oznacza to, iż dokonując badania zasadności wniesionej skargi, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa (jego ocena prawną) i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadniony uznano jedynie zarzut naruszenia przez rozpoznający skargę sąd art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, "wobec przejścia przez Sąd do porządku nad faktem nieustosunkowania się przez organ drugiej instancji do istotnych zarzutów zawartych w odwołaniu". Formułując je, wskazano na zasadność poniesienia określonych wydatków w celu osiągnięcia przychodu. Jak zaznaczono w wyroku uwzględniającym skargę kasacyjną, sąd dopuścił się także uchybienia polegającego na "selektywnej ocenie materiału dowodowego". Naczelny Sąd Administracyjny za oczywistą uznał konieczność rozważenia podniesionych w odwołaniu zarzutów, sygnalizując iż zaniechanie tego zabiegu niweczyło cel uruchomionego postępowania odwoławczego oraz – jeśli ująć szerzej – ogółu czynności podjętych w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego.
Stwierdzenia zamieszczone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczyły w istocie kierunek procesowania w sprawie, w której zapadła zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany jest zauważyć, że popełnione przez organ podatkowy uchybienia wyczerpują znamiona naruszenia przepisów art. 122, 127, 187 § 1, 191, 210 § 4 oraz 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając sprawę ponownie, organ, którego decyzja stała się przedmiotem skargi, ma obowiązek szczegółowego odniesienia się do w s z y s t k i c h zarzutów zawartych w odwołaniu. Ciąży na nim ponadto powinność przeprowadzenia wszechstronnej, wnikliwej i należycie uzasadnionej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym opinii zawartych w aktach sprawy. Poczynione w tej materii ustalenia muszą znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyszłej decyzji, które musi spełniać wynikające z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wymagania, tj. charakteryzować się kompletnością, spójnością merytoryczną i logiką. W szczególności organ podatkowy obowiązany jest wyjaśnić jakie kryteria zadecydowały o wynikach przyjętej oceny. Dopiero usunięcie tych braków pozwoli sądowi, o ile dojdzie do powtórnego wniesienia skargi, na ocenę zgodności z prawem zapadłej decyzji i odniesienie się do opinii prof. J.W. wskazującej na zrzeczenie marketingowe dla Spółki "A" materiałów uzyskanych od partnerów zagranicznych.
W tym stanie rzeczy, z powodów, o których mowa wcześniej, na mocy art. 145 § 1 pkt. C ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło