I SA/Łd 837/15

Dnia 10 lutego 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2011 roku. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu J. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 400 zł (czterysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 18 czerwca 2015 roku J. C. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]roku określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2011 roku. Postanowieniem z 3 sierpnia 2015 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał J. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z jej emerytury, jego wynagrodzenia za pracę oraz działalności gospodarczej w łącznej kwocie ok. 3.600 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wspólnie z matką w będącym jej własnością mieszkaniu o powierzchni 38 m2 ponosząc połowę opłat związanych z jego utrzymaniem (czynsz, prąd, gaz, telefon, telewizja) w łącznej kwocie ok. 223 zł miesięcznie. Dodatkowo około 800 zł miesięcznie stanowią jego wydatki na dojazd do pracy poza miejscem zamieszkania. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000 zł) należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznany został za niezasadny. Wnioskodawca dysponuje bowiem stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala na wygospodarowania kwoty 400 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Orzeczenie w przedmiocie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą stanowiącą wciąż dodatkowe źródło jego utrzymania uznać należało za niezasadne. Z posiadanego dochodu wnioskodawca jest bowiem w stanie czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Wyrokiem z 18 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W dniu 8 stycznia 2016 roku podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł skarżący zwróciła się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że wnioskodawca w dalszym ciągu wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z jej emerytur w wysokości 1.851 zł netto, wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości 1.286 zł netto oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Jednak dochody uzyskiwanej przez wnioskodawcę z tego tytułu spadły niemal o połowę w porównaniu z rokiem ubiegłym. Z nadesłanych kopii zeznań podatkowych skarżącego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej w 2014 roku uzyskał dochód w wysokości 23.401 zł, zaś w roku 2015 jego dochód z tego tytułu wyniósł już tylko 13. 235 zł. Przy czym w grudniu 2015 roku nie zanotował on żadnych przychodów z tytułu jej prowadzenia. Dodatkowo skarżący wskazał, że w związku z operacją i powrotem jego matki ze szpitala znacznie wzrosły wydatki rodziny związane z jej leczeniem i rehabilitacją. Pozostałe wydatki gospodarstwa domowego wnioskodawcy kształtują się na zbliżonym poziomie do tych wykazanych w poprzednim wniosku o prawo pomocy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 3 sierpnia 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 400 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu zatrudnienia i emerytury jego matki posiada dodatkowe źródło dochodów w postaci działalności gospodarczej, a wiec jest w stanie pokryć ewentualne dalsze opłaty sądowe, których wysokość będzie niższa od wpisu od skargi wynoszącego 2.000 zł. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym skarżący wskazał, że zdecydowanemu pogorszeniu uległa rentowność prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z nadesłanych kopii zeznań podatkowych wynika, że z tego tytułu w 2014 roku uzyskał dochód w wysokości 23.401 zł, zaś w roku 2015 jego dochód wyniósł już tylko 13.235 zł. Przy czym z deklaracji VAT-7 w grudniu 2015 roku wynika, że w tym miesiącu nie zanotował on żadnych przychodów. Dodatkowo skarżący wskazał, że w związku z operacją i powrotem jego matki ze szpitala znacznie wzrosły wydatki rodziny związane z jej leczeniem i rehabilitacją. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Informacje zawarte w obecnym wniosku o prawo pomocy oraz dołączone do niego dokumenty wskazują na taką zmianę sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 400 zł. Odmowa całkowitego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej podyktowana jest faktem, że w dalszym ciągu posiadane na utrzymanie przez wnioskodawcę miesięczne dochody w zestawieniu z wysokością wydatków niezbędnego utrzymania pozwalają na częściową partycypację w kosztach zainicjowanego procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak