I SA/Łd 832/13

PostanowienieWSA w Łodzi2014-05-21

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po wydaniu prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy strona wykaże pogorszenie swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne po wydaniu prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, jeśli strona wykaże, że nastąpiły nowe okoliczności, które zasadniczo zmieniły jej sytuację materialną. W przypadku wykazania pogorszenia sytuacji materialnej, sąd może przyznać prawo pomocy w częściowym zakresie, uwzględniając jednak zdolność strony do partycypacji w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca S. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, przyznano jej częściowe zwolnienie od wpisu ponad kwotę 2.000 zł. Skarżąca wskazała na pogorszenie swojej sytuacji materialnej, wynikające ze strat w prowadzonej działalności gospodarczej, co uzasadniało ponowne rozpatrzenie wniosku. Referendarz sądowy, uwzględniając nowe okoliczności, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu ponad kwotę 2.000 zł, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej S. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 2.000 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 maja 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej S. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Prawomocnym postanowieniem z 14 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał S. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca samotnie wychowuje syna, źródłem jej utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, która w bieżącym roku przynosi stratę (ok. 19.000 zł. do 31 lipca 2013 r.) zaś ubiegły rok podatkowy zakończyła dochodem na poziomie 16.606 zł przy obrotach rzędu 4.404.717 zł. Miesięczne przychody skarżącej od maja do czerwca 2013 r. wahają się do 238.771 zł do 367.444 zł, zaś czynione w tym okresie zakupy towarów i usług kształtują się na poziomie od 184.550 zł do 350.999 zł miesięcznie Skarżąca mieszka w mieszkaniu o powierzchni 67 m2 będącym jej własnością, którego koszty utrzymania miesięcznie wynoszą ok. 675 zł. Wnioskodawczyni jest także właścicielką dwóch samochodów VW Golf rok produkcji 2005 oraz VW Passat rok produkcji 2003, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zajęcie rachunków bankowych prze organy skarbowe uniemożliwia jej uzyskanie kredytu na sfinansowanie kosztów procesu. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisła jeszcze jedna sprawa ze skargi wnioskodawczyni, a łączna wysokość obciążających ją wpisów przekracza kwotę 22.800 zł, należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Przeprowadzone postępowanie wskazało, że sytuacja materialna skarżącej ulega zmianom, a prowadzona działalność gospodarcza za rok ubiegły mimo poniesionych przez wnioskodawczynię wydatków inwestycyjnych przyniosła dochód. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca niedochodową obecnie działalność gospodarczą prowadzi przy wykorzystaniu kredytu obrotowego co miesiąc regulując swoje zobowiązania prywatnoprawne z tego tytułu w wysokości około 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W dniu 9 kwietnia 2014 roku podatniczka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. Tytułem wpisu od skargi kasacyjnej uiściła 1.000 zł i załączyła formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów ponad uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej kwotę 1.000 zł. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że S. O. w dalszym ciągu wspólnie z 13 letnim synem, prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza w postaci stacji paliw P.H.U. "A". Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni za rok ubiegły. poniosła stratę w wysokości ok. 93.904 zł, w biedzącym roku jej strata do 31 stycznia wynosi ok. 18.000 zł. Skarżąca wskazała, że zmuszona jest ograniczyć rozmiar prowadzonej działalności i zamknęła stacje paliw położoną w T. przy ul. A. Obecnie działalność gospodarczą prowadzi w miejscu swojego zamieszkania. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzoną działalność gospodarczą finansuje z kredytu obrotowego, którego miesięczna rata związana z jego obsługą waha się w granicach 5.000 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że jej przychody z luty br wyniosły 296.936 zł, zaś za marzec br. 351.434 zł, zaś czynione w tym okresie zakupy towarów i usług kształtują się na poziomie 267.024 zł w lutym i 314.659 zł w marcu br. Skarżąca w dalszym ciągu pozostaje właścicielką mieszkania o powierzchni 67 m2, w którym zamieszkuje oraz dwóch samochodów VW Golf rok produkcji 2005 oraz VW Passat rok produkcji 2003, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne udokumentowane koszty związane z eksploatacją mieszkania zamykają się kwotą ok. 800 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w całości przyznał jej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawczyni mimo blokad na rachunkach bankowych prowadzi działalność gospodarczą w dużym rozmiarze, oraz co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne w wysokości 5.000 zł miesięcznie sytuacja ta nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zainicjowanym przez nią postępowaniu. Bieżąca strata z prowadzonej działalności gospodarczej oraz wysokość niezbędnych do uiszczenia wpisów od skarg w dwóch zawisłych równocześnie przed sądem sprawach wnioskodawczyni uzasadnia jedynie częściowe zwolnienie z obowiązku ich uiszczenia. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, wskazała ona na pogorszenie swojej sytuacji materialnej wynikające z faktu osiągnięcia straty z działalności gospodarczej za ubiegły rok na poziomie 93.904 zł i dalsze ponoszenie strat z jej tytułu, które zmusiły ją do ograniczenia rozmiaru prowadzonej działalności i zamknięcia stacji paliw w T. przy ul. A . Okoliczności te potwierdzają załączone do wniosku dokumenty. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Wobec strat z prowadzonej działalności gospodarczej należało uznać, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny w prawomocnym postanowieniu z dnia 14 października 2013 roku i uzasadnia w chwili obecnej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 2000 zł, który na obecnym etapie postępowania stanowi jego jedyny realny koszt. Mimo bowiem pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawczyni w dalszym ciągu bez przeszkód realizuje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu zaciągniętego kredyty obrotnego, ponosząc co miesiąc koszty jego obsługi na poziomie 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Także miesięczne obroty z prowadzonej działalności gospodarczej i towarzyszące im comiesięczne zakupy, czynione mimo blokad rachunków bankowych na kwoty wielokrotnie przewyższające niezbędne koszty procesu, iż jest ona zdolna do partycypacji w kosztach wpisu od skargi kasacyjnej kwotą 2.000 zł Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło