I SA/Łd 835/15

Dnia 29 kwietnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. J. D. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku. Postanowieniem z [...] roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał J. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł oraz ustanowienie adwokata i oddalił wniosek zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca wspólnie z synem i synową prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą 6.300 zł brutto. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 700 zł do tego dochodzi opłata składki ubezpieczeniowej w wysokości ok. 41 zł miesięcznie oraz wydatki na leki i rehabilitację skarżącego w związku z przebytym rok temu zawałem serca połączonym z wylewem krwi do mózgu. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000 zł), należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznany został za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. Wnioskodawca wraz pozostali członkowie jego rodziny dysponują stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 500 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi oraz czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Jeśli zaś oszczędności te okazałyby się niewystarczające bądź sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu może on zwrócić się z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Wyrokiem z 13 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W dniu 15 marca 2016 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej został ponowiony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał, że jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną, wspólnie z synem i synową prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura skarżącego oraz wynagrodzenia za prace syna i synowej w łącznej kwocie 6.300 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych okoliczności skutkujących pogorszeniem jego sytuacji materialnej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 10 września 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca oraz jego domownicy dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej częściową partycypację w kosztach wpisu od wniesionej skargi oraz czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, że wspólnie z synem i synową prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura skarżącego oraz wynagrodzenia za pracę syna i synowej w łącznej kwocie 6.300 zł brutto miesięcznie .Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w mieszkaniu syna. Skarżący nie wskazał na wystąpienie jakichkolwiek nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu jego sytuacji życiowej czy materialnej, które przekreśliłyby aktualność stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z 10 września 2015 roku, że dochody posiadane na utrzymanie przez rodzinę skarżącego w wysokości około 6.300 zł netto miesięcznie, w kontekście wykazanych stałych wydatków niezbędnego utrzymania umożliwiają wnioskodawcy poniesienie dalszych kosztów zainicjowanego postępowania, po zwolnieniu od wpisu ponad kwotę 500 zł. Należy także podkreślić, że w treści uzasadnienia postanowienia z 10 września 2015 roku wskazano, na konieczność czynienia drobnych comiesięcznych oszczędności na poczet przyszłych kosztów postepowania, zaś wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał, że oszczędności takie były czynione jednak okazały się niewystarczające. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego i przyznania mu zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. P.C.