I SA/Łd 823/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego spółki w sprawie ze skargi K spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zarządzeniami z dnia 11 czerwca 2008 r. skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi oraz do złożenia dokumentu (aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego) określającego umocowanie do jej reprezentowania przez Prezesa Zarządu L.S., podpisanego pod skargą. Dla uzupełnienia powyższych braków strona otrzymała termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania oraz została poinformowana, że niedochowanie tego terminu spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe zarządzenia zostały doręczone w dniu 20 czerwca 2008 r., bezpośrednio do rąk L.S. (zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji – k. 19 akt sprawy). W dniu 24 czerwca 2008 r. spółka uzupełniła wpis od skargi, natomiast w wyznaczonym terminie nie został nadesłany odpis z KRS. W dniu 24 lipca 2008 r. spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odpisu z KRS. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykonanie zarządzenia sądu wymagało uzyskania aktualnego odpisu z KRS, który to mógł otrzymać wyłącznie prezes spółki osobiście. Ponieważ L.S. w okresie od 23 czerwca do 23 lipca 2008 r. z uwagi na chorobę przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie mógł wykonać wezwania sądu, doręczonego stronie w dniu 24 czerwca 2008 r. Objawy choroby ustąpiły 23 lipca 2008 r. i dopiero wtedy mógł udać się do sądu po odpis z KRS i uczynić zadość wezwaniu do jego złożenia w niniejszej sprawie. Do wniosku dołączono aktualny odpis z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od kumulatywnego wystąpienia przesłanek określonych w art. 87 § 1-4 p.p.s.a. Podstawowym warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę okoliczności wskazujących na to, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminowi. Brak winy zachodzi, gdy strona dopełniła szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a mimo to – ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym, pomimo dołożenia należytej staranności, nie była w stanie przeciwdziałać – nie dochowała terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego podmiotu należycie dbającego o swoje interesy (por. wyrok NSA z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.; postanowienie NSA z 25 maja 2004 r., FZ 63/04, system informatyczny LexPolonica). W niniejszej sprawie skarżąca spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminowi. Przede wszystkim wskazać należy, że strona skarżąca jest osobą prawną (spółką prawa handlowego) o określonej strukturze organizacyjnej. Braki w organizacji działalności spółki, które w czasie zdarzeń losowych (np. choroby), dotyczących osoby uprawnionej do jej reprezentacji, uniemożliwiają prowadzenie bieżących spraw spółki, nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie wyznaczonemu przez sąd terminowi (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. II FZ 155/05, system informatyczny LexPolonica). Zarząd spółki prawa handlowego, wbrew temu co podnosi strona w swoim wniosku, nie ma obowiązku "osobistego" wykonywania wszystkich czynności spółki. Przepisy prawa dają m.in. możliwość powołania prokurentów (art. 1091 i nast. kodeksu cywilnego), którzy w takich właśnie sytuacjach zabezpieczają prawidłowe funkcjonowanie spółki. To, że z możliwości tej skarżąca spółka nie skorzystała, nie może stanowić okoliczności przemawiającej na jej korzyść. Przeciwnie, świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, o tym, że nie zadbała o zapewnienie możliwości normalnego funkcjonowania na wypadek zaistnienia tak naturalnej przeszkody w działaniu zarządu spółki, jaką jest choroba (jedynego) członka tego zarządu. Zwrócić należy również uwagę, iż wbrew twierdzeniom strony, do uzyskania odpisu z KRS spółki nie jest niezbędny wniosek prezesa zarządu spółki. Krajowy Rejestr Sądowy jest bowiem jawny i każdy ma prawo dostępu do danych w nim zawartych oraz ma prawo otrzymać poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru (art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 168 poz. 1186). Nie było zatem żadnych przeszkód, aby wymagany aktualny odpis z KRS został uzyskany i przesłany do sądu przez któregokolwiek z pracowników spółki. Po drugie należy podkreślić, że zły stan zdrowia osoby, której sąd wyznaczył termin do dokonania określonej czynności, sam w sobie nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi. Choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwiła podjęcie czynności procesowej. Uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminowi, gdyż niekoniecznie musi ono wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domownika (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2006 r. II FZ 386/06, system informatyczny LexPolonica). W niniejszej sprawie nawet gdyby przyjąć, że żaden z pracowników spółki nie mógł samodzielnie zadbać o uzyskanie odpisu z KRS i wysłanie go w terminie do sądu, to spółka i tak nie uprawdopodobniła, że jej prezes podczas choroby rzeczywiście nie był w stanie sam lub przez wskazaną przez siebie osobę wykonać zarządzenia sądu. Ponadto nie można dać wiary twierdzeniu strony, iż prezes zarządu spółki powziął wiadomość o konieczności nadesłania do sądu aktualnego odpisu z KRS dopiero w dniu 24 czerwca 2008 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do usunięcia przedmiotowego braku skargi wynika bowiem jednoznacznie, iż odebrał to wezwanie osobiście w dniu 20 czerwca 2008 r. Miał zatem pełną możliwość zapoznania się z jego treścią i w konsekwencji – mógł sam uzupełnić braki skargi lub zlecić ich uzupełnienie innym osobom, bądź pracownikom spółki. Zwrócić należy uwagę, że doręczone w tej samej dacie i tej samej osobie wezwanie do uiszczenia wpisu zostało wykonane w terminie. Skarżąca nie wskazała żadnych przyczyn, dla których, w tożsamych okolicznościach faktycznych, miała z jednej strony możliwość uzupełnienia w terminie braku fiskalnego skargi i z drugiej – nie miała możliwości uzupełnienia braku formalnego. Mając na uwadze powyższe sąd, uznając iż skarżąca spółka w sposób zawiniony uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. P.Pij.