I SA/Łd 812/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała pogorszenie swojej sytuacji finansowej od czasu poprzedniego, prawomocnego postanowienia w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpoznany, jeśli strona wykaże istotną zmianę okoliczności faktycznych, która nastąpiła po wydaniu prawomocnego postanowienia w tej sprawie. W sytuacji, gdy strona wykazała znaczące pogorszenie swojej sytuacji finansowej (znaczne obniżenie dochodów, korzystanie z pomocy rodziny), zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad określoną kwotę, przy jednoczesnym uwzględnieniu częściowej partycypacji strony w kosztach postępowania ze względu na uzyskiwane dochody i brak ponoszenia wydatków na utrzymanie.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, strona ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na znaczące pogorszenie swojej sytuacji finansowej. Wcześniej sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od wpisu ponad 1000 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od kwietnia do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 20 maja 2016 roku G. S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2008 roku.
Postanowieniem z 10 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego z 28 listopada 2016 roku i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 9 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. Przedstawił PIT-37 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł i oświadczył, że w 2014 roku nie uzyskiwał dochodów i nie składał zeznania podatkowego. Wskazał ponadto, że nie prowadził w roku 2014, 2015, 2016 samodzielnej działalności gospodarczej. Działalność taka była przez skarżącego prowadzona od 08.04.2002 roku do 31.12.2013r. Wykreślenie skarżącego z CEiDG nastąpiło w dniu 7 stycznia 2014 r. Skarżący nie prowadził również w roku 2014 i 2015 jak i obecnie działalności gospodarczej w ramach spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie rozpoczęła działalności gospodarczej od chwili jej założenia w roku 2008. Wspólnicy nie zdołali pozyskać dla spółki ani gruntów ani wiatraków w celu wytwarzania energii elektrycznej. W roku 2009 wspólnicy wydatkowali kwotę 134.000,00 zł (kapitał zakładowy oraz dopłaty) na zbadanie wietrzności na terenie wysypiska śmieci w Z. w celu ustalenia opłacalności pomieszczenia na tym terenie wiatraków i uzyskania kredytu z banku. Wydatkowane środki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu a trzej wspólnicy ponieśli stratę wobec niepodjęcia działalności w spółce. Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie miała i nie ma majątku oraz nie prowadziła i nie prowadzi działalności. Biorąc pod uwagę powyższe oraz wysokość wpisu od skargi 4.644 zł sąd uznał, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł.
Wyrokiem z 22 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. S..
W dniu 5 czerwca 2017 roku strona skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zwrócił się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W nadesłanym na wezwanie sądu podpisanym formularzu PPF oświadczył, że nie ma środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 2.322 zł ponieważ od stycznia br. uzyskuje z tytułu zatrudnienia w spółce należącej do siostry i matki wynagrodzenie w wysokości 238 zł brutto. W tej sytuacji skarżący nie posiada już środków na utrzymanie swojej małoletniej córki, nie pokrywa też kosztów utrzymania mieszkania swojej siostry, w którym zamieszkuje. Oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) - dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 10 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego z 28 listopada 2016 roku i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca posiada stałe comiesięczne dochody, które w zestawieniu z wydatkami niezbędnego utrzymania pozwalają na uiszczenie ułamkowej kwoty wpisu od skargi. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżący wskazał, że nie ma środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 2.322 zł ponieważ od stycznia br. uzyskuje z tytułu zatrudnienia w spółce należącej do siostry i matki wynagrodzenie w wysokości 238 zł brutto. W tej sytuacji skarżący nie posiada już środków na utrzymanie swojej małoletniej córki, nie pokrywa też kosztów utrzymania mieszkania swojej siostry, w którym zamieszkuje. Oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny. Informacje zawarte w obecnym wniosku o prawo pomocy oraz dołączone do niego dokumenty wskazują na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł. Odmowa całkowitego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej podyktowana jest faktem, że w skarżący nie ponosi żadnych wydatków stanowiących koszty niezbędnego utrzymania gdyż pozostaje na utrzymana rodziny, a jednocześnie uzyskuj stałe comiesięczne dochody co uzasadnia jego częściową partycypację w kosztach zainicjowanego procesu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło