I SA/Łd 81/04
WyrokWSA w Łodzi2004-10-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia Anna Świderska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynsz najmu zapłacony przez współwłaścicieli nieruchomości na rzecz zarządcy tej nieruchomości, działającego w imieniu wszystkich współwłaścicieli, stanowi przychód tych współwłaścicieli w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Czynsz najmu zapłacony przez współwłaścicieli nieruchomości na rzecz ustanowionego zarządcy, który reprezentuje ogół współwłaścicieli, stanowi przychód wszystkich współwłaścicieli, w tym również skarżących. Jednakże, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z uwagi na konieczność uwzględnienia straty z lat poprzednich, która mogła być rozliczona w kolejnych latach podatkowych, a decyzje dotyczące lat następnych powinny uwzględniać tę stratę.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, uzyskiwali dochody z najmu lokali. Organy podatkowe zakwestionowały sposób rozliczenia przychodów z najmu, uznając, że skarżący zaniżyli przychód, nie wykazując kwoty zapłaconej przez siebie jako najemców na rzecz zarządcy nieruchomości. Skarżący argumentowali, że czynsz zapłacony zarządcy nie stanowił ich przychodu, lecz koszt uzyskania przychodów, a umowa najmu zawarta z zarządcą była nieważna. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze, wskazując na konieczność uwzględnienia straty podatkowej z lat poprzednich.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwoty 715 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie NSA Teresa Porczyńska, Anna Świderska (spr.), Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 roku sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 715 (siedemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. określił M. i J. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości 1.807,10 złotych. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.
Skarżący w ramach spółki cywilnej prowadzili działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży sukien ślubnych A. Dodatkowo, będąc współwłaścicielami nieruchomości przy ul. A 84 skarżący uzyskiwali dochody z tytułu najmu lokali. Organy podatkowe stwierdziły, że skarżący nie wykazali kwoty 28.884 złotych z tytułu najmu lokali przy ul. A 84. Ustalono, że w dniu 2 stycznia 1996 roku skarżący zawarli umowę najmu z K. N. - zarządcą nieruchomości - na podstawie której wynajęli na potrzeby działalności gospodarczej lokale użytkowe. Łączny czynsz miesięczny z tytułu najmu lokali ustalono w wysokości 2.429,20 złotych. Jak wynika z akt sprawy, roczny dochód wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wyniósł w 1998 roku kwotę 83.602,99 złotych, nie obejmowała ona jednak kwot należnych od skarżących. Organy podatkowe stwierdziły zatem, iż skarżący jako współwłaściciele nieruchomości zaniżyli przychód z tytułu najmu lokali, co stanowi naruszenie art. 11 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychodami są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów, w szczególności art. 11 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez niezasadne przyjęcie, że podatnicy uzyskiwali przychody z tytułu najmu lokalu położonego w Ł. przy ul. A 84 oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący podnieśli, że zawarli umowę z zarządcą nieruchomości na najem lokalu i opłacali czynsz. Czynsz ten nie stanowił przychodu samych podatników, bowiem zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu cywilnego nie można zawrzeć umowy z samym sobą. Tym samym czynsz płacony na rzecz pozostałych współwłaścicieli stanowił koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesiono w skardze.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia zasadności zaliczenia przez organy podatkowe do przychodów skarżących z wynajmu lokali w budynku położonym w Ł. przy ul. A 84, którego byli współwłaścicielami, odpowiedniej części czynszu najmu zapłaconego przez skarżących na rzecz zarządcy tej nieruchomości na podstawie umowy najmu.
Na podstawie oceny całości zebranego i niekwestionowanego materiału dowodowego należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że czynsz najmu zapłacony w 1998 roku przez skarżących prowadzących w ramach spółki cywilnej działalność gospodarczą w ramach firmy A z tytułu wynajmu części
pomieszczeń w budynku przy ul. A 84 nie stanowił w odpowiedniej części również przychodu skarżących jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Z treści umowy najmu wynika jednoznacznie, że skarżący działając w ramach swojej firmy zawarli umowę z ustanowionym wcześniej przez wszystkich współwłaścicieli zarządcą nieruchomości, który reprezentował ogół współwłaścicieli i nie ulega wątpliwości, iż zapłacone przez skarżących kwoty czynszu najmu, przelewane na wydzielony rachunek zarządcy nieruchomości były przeznaczone na cele związane z administrowaniem i utrzymaniem w należytym stanie całej nieruchomości. W tych warunkach należy uznać, że przedmiotowy czynsz najmu stanowił w odpowiednich częściach przychód wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w tym również skarżących.
W odniesieniu się do stanowiska strony skarżącej nie można zgodzić się z głównym zarzutem skargi, iż zapłacony przez skarżących czynsz nie może stanowić ich przychodu w jakiejkolwiek części z uwagi na to, że wynika on z umowy najmu zawartej z "samym sobą", a więc umowy nieważnej. Niezależnie od wskazanych wyżej okoliczności zawarcia przedmiotowej umowy najmu przez skarżących działających w ramach określonego podmiotu gospodarczego z ustanowionym wcześniej przez wszystkich współwłaścicieli zarządcą nieruchomości, należy także zauważyć, iż stanowisko skarżących o nieważności zawartej umowy najmu jest niekonsekwentne. W oparciu bowiem o tą umowę firma skarżących dokonywała miesięcznych wpłat z tytułu ustalonego czynszu na konto zarządcy nieruchomości, a kwoty zapłaconego czynszu były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów skarżących z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, czego organy podatkowe nie kwestionowały.
Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Należy bowiem mieć na względzie, iż dotyczy ona określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998. Wyrokiem z dnia 23
kwietnia 2004 roku o sygn. akt I SA/Łd 647/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996 z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skarżący wykazali w zeznaniu podatkowym za rok 1996 roku stratę z tytułu najmu lokali, która została zakwestionowana przez organy podatkowe. Strata, stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogła być przez podatników rozliczona w ciągu kolejnych lat podatkowych. Decyzje organów podatkowych dotyczące lat następnych powinny zatem uwzględniać istnienie wcześniejszej straty. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na uchylenie przez Sąd decyzji w zakresie roku 1996, należy przyjąć dane wynikające ze złożonego zeznania podatkowego i uwzględnić je w rozliczeniu za lata następne.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145§ l pkt l lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło