I SA/Łd 81/03

WyrokWSA w Łodzi2004-02-17

Skład orzekający: W. Jarzębowski, P. Kiss, M. Zirk-Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie wkładu budowlanego w spółdzielni mieszkaniowej poprzez przekazanie przez spadkobierców przysługujących im udziałów w tym wkładzie na rzecz jednego ze spadkobierców, który następnie został przyjęty w poczet członków spółdzielni jako wyłączny właściciel prawa do lokalu, stanowi wydatek na własne potrzeby mieszkaniowe, który może być podstawą do zmniejszenia podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie wkładu budowlanego poprzez przekazanie przez spadkobierców przysługujących im udziałów na rzecz jednego ze spadkobierców, który następnie został wyłącznym właścicielem prawa do lokalu i członkiem spółdzielni, stanowi wydatek na własne potrzeby mieszkaniowe. W związku z tym, organ podatkowy błędnie zinterpretował i zastosował przepis art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odmawiając zmniejszenia podatku dochodowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o zmniejszenie podatku dochodowego za 1999 r. o kwotę 40.862,10 zł, stanowiącą uzupełnienie wkładu budowlanego w spółdzielni mieszkaniowej. Wkład ten został uregulowany w drodze umowy o dział spadku i podział majątku wspólnego, na mocy której skarżąca nabyła wyłączne prawo do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Organy podatkowe odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że skarżąca nie poniosła faktycznie wydatków na wkład budowlany w 1999 r. i błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące ulg mieszkaniowych. Skarżąca zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej w Łodzi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 66 zł z tytułu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. W. Jarzębowski, Sędziowie NSA del. P. Kiss (spr.), M. Zirk-Sadowski, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1 ) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza , że zasądzona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 66 (sześćdziesiąt sześć) zł z tytułu kosztów postępowania sądowego. Urząd Skarbowy w Z. decyzją z dn. [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy m. in. art. 207, art.21 par. 1 i 3, art.53 par.1 i 4 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d, g i art. 45 ust. 6 ustawy z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t. J. Dz. U. 1993 r. nr 90, poz.416 ze zm./ określił dla M. W. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 6.132,20zł, zaległość podatkową z powyższego tytułu w kwocie 113,80zł oraz wyliczył odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji. W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o ponowne ustalenie jej zobowiązania podatkowego za 1999r. przy uwzględnieniu omyłkowo nie umieszczonego w zeznaniu rocznym wydatku w kwocie 40.862,10 zł poniesionego w tym roku na uzupełnienie wkładu budowlanego w Spółdzielni Mieszkaniowej w A. Strona podała, że w 1999r została przyjęta w poczet członków wymienionej Spółdzielni Mieszkaniowej w miejsce zmarłego męża i tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego, wynoszącego ogółem 81.724,20 zł przekazała brakującą połowę wkładu, stanowiącą spadek po zmarłym mężu. Przekazanie połowy wkładu budowlanego nastąpiło poprzez złożenie odpowiednich oświadczeń wszystkich spadkobierców zmarłego męża /strony i jej dwojga dzieci/, które to oświadczenie zostało złożone w formie aktu notarialnego, stanowiącego podstawę do przyjęcia jej w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej z pełnym wkładem budowlanym. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji uznając, że żądanie strony zmniejszenia podatku dochodowego z tytułu uzupełnienia wkładu budowlanego do Spółdzielni Mieszkaniowej nie znajduje wystarczającego uzasadnienia. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 27a ust.1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek zmniejsza się na określonych zasadach, jeżeli podatnik w roku podatkowym poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone m.in. na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej. Według organu z analizy przepisów dotyczących ulg z tytułu poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe wynika, że "intencją ustawodawcy było stworzenie mechanizmu wspierającego przede wszystkim budowę nowych domów i mieszkań". Organ podniósł, że w rozpatrywanym przypadku zmarły w 1996r. mąż strony nabył własnościowe spółdzielcze prawo do budynku jednorodzinnego w czasie trwania związku małżeńskiego i zdaniem organu podatniczka uzyskała pełny wkład budowlany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dn.30.09.1996r. o stwierdzeniu nabycia spadku oraz umowy notarialnej z dn.14.07.1999r. o dział spadku i podział majątku wspólnego, natomiast faktycznie nie wniosła w 1999r. żadnego wkładu budowlanego do Spółdzielni Mieszkaniowej. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze M. W. wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji zarzuciła, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisu art. 27a ust.1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca powtórzyła swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu stwierdzając, że w 1999r. wnosząc o przyznanie członkostwa w Spółdzielni Mieszkaniowej postawiła również do dyspozycji Spółdzielni swoje uprawnienia do połowy wkładu budowlanego, wynikające z umowy notarialnej z dn.14.07.1999r. Zdaniem skarżącej okoliczność, że wniesienie do Spółdzielni Mieszkaniowej uzupełniającego wkładu mieszkaniowego nastąpiło w formie bezgotówkowej poprzez odpowiednie przeksięgowanie, nie powinno mieć istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Strona powołała się również na wyrok Sądu Najwyższego z dn.18.10.1996r. sygn. akt III Rn 11/96, w którym w podobnej sprawie stwierdzono, że odliczeniu od dochodu podatnika podlegają wydatki na jego cele mieszkaniowe i wydatki te mogą pochodzić z różnych źródeł m.in. z umów pożyczek lub darowizny. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy uwzględnienia stanowiska skarżącej jest uznanie, iż nie dokonała ona w 1999r, faktycznej wpłaty na wkład budowlany, natomiast w stanie faktycznym sprawy, której dotyczył powołany przez skarżącą wyrok Sądu Najwyższego wpłaty zostały faktycznie dokonane przez osoby bliskie podatnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stając się na podstawie art. 97 par.1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ właściwym do rozpatrzenia niniejszej skargi, zważył, co następuje; Skarga w zakresie żądania uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Ł. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ustalonym w rozpoznawanej sprawie stanem faktycznym skarżąca w 1999r. została przyjęta w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej w A., jako właścicielka spółdzielczego prawa do budynku mieszkalnego jednorodzinnego /segmentu/, które to prawo nabyte w czasie trwania małżeństwa i w ramach ustawowej wspólności majątkowej wcześniej przysługiwało wyłącznie jej mężowi, zmarłemu w 1996r. Nie ulega wątpliwości, że niezbędnym warunkiem przyjęcia skarżącej w poczet członków Spółdzielni i przyznania jej spółdzielczego własnościowego prawa do budynku było uregulowanie przez nią sprawy związanej z posiadaniem pełnego wkładu budowlanego, który w Spółdzielni figurował na jej męża. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dn.30.09.1996r. sygn. akt I Ns 805/96 spadek po zmarłym w dn.14.02.1996r. S. W. nabyła skarżąca oraz dwie jej córki, po 1/3 części każda z nich. Z powyższego postanowienia Sądu wynika więc, że w chwili otwarcia spadku skarżąca stała się z mocy prawa współwłaścicielką do 4/6 całości wkładu budowlanego figurującego w Spółdzielni na zmarłego męża /połowa wkładu stanowiła jej własność z tytułu wspólności ustawowej/, natomiast współwłaścicielkami pozostałych 2/6 części wkładu były córki skarżącej. Na mocy notarialnej umowy z dn.14.07.1999r. o dział spadku i podział majątku wspólnego, współwłaścicielki wkładu budowlanego w Spółdzielni, wynoszącego wówczas kwotę 81.724,20 zł ustaliły, że własnościowe spółdzielcze prawo do budynku /i do związanego z tym wkładu budowlanego/ przypada w całości skarżącej M. W. bez żadnych spłat i dopłat z tego tytułu /par. 2 i 3 umowy/. Powyższe dokumenty stały się podstawą do przyjęcia skarżącej w dn.04.08.1999r. w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej i uznania, iż stała się ona wyłączną właścicielką całego wkładu budowlanego w tej Spółdzielni. W tych warunkach uznanie przez organy podatkowe, iż w 1999r. nie nastąpiło żadne uzupełnienie wkładu budowlanego skarżącej w Spółdzielni Mieszkaniowej nie znajduje dostatecznego uzasadnienia. Według oceny Sądu ewidentnym uzupełnieniem wkładu budowlanego skarżącej w 1999r. stało się przekazanie przez pozostałych spadkobierców S. W. /dwie córki / na rzecz skarżącej przysługującego im prawa do ogółem 2/6 całości wkładu budowlanego. Jednocześnie Sąd nie podziela wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu Izby Skarbowej w Ł., iż zmniejszenie podatku dochodowego z tytułu poniesionych wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe na podstawie mającego w rozpatrywanej sprawie zastosowanie przepisu art. 27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t. J. Dz. U. 1993 r. nr 90, poz.416 ze zm./ musi dotyczyć wydatków związanych z budową nowych domów i mieszkań. Z treści powyższego przepisu wynika, że warunkiem skorzystania z tej ulgi podatkowej jest jedynie to, aby poniesione wydatki dotyczyły własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, przeznaczonych na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej. Dodatkowo przepis ten stanowi, że w razie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, za wydatki poniesione na wkład budowlany uznaje się wydatki stanowiące nadwyżkę ponad kwotę wkładu mieszkaniowego zaliczonego przez spółdzielnię na wkład budowlany. Z analizy cytowanego przepisu wynika wyraźnie, iż dopuszcza on stosowanie przewidzianej w nim ulgi podatkowej również w przypadku, gdy wydatki na cele związane z własnymi potrzebami mieszkaniowymi podatnika nie dotyczą nowych zasobów mieszkaniowych objętych wkładem budowlanym. W przypadkach, gdy ustawodawca chciał ograniczyć zastosowanie ulgi, przewidzianej w art.27 c powołanej ustawy, do wydatków podatników przeznaczonych na utworzenie nowej substancji mieszkaniowej, to takie ograniczenie zawarł w odpowiednim przepisie /por. art. 27c ust. 1 pkt 1 lit b lub d ustawy/. Z powyższych względów uznając, iż zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w Ł. została wydana z naruszeniem wymienionego wyżej art. 27c uzt.1 pkt 1 lit c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należało na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dn. 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło