I SA/Łd 828/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uwzględnienia skargi, w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie I SA/Łd 828/06 UZASADNIENIE Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] określił Pani M. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1999 r. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny pozwolił stwierdzić, iż działalność prowadzoną przez Panią M. W. firmował swoim nazwiskiem Pan P. S. Zatem podatnikiem podatku od towarów i usług rzeczywiście była Pani M. W., zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] nr [...]). Organ kontroli skarbowej, po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie określił Pani M. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1999 r. Organ pierwszej instancji podtrzymał w tej decyzji swoje wcześniejsze ustalenia, z których wynikało, że strona była podatnikiem podatku od towarów i usług, zarówno z tytułu prowadzenia w okresie od 1 listopada 1997 r. do 15 listopada 1999 r. działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek pod nazwą A Ł. ul. B 165, jak i w okresie od 9 marca 1999 r. do 6 marca 2000 r. za wiedzą i zgodą Pana P. S., posługując się jego nazwiskiem, prowadziła firmę C B. ul. D 53. Także i od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności przepisów art. 120, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 285a, art. 290, a także art. 113 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2, art. 7, art. 87 i art. 91 Konstytucji RP oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 i art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Uzupełniając odwołanie, pełnomocnik strony w piśmie z dnia 4 lutego 2005 r. wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania, gdyż zobowiązanie podatkowe, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 Ordynacji podatkowej wygasło z powodu przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień – listopad 1999 r. i umorzył postępowanie w tej części z uwagi na przedawnienie tych zobowiązań oraz w pozostałej części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu kontroli skarbowej. Od decyzji tej Pani M. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucono organom podatkowym naruszenie przepisów art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 42 ust. 3, art. 84 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ustalenie, że skarżąca jest podatnikiem podatku VAT z tytułu działalności prowadzonej przez Pana P. S. pod firmą C i zobowiązanym do zapłaty kwoty 30.752 zł w rozliczeniu za grudzień 1999 r., podczas gdy nie spełnia ona przesłanek dla uznania jej za podatnika podatku VAT. Ponadto skarżąca zarzuciła organom podatkowym rażące naruszenie przepisów art. 120, art. 122, art. 123, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 190 § 2, art. 192 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2, art. 7, art. 84 i art. 87 § 1 Konstytucji RP, przez zaakceptowanie sposobu prowadzenia i gromadzenia dowodów w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji, w szczególności przez niekwestionowanie orzeczenia opartego na dowodach pochodzących z postępowania karnego, ograniczenie uprawnień strony w wyniku pozbawienia jej praw do udziału w czynnościach dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, sugerowanie popełnienia przestępstwa firmanctwa pomimo nieudowodnienia winy, zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, oddalenie wszelkich wniosków dowodowych strony postępowania, co prowadziło do ustalenia, że M. W. posługując się imieniem i nazwiskiem P. S. prowadziła w 1999 r. działalność pod firmą C i w konsekwencji do podjęcia rozstrzygnięcia z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie przepisu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] w całości oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż bieg terminu przedawnienia za miesiące od kwietnia do grudnia 1999 r. nie został przerwany, jak również nie uległ zawieszeniu z powodu przyczyn wymienionych w art. 70 § 2 Ordynacji podatkowej. Inspektor Kontroli Skarbowej postanowieniem z dnia [...] wszczął wprawdzie wobec Pani M. W. śledztwo o czyn z art. 55 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 i art. 38 § 2 kks, jednakże nie spowodowało to zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. Jak wskazano, zgodnie z art. 20 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie noweli, tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym nowelą, z zastrzeżeniem, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie noweli. Zobowiązanie podatkowe w przedmiotowej sprawie powstało przed dniem 1 stycznia 2003 r., zatem uznano, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa w brzmieniu nadanym jej przed zmianą, tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. Dlatego też pierwotnie uchylono decyzję organu kontroli skarbowej tylko w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień – listopad 1999 r. Jednakże z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 3 stycznia 2006 r., a zatem po upływie pięcioletniego biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 1999 r. Urząd Skarbowy Ł.-P. podjął próby zastosowania środka egzekucyjnego, który spowodowałby przerwanie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Próby te jednak okazały się nieskuteczne z uwagi na nieobecność strony w miejscu zamieszkania. Uznano zatem, że także zobowiązanie w podatku VAT za miesiąc grudzień 1999 r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2005 r. W dniu 10 kwietnia 2006 r. Pani M. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie przepisu art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylenie własnej ostatecznej decyzji będącej przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 465/06, pomimo nie uwzględnienia jej w całości. Strona skarżąca stwierdziła, iż z zaskarżonej decyzji z żaden sposób nie wynika aby poprzednio złożoną skargę uwzględniono w całości. Dyrektor Izby Skarbowej nie zawarł w niej żadnego stanowiska w odniesieniu do zarzutów i argumentów wskazanych w skardze dotyczącej sprawy I SA/Łd 465/06, nie stwierdził nieważności decyzji, o co wniosła strona postępowania, lecz umorzył postępowanie z powodu przedawnienia, które nie było podnoszone w skardze i które zresztą nie nastąpiło w czasie wydawania decyzji z dnia [...]. Zdaniem skarżącej skorzystanie z trybu wskazanego w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma na celu zadośćuczynienie żądaniom strony, ujawnionym w treści skargi i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Uwzględnienie skargi w całości oznacza, że organ odwoławczy podziela racje skargi, stwierdza wskazane w niej naruszenia prawa, a w konsekwencji uznaje skargę za zasadną w całości. Skoro więc Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie uznał racji skarżącej co do wskazanego w poprzedniej skardze rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego w decyzjach z dnia [...] i [...] oraz nie stwierdził nieważności tych decyzji, zgodnie z wnioskiem skarżącej, to jest to jednoznaczne z brakiem podstaw do skorzystania z prawa do autokorekty własnej decyzji według zasad wskazanych w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] jednoznacznie wynika natomiast, że dokonując autokorekty organ odwoławczy oparł się na przesłance, która nie istniała w czasie wydania decyzji z dnia [...]. Rozstrzygnięcie, czy rację mają organy podatkowe twierdząc, że działalność C prowadziła M. W. korzystając z nazwiska firmującego – jak to bezpodstawnie założyły organy podatkowe, ma istotne znaczenie, bowiem w następstwie tych bezpodstawnych ustaleń toczy się postępowanie karne, w którym skarżącej postawiono zarzut popełnienia przestępstwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że swoim działaniem nie naruszył przepisu art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. skarżąca oraz jej pełnomocnik złożyli wniosek o cofnięcie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z poź. zm.) skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny, Sąd uznał cofnięcie skargi za skuteczne. Nie stwierdzono aby przez dokonanie tej czynności strona skarżąca zmierzała do obejścia prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wydając decyzję z dnia [...], uchylił obie decyzje wymiarowe organów podatkowych i umorzył postępowanie w sprawie, eliminując z obrotu prawnego decyzje określające zaległość w podatku od towarów i usług za 1999 r. Nie naruszył tym samym praw strony skarżącej. Istota przedawnienia zaległości podatkowej polega na tym, że po upływie określonego ustawą czasu, podczas którego organy podatkowe nie podjęły czynności mających na celu wyegzekwowanie zobowiązania lub czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne – zaległość podatkowa z mocy prawa wygasa (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). Zatem organy podatkowe zobowiązane są z urzędu przestrzegać terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych. Końcowo należy także dodać, iż w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 465/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 6 lipca 2006 r. odrzucił skargę Pani M. W. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzono postępowanie sądowe.