I SA/Łd 809/04

WyrokWSA w Łodzi2004-12-07

Skład orzekający: Z. Kmieciak, A. Świderska, A. Cudak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy drugiej instancji prawidłowo rozpoznał zarzuty odwołania dotyczące oceny związku poniesionych przez spółkę wydatków z przychodami, uwzględniając przy tym opinię prawną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy drugiej instancji nie ustosunkował się należycie do zarzutów odwołania dotyczących oceny związku poniesionych przez spółkę wydatków z przychodami oraz pominięcia opinii prawnej. Sąd podkreślił, że organ musi szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania i przeprowadzić wszechstronną ocenę materiału dowodowego, uwzględniając przy tym opinię prawną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi małżonków P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. Wcześniejsze orzeczenie WSA w Łodzi zostało uchylone przez NSA z powodu nieustosunkowania się przez Sąd do istotnych zarzutów odwołania dotyczących oceny wydatków i opinii prawnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA A. Świderska, A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2004 sprawy ze skargi M. i M. małż. P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. 1. Uchyla zaskarżona decyzję 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 7.200 zł (siedem tysięcy dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił M. i M. małż. P. odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej powstałej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r., której wysokość określona została odrębną decyzją. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zakwestionowaną decyzję stwierdzając, iż pozostaje ona w zależności od decyzji określającej zaległość podatkową powstałą w podatku dochodowym od osób fizycznych. Powstanie zaległości podatkowej, określonej odrębną decyzją, spowodowało obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę przez organ wydający decyzją o określeniu zaległości. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002r. (sygn. akt I SA/Łd 494/01) nie dopatrując się zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) oddalił skargę. Podnosząc w uzasadnieniu wyroku, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały również przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 442 ze zm.). Od powyższego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności (bądź uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]) lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa przez obrazę: 1) art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wobec wszczęcia postępowania jedynie wobec jednej ze stron – M.P.; 2) art. 230 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z nie wydaniem uzupełniającej decyzji wymiarowej; 3) art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 13 ust. 3 pkt 3 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej wobec utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej poza granicą przedmiotowego upoważnienia i po upływie terminu ważności upoważnienia udzielonego Inspektorowi Kontroli Skarbowej; 4) art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 167, poz. 368 ze zm.) poprzez nie ustosunkowanie się organu podatkowego drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu i skardze i pominięcie załączonej opinii prawnej i nie przeprowadzenie odrębnego dowodu z opinii biegłego w zakresie przydatności i możliwości wykorzystania zakupionych przez Spółkę materiałów marketingowych; 5) art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125, art. 130, art. 190, art. 192, art. 200 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej; 6) art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym; 7) a także art. 2, art. 7, art. 32 i art. 217 Konstytucji RP. W wyniku rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2004r. (sygn. akt FSK 264/04) uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 240 § 1, art. 230 § 2, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 130, art. 190, art. 200 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 247 § 1 pkt 1 powołanej ustawy w związku z art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 13 ust. 3 pkt 3 i 4 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej w związku z art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako dotyczące postępowania administracyjnego, a nie sądowego nie mogą zostać uwzględnione. Zaakcentowano również, iż brak usprawiedliwionych podstaw w zakresie zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 2, art. 7, art. 32 i art. 217 Konstytucji stawianego przez stronę bez uzasadnienia spowodował naruszenie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 152, poz. 1270). Za uzasadniony uznano natomiast zarzut naruszenia przez Sąd art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 kpc w związku art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Rozpoznając bowiem skargę Sąd pominął okoliczność nieustosunkowania się organu drugiej instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu jak i w samej skardze wskazujących na selektywną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zasadność zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków, poniesionych w celu ich osiągnięcia. Wskazano na konieczność rozważenia tych zarzutów w postępowaniu, którego przedmiotem było samo określenie wysokości odsetek za zwłokę była oczywista, ponieważ określenie odsetek za zwłokę było efektem ustaleń dotyczących wymiaru zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej. Ponadto podkreślono, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w żaden sposób nie odnosi się do kwestii oceny związku poniesionych przez Spółkę wydatków, która powinna być dokonana z uwzględnieniem aspektu przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej określonego w ewidencji działalności gospodarczej oraz przedłożonej opinii prawnej prof. J.W. wskazującej na znaczenie marketingowe zakupionych przez Spółkę materiałów. W piśmie procesowym z dnia 17 listopada 2004r. skarżący wnieśli o załączenie do akt ponownie rozpoznawanej sprawy odpisu skargi kasacyjnej wraz z jej uzupełnieniem oraz opinii prawnej prof. E.R. w przedmiocie prawidłowości kontroli skarbowej oraz postępowania instancyjnego prowadzonego wobec podatników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten, w związku z art. 193 powołanej ustawy, stosowany jest odpowiednio w sytuacji, gdy uwzględniając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Oznacza to, iż dokonując badania zasadności wniesionej skargi, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa (jego ocena prawną) i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadniony uznano jedynie zarzut naruszenia przez rozpoznający skargę sąd art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, "wobec przejścia przez Sąd do porządku nad faktem nieustosunkowania się przez organ drugiej instancji do istotnych zarzutów zawartych w odwołaniu". Formułując je, wskazano na zasadność poniesienia określonych wydatków w celu osiągnięcia przychodu. Jak zaznaczono w wyroku uwzględniającym skargę kasacyjną, sąd dopuścił się także uchybienia polegającego na "selektywnej ocenie materiału dowodowego". Naczelny Sąd Administracyjny za oczywistą uznał konieczność rozważenia podniesionych w odwołaniu zarzutów, sygnalizując iż zaniechanie tego zabiegu niweczyło cel uruchomionego postępowania odwoławczego oraz – jeśli ująć szerzej – ogółu czynności podjętych w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego. Stwierdzenia zamieszczone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczyły w istocie kierunek procesowania w sprawie, w której zapadła zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany jest zauważyć, że popełnione przez organ podatkowy uchybienia wyczerpują znamiona naruszenia przepisów art. 122, 127, 187 § 1, 191, 210 § 4 oraz 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając sprawę ponownie, organ, którego decyzja stała się przedmiotem skargi, ma obowiązek szczegółowego odniesienia się do w s z y s t k i c h zarzutów zawartych w odwołaniu. Ciąży na nim ponadto powinność przeprowadzenia wszechstronnej, wnikliwej i należycie uzasadnionej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym opinii zawartych w aktach sprawy. Poczynione w tej materii ustalenia muszą znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyszłej decyzji, które musi spełniać wynikające z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wymagania, tj. charakteryzować się kompletnością, spójnością merytoryczną i logiką. W szczególności organ podatkowy obowiązany jest wyjaśnić jakie kryteria zadecydowały o wynikach przyjętej oceny. Dopiero usunięcie tych braków pozwoli sądowi, o ile dojdzie do powtórnego wniesienia skargi, na ocenę zgodności z prawem zapadłej decyzji i odniesienie się do opinii prof. J.W. wskazującej na zrzeczenie marketingowe dla Spółki "A" materiałów uzyskanych od partnerów zagranicznych. W tym stanie rzeczy, z powodów, o których mowa wcześniej, na mocy art. 145 § 1 pkt. C ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło